#gruparatowaniapoziomu

Masowy grób rzymskich żołnierzy odkryty pod boiskiem piłkarskim w Wiedniu

Podczas prac remontowych prowadzonych jesienią 2024 roku na jednym z boisk piłkarskich w wiedeńskiej dzielnicy Simmering archeolodzy dokonali niezwykłego odkrycia. Pod murawą natrafiono na masowy grób, w którym spoczywały szczątki około 150 mężczyzn. Wszystko wskazuje na to, że byli to rzymscy żołnierze polegli w brutalnej bitwie stoczonej na przełomie I i II wieku n.e.

Odnalezione kości noszą liczne ślady obrażeń zadanych mieczami, włóczniami i sztyletami. Przy zmarłych znaleziono także elementy uzbrojenia, fragmenty pancerzy, gwoździe z wojskowych sandałów oraz pugio - charakterystyczny rzymski sztylet. Rozmieszczenie szkieletów wskazuje, że ciała złożono do grobu w pośpiechu, bez zachowania typowego porządku czy rytuałów pogrzebowych.

Odkrycie jest szczególnie cenne, ponieważ w tym okresie mieszkańcy Imperium Rzymskiego najczęściej poddawali zmarłych kremacji. Pochówki szkieletowe z początku II wieku n.e. należą więc do rzadkości. Fakt, że polegli zostali pochowani w całości, sugeruje wyjątkowe okoliczności - prawdopodobnie konieczność szybkiego pogrzebania żołnierzy po ciężkiej bitwie.

Miejsce odkrycia znajduje się niedaleko rzymskiego obozu wojskowego Vindobona, który dał początek dzisiejszemu Wiedniowi. W okresie największego rozwoju stacjonowały tam tysiące legionistów, a przyległa osada liczyła około 20 tysięcy mieszkańców. Stanowisko to odgrywało kluczową rolę w obronie północnej granicy Imperium.

Zdaniem badaczy żołnierze mogli zginąć podczas starcia z plemionami germańskimi, które regularnie nacierały na granice cesarstwa. Choć źródła pisane wspominają o walkach w tym regionie, odkryty grób stanowi pierwszy bezpośredni, archeologiczny dowód tak dramatycznych wydarzeń.

Analizy antropologiczne wykazały, że wszyscy pochowani byli mężczyznami o dobrym stanie zdrowia przed śmiercią. Obecnie naukowcy prowadzą dalsze badania DNA i analizy izotopowe, które mają pomóc ustalić pochodzenie żołnierzy oraz warunki, w jakich żyli.

https://imperiumromanum.pl/odkrycie-rzymskie/masowy-grob-rzymskich-zolnierzy-odkryty-pod-boiskiem-pilkarskim-w-wiedniu/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Cement rzymski i beton rzymski – dwa materiały, które zmieniły starożytne budownictwo

Jednym z największych osiągnięć inżynieryjnych starożytnego Rzymu było opracowanie materiałów budowlanych, które pozwoliły wznosić konstrukcje o niespotykanej wcześniej skali. Warto jednak pamiętać, że cement rzymski i beton rzymski nie były tym samym. Cement pełnił rolę spoiwa, natomiast beton był gotowym materiałem konstrukcyjnym.

Cement rzymski powstawał z mieszanki wapna palonego, wody oraz popiołu wulkanicznego, zwanego pucolaną. To właśnie pucolana nadawała mieszance wyjątkowe właściwości, dzięki którym twardniała nawet w wilgotnym środowisku i zachowywała trwałość przez setki lat.

Tak przygotowane spoiwo wykorzystywano przede wszystkim jako zaprawę murarską do łączenia cegieł, kamieni i bloków skalnych. Cement rzymski służył również jako podstawa do wytwarzania betonu.

Beton rzymski, określany przez Rzymian mianem opus caementicium, powstawał po dodaniu do cementu kawałków kamienia, gruzu ceglanego, tufów wulkanicznych lub innych kruszyw. Po wymieszaniu uzyskiwano masę, którą można było wylewać do drewnianych szalunków i formować niemal w dowolny kształt.

To właśnie beton rzymski umożliwił budowę ogromnych fundamentów, sklepień, kopuł, akweduktów, mostów oraz portów morskich. Najsłynniejszym przykładem jego zastosowania jest kopuła Panteon w Rzymie, która do dziś pozostaje największą na świecie niezbrojoną kopułą betonową.

W praktyce cement rzymski można porównać do współczesnego cementu portlandzkiego, natomiast beton rzymski odpowiada dzisiejszemu betonowi konstrukcyjnemu. Różnica polegała na tym, że Rzymianie zamiast nowoczesnego cementu używali naturalnej mieszanki wapna i popiołu wulkanicznego.

Dzięki temu prostemu, ale genialnemu rozwiązaniu starożytni budowniczowie mogli tworzyć monumentalne konstrukcje, które przetrwały dwa tysiące lat i nadal budzą podziw inżynierów oraz archeologów na całym świecie.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/cement-rzymski-i-beton-rzymski-dwa-materialy-ktore-zmienily-starozytne-budownictwo/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Casa degli Amorini Dorati - Dom Złotych Amorków w Pompejach

Casa degli Amorini Dorati, czyli Dom Złotych Amorków, należy do najbardziej eleganckich i interesujących rezydencji odkrytych w Pompejach. Swoją nazwę zawdzięcza dwóm złotym medalionom z wizerunkami amorków, odnalezionym w jednym z pomieszczeń mieszkalnych wychodzących na portyk. Oryginały tych cennych ozdób znajdują się dziś w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu.

Dom powstał w połowie I wieku p.n.e. w wyniku połączenia dwóch mniejszych budynków mieszkalnych. Już samo wejście prowadziło do reprezentacyjnego atrium, z którego można było dostać się do tablinum oraz oecus - dużej sali recepcyjnej zdobionej freskami przedstawiającymi sceny z mitologii greckiej, w tym dzieje Achillesa, Parysa i Jazona.

Centralnym punktem rezydencji był rozległy perystyl z ogrodem urządzonym w stylu rodyjskim. Charakterystyczną cechą tego rozwiązania były kolumny wyższe po jednej stronie niż po pozostałych, co nadawało przestrzeni monumentalny i teatralny wygląd. Ogród ozdobiono marmurowymi rzeźbami, z których część była greckimi oryginałami z epoki hellenistycznej.

Casa degli Amorini Dorati jest wyjątkowym świadectwem religijnej różnorodności świata rzymskiego. W obrębie perystylu znajdowały się dwa lararia, czyli domowe kapliczki. Pierwsze, wykonane z kamienia i przypominające miniaturową świątynię, poświęcone było tradycyjnym rzymskim bóstwom opiekuńczym. Umieszczono w nim Kapitolińską Triadę - Jowisza, Junonę i Minerwę - a także Merkurego oraz Lary, duchy strzegące domu i rodziny.

Drugie lararium poświęcono bóstwom egipskim, co pokazuje, jak silnie religia egipska oddziaływała na mieszkańców Italii. Przedstawiono w nim Izydę, Serapisa, Harpokratesa oraz Anubisa o szakaliej głowie. Obok znajdowały się przedmioty kultowe, takie jak sistrum, patera czy naczynia używane podczas obrzędów. Nad całością czuwał ureusz - święta kobra symbolizująca boską ochronę.

Połączenie kultów rzymskich i egipskich w jednej prywatnej rezydencji doskonale ilustruje duchowy synkretyzm mieszkańców Pompejów. Dom Złotych Amorków ukazuje, że rzymska religijność nie była zamkniętym systemem, lecz dynamicznym światem, w którym tradycja współistniała z wpływami z najodleglejszych zakątków imperium.

Do dziś Casa degli Amorini Dorati zachwyca harmonijnym układem architektonicznym oraz bogactwem dekoracji. Jest nie tylko świadectwem zamożności właścicieli, lecz także fascynującym obrazem życia codziennego, estetyki i wierzeń elit starożytnego miasta, które zamarło pod popiołami Wezuwiusza w 79 roku n.e.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/casa-degli-amorini-dorati-dom-zlotych-amorkow-w-pompejach/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Dom Samnicki w Herkulanum - jeden z najstarszych i najpiękniejszych domów miasta

Casa Sannitica, czyli Dom Samnicki, to jeden z najstarszych i najlepiej zachowanych domów w starożytnym Herkulanum. Budynek wzniesiono w II wieku p.n.e., a jego architektura stanowi doskonały przykład okazałej rezydencji należącej do zamożnej rodziny z okresu republikańskiego. Nazwa domu nawiązuje do dekoracji inspirowanych sztuką Samnitów, ludu zamieszkującego południową Italię przed dominacją Rzymu.

Najbardziej charakterystycznym elementem domu jest reprezentacyjne atrium z dwukondygnacyjną kolumnadą, należące do najpiękniejszych wnętrz odkrytych w Herkulanum. Zachowały się tam fragmenty stiuków i malowideł w tzw. pierwszym stylu pompejańskim, imitującym kosztowne okładziny z marmuru. Układ i dekoracja rezydencji świadczą o wysokim statusie społecznym właścicieli oraz o ich przywiązaniu do tradycyjnych form architektury italskiej.

Dom został ponownie otwarty dla zwiedzających po zakończeniu prac konserwatorskich prowadzonych przez Herculaneum Conservation Project. Naprawiono przeciekający dach oraz zabezpieczono dekoracje ścienne, które ucierpiały wskutek działania wilgoci. Dzięki temu odwiedzający mogą ponownie podziwiać jeden z najpiękniejszych przykładów rzymskiego domu z epoki republikańskiej.

Casa Sannitica pozostaje jednak zabytkiem bardzo delikatnym. Mimo że przetrwało niemal 2000 lat od erupcji Wezuwiusza w 79 roku n.e., nadal wymaga stałej ochrony przed wpływem warunków atmosferycznych i intensywnym ruchem turystycznym. Tablica znajdująca się na terenie obiektu zwraca uwagę, że nawet ocieranie się plecakami o ściany czy siadanie na starożytnych murach może powodować nieodwracalne uszkodzenia.

W domu odnaleziono liczne przedmioty codziennego użytku, w tym ceramiczne naczynia i szklane flakony, które pozwalają lepiej poznać życie mieszkańców Herkulanum.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/dom-samnicki-w-herkulanum-jeden-z-najstarszych-i-najpiekniejszych-domow-miasta/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Idzie lato, gorąco, słońce, podróże, plaże... Trzeba więc stosować kremy do opalania. A czy wiecie, że większość kremów do opalania... szkodzi rafom koralowym, a często trochę i nam samym?

Hawaje, Palau, Wyspy Dziewicze USA, Bonaire, Aruba, Key West (Floryda), niektóre rezerwaty w Meksyku, część plaż Tajlandii i parków morskich w Australii zabrania używania specyfików zawierających:

* Oxybenzone (Benzophenone-3) - zakazany praktycznie wszędzie z powyższych

* Octinoxate (Ethylhexyl Methoxycinnamate) - drugi najgorszy

* Octocrylene - najbardziej "na świeczniku" obecnie na całym świecie

* Octisalate (Ethylhexyl Salicylate) - tylko w Palau

* 4-Methylbenzylidene Camphor (4-MBC) / Parabeny / Mikroplastiki / niektóre silikony

Palau jest najbardziej restrykcyjne i ich zbanowana lista jest dużo dłuższa niż to.

Czyli nad Bałtykiem i w zasadzie w całej Europie hulaj dusza, choć regulacje trwają już od lat, i obniża się stopniowo stężenie niektórych składników. Do tego Oxybenzone jest posądzany o szkodliwy wpływ na gospodarkę hormonalną u ludzi, wykrywany jest w moczu i mleku matek. Podobnie ma Octinoxate (na którego nie ma większych regulacji w UE obecnie) czy Homosalate. Homosalate już się chyba nie spotyka w UE, podobnie jak Oxybenzone (bo ich maksymalne stężenie jest nieskuteczne do osiągnięcia ochrony). Octocrylene o którym jest obecnie najgłośniej w ciągu najbliższych ~3 lat ma być zbanowany w UE, a Francja chce go zbanować wcześniej. Jest też najbardziej popularny (30% kosmetyków ogółem go ma, a rozkłada się na jakiś rakotwórczy benzofenon). Jest jeszcze Octisalate, uznawany za bezpieczny i w miarę ok dla środowiska, ale na Palau jest zabroniony.

Lista nie jest kompletna, szczególnie z perspektywy Palau, ale uznajcie ten wpis za analizę zdroworozsądkową.

Przy okazji - w większości tych miejsc zakaz polega na zakazie sprzedaży. Ale na Palau sprawdzą Was po przybiciu na wyspę i zabiorą to, czego stosować nie można. W paru innych miejscach też mogą sprawdzać na wejściu. Jak to szkodzi rafom? Zależnie od składnika, ale m.in: bielenie koralowców, deformacje larw, uszkodzenia DNA, zaburzenia płci u ryb, zaburzenia rozwoju, fototoksyczność.

Ogólnie brzmi groźnie, a stwierdziłem, że musi być jakaś eko alternatywa, skoro niedługo pójdą bany. Przeanalizowałem więc (prawie) wszystkie SPF50 jakie znalazłem w Biedronce.

Jeszcze jedno ważne - skuteczność olejku/kremu/whatever określa właśnie poziom SPF. Jeżeli jest napisane SPF50, to nie będzie "gorszy" (w sensie skuteczności ochrony przed UV) od innego SPF50. Więc to nie tak, że wersja eko będzie gorsza. Albo tańszy produkt będzie gorszy.

Na tapet poszły (załączam zdjęcia do wizualnej identyfikacji):

* Dax Sun (jeden z tych na zdjęciu, nie pamiętam który, raczej ten po lewej)

* Lirene

* Nivea Kids (ten SPF50, SPF20 ma nawet wzmiankę o byciu eko)

* Be Beauty (marka Biedronki, będę nazywał je od lewej "spray", "aerozol" i "kids")

Były chyba jeszcze jakieś inne, ale albo nie miały opcji w sprayu (choć Nivea jest kremem, ale też sprawdziłem) albo nie było SPF50. A niższych nie kupuję.

Oto wnioski, opisujące zarówno zawartość "złych" składników, jak i parę innych informacji, które mogą być istotne przy wyborze (a nie wpływają na "punkty"). Punktacja za skład, wg osobistych preferencji (za brak uznawanego za bezpieczny Octisalate daję +1, ale nie odbieram za obecność). Nie wymieniam jakie składniki zastępują "te złe".

Dax Sun (był najtańszy z "markowych"):

* [-1] zawiera Octocrylene

* [0] zawiera ten uznawany za bezpieczny Octisalate (ale listuję, bo nie wszystkie produkty go mają) -

* [0] jest też Butyl Methoxydibenzoylmethane (Avobenzon), nie jest zakazany nigdzie, ale skrajnym ekologom się nie podoba

* [+1] zero składników uznawanych za alergeny

* [0] najlepsze witaminy i składniki regenerujące skórę

* podsumowanie: 0 punktów

Lirene:

* [-1] zawiera Octinoxate

* [+1] nie zawiera uznawanego za bezpieczny Octisalate

* [0] jest Butyl Methoxydibenzoylmethane

* [0] jeden składnik uznawany za alergen

* podsumowanie: 0 punktów

Nivea (kids):

* [+2] brak wszystkich niebezpiecznych

* [0] jest Octisalate

* [0] ma Butyl Methoxydibenzoylmethane i dodatkowo Phenylbenzimidazole Sulfonic Acid, z kategorii nielubianych przez skrajnych ekologów

* [+1] zero alergenów

* podsumowanie: +3 punkty

Be Beauty (aerozol):

* [0] 2x tańszy od markowych

* [+2] brak wszystkich niebezpiecznych

* [+1] nie ma nawet Butyl Methoxydibenzoylmethane

* [0] jest Octisalate

* [0] zawiera 4 potencjalne alergeny (robi różnicę tylko alergikom)

* [0] dodatki potencjalnie dające chłodzący efekt (mentol i pochodne)

* podsumowanie: +3 punkty

Be Beauty (spray):

* [0] 2x tańszy od markowych

* [+2] brak wszystkich niebezpiecznych

* [0] jest Octisalate

* [0] jest Butyl Methoxydibenzoylmethane i Phenylbenzimidazole Sulfonic Acid

* [-1] 9 potencjalnych alergenów, prawie pełna lista regulowanych alergenów zapachowych przez UE (ma też typowe trio zapachowe, można się spodziewać, że będzie mocno pachnący)

* [0] dodatek łagodzący (aloes)

* podsumowanie: +1 punkt

Be Beauty (kids):

* [0] trochę droższy, ale to nadal "marka własna", dużo tańsza

* [+2] brak wszystkich niebezpiecznych

* [+1] nie zawiera też uznawanego za bezpieczny Octisalate

[+1] jedyny* produkt, który nie zawiera generalnie niczego, poza nowoczesnymi składnikami, jedyny, który przejdzie na Palau

* [0] zawiera Phenylbenzimidazole Sulfonic Acid (ten, co skrajni ekolodzy marudzą)

* [+1] zero alergenów

* [0] dodatek łagodzący (aloes)

* [0] najlepszy jak chodzi o długotrwałą wodoodporność, ale przez to gorzej się rozprowadza, zostawi bielącą się powłokę na skórze, może "wyglądać tłusto", realnie to nawet na innych produktach (nie pamiętam marki, brałem co było) widziałem problem z rozsmarowaniem tego białego, więc tu pewnie będzie bardzo duży efekt

* podsumowanie: +5 punktów

tl;dr

Be Beauty* (kids) - tani i zdecydowanie najlepszy, będzie zostawiać białe ślady, ale dobry na długie kąpiele

Be Beauty* (areozol) - najtańszy i bardzo dobry, nie dla skrajnych alergików, najlepszy efekt chłodzący

Nivea* (krem) - cena jak za markowy, ogółem jest ok, jak ktoś woli krem, to jest

Be Beauty* (spray) - tani, ogółem ok, bardzo nie dla alergików

Dax Sun & Lirene* - moim zdaniem brak jest powodów, by wybierać akurat te

I na koniec ważna uwaga: najprawdopodobniej stosujesz za mało kremu! Zaleca się aplikację ok. 2 mg/cm², co 2h (czyli ~30 ml na całe ciało dorosłego = 6-7 aplikacji ze 200 ml butelki, aplikacja co 2h). Jedna butelka 200ml wystarcza na mniej więcej dzień plażowania dla dwóch osób!

Przepraszam za wszelkie pomyłki, jeżeli ktoś ma wiedzę, proszę mnie naprostować. Starałem się podejść do problemu rzetelnie, a że wyszła z tego wielka kupa roboty to postanowiłem się podzielić wynikami.

Aha, i jeszcze jedno. Obecnie (dziś ostatni dzień promocji!) można w Biedronce dostać kremy do opalania za 1/4 ceny. Chyba najlepszy moment, żeby kupić ten produkt, który tani nie jest, i jak wspomniałem poprawnie stosowany schodzi bardzo szybko. Jak?

* kupon dedykowany z pluxee (jakaś dziwna platforma do kuponów, wczoraj odkryłem, generuje unikalny kupon na żądanie, wymaga maila i numeru telefonu, nie trzeba appki, można przez www! zacznijcie od domeny `uzytkownik.pluxee.pl`, bo strona główna jakaś dziwna) - robi promocję na produkty do opalania 1+1 gratis, max 2 sztuki gratis

* zwrot 50% za produkty do opalania na kartę Biedronka

Więc jeżeli produkt kosztuje 10zł, to za dwa dajecie 10zł + 50% cashbacku, czyli 5zł zamiast 20zł. Oczywiście niestety kremy do opalania są cholernie drogie - może dlatego ludzie je tak oszczędnie stosują 😒

#plaza #wakacje #slonce #lato #latonapierdalaj #poradniki #gruparatowaniapoziomu ? i gratis #promocja #cebuladeals #biedronka

Forum, teatr i świątynia - serce życia publicznego rzymskiej Salony

W południowo-wschodniej części antycznej Salony (Chorwacja), stolicy rzymskiej prowincji Dalmacji, znajdowało się najważniejsze centrum życia politycznego, religijnego i kulturalnego miasta. To właśnie tutaj koncentrowały się najważniejsze budowle publiczne: forum, monumentalny teatr oraz świątynie poświęcone rzymskim bogom.

Forum Salony miało kształt wydłużonego prostokąta o wymiarach około 45 × 70 metrów. Ukształtowane zostało na naturalnym tarasie, a jego ostateczny wygląd nadano za panowania cesarza Augusta (27 p.n.e.–14 n.e.). Był to centralny plac miasta, otoczony portykami i najważniejszymi budynkami administracyjnymi.

Dominującym elementem forum był Kapitol - kompleks świątynny poświęcony triadzie kapitolińskiej: Jowiszowi, Junonie i Minerwie. Składał się z trzech oddzielnych świątyń, ustawionych na wspólnym podium. Tego typu rozwiązanie architektoniczne podkreślało znaczenie kultu państwowego w życiu mieszkańców rzymskiej Salony.

Po północnej stronie forum archeolodzy odkryli pozostałości term miejskich z I wieku n.e. oraz budynku kurii, w którym obradowała lokalna rada miejska.

W drugiej połowie I wieku n.e., w bezpośrednim sąsiedztwie forum, wzniesiono teatr o wymiarach około 65 × 58 metrów. Mógł pomieścić około 3500 widzów, co czyniło go jednym z największych tego typu obiektów w regionie. Odbywały się tu przedstawienia teatralne, uroczystości publiczne oraz wydarzenia o charakterze religijnym.

Na południe od teatru znajdowała się świątynia poświęcona Dionizosowi (Bachusowi) i Liberowi - bóstwom związanym z winem, płodnością i teatrem. Budowla ta była ozdobiona kolumnami w porządku korynckim i stanowiła ważne uzupełnienie kompleksu teatralnego.

W II i III wieku n.e. forum zostało rozbudowane, a za panowania cesarza Dioklecjana (284–305 n.e.), który pochodził z pobliskiej Dalmacji, przeprowadzono kolejne prace modernizacyjne. W IV wieku, wraz z rozwojem chrześcijaństwa, znaczenie dawnego forum zaczęło stopniowo maleć.

Dziś pozostałości forum, teatru i świątyń należą do najcenniejszych zabytków archeologicznych Salony, co pozwala lepiej zrozumieć funkcjonowanie jednego z najważniejszych miast rzymskiego Adriatyku.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/forum-teatr-i-swiatynia-serce-zycia-publicznego-rzymskiej-salony/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Mury miejskie Salony - potężne fortyfikacje stolicy rzymskiej Dalmacji

Mury obronne Salony, stolicy rzymskiej prowincji Dalmacji, były jednym z najważniejszych elementów infrastruktury tego miasta. Ich budowę rozpoczęto już w II wieku p.n.e., gdy powstało najstarsze centrum miejskie (urbs vetus). W tym okresie obwarowania miały kształt trapezu i otaczały obszar o powierzchni około 16 hektarów. Do dziś najlepiej zachowanym fragmentem tych najstarszych fortyfikacji jest okolica Porta Caesarea, monumentalnej bramy miejskiej z wewnętrznym i zewnętrznym dziedzińcem.

Po podboju Ilirów przez Rzymian, a szczególnie w czasach panowania Oktawiana Augusta, Salona zaczęła dynamicznie się rozwijać. Miasto stopniowo rozszerzało się poza pierwotny obszar, a nowe dzielnice otaczano kolejnymi odcinkami murów. W latach 170-180 n.e., w obliczu zagrożenia najazdami Markomanów i Kwadów, cesarz Marek Aureliusz nakazał wzmocnienie obrony miasta. Do prac budowlanych skierowano żołnierzy legionów oraz oddziałów pomocniczych, o czym świadczą odkryte inskrypcje.

W tym okresie w mury włączono istniejące już budowle, między innymi akwedukt oraz amfiteatr. Dzięki temu Salona uzyskała wydłużony, eliptyczny kształt. Miasto miało około 1600 metrów długości ze wschodu na zachód i około 700 metrów szerokości z północy na południe. Obwód murów wynosił około 4080 metrów, a ich grubość wahała się od 1,9 do 2,5 metra.

Fortyfikacje wzmocniono licznymi wieżami - archeolodzy odkryli ich ponad 90. Część z nich miała plan kwadratowy, inne półkolisty lub wieloboczny. Szczególną rolę odgrywały główne bramy miejskie, takie jak Porta Caesarea oraz Porta Andetria.

Po zdobyciu Salony przez Bizantyńczyków w VI wieku n.e. mury zostały częściowo naprawione i dostosowane do nowych potrzeb obronnych. Dodano wówczas m.in. trójkątne zakończenia niektórych baszt.

Pozostałości murów miejskich Salony do dziś robią ogromne wrażenie i przypominają o znaczeniu tego miasta, które przez stulecia było politycznym, administracyjnym i gospodarczym centrum rzymskiej Dalmacji.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/mury-miejskie-salony-potezne-fortyfikacje-stolicy-rzymskiej-dalmacji/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Porta Caesarea w Salonie – monumentalna brama rzymskiej metropolii Dalmacji

Porta Caesarea była jedną z najważniejszych bram starożytnego miasta Salona – stolicy rzymskiej prowincji Dalmacji. Znajdowała się we wschodniej części miasta i stanowiła reprezentacyjne wejście do jego najstarszej części, tzw. urbs vetus.

Brama została wzniesiona z dużych bloków miejscowego wapienia w technice opus quadratum. Jej charakterystycznym elementem były dwie ośmioboczne wieże flankujące centralny przejazd. Porta Caesarea pełniła zarówno funkcję obronną, jak i ceremonialną, podkreślając znaczenie Salony jako jednego z najważniejszych ośrodków miejskich wschodniego wybrzeża Adriatyku.

Przez bramę przebiegała główna droga prowadząca z Salony do Epetium (dzisiejszy Stobreč w Chorwacji) oraz do wnętrza prowincji. Wjazd był podzielony na trzy przejścia: środkowe, przeznaczone dla pojazdów, oraz dwa boczne dla pieszych.

Według rekonstrukcji archeologicznych brama posiadała dwa poziomy. Górną kondygnację zdobiły półkolumny z kapitelami kompozytowymi, natomiast dolna część miała prostszy wystrój. Wewnątrz przejazdu odkryto pozostałości monumentalnego dziedzińca obronnego (propugnaculum), który dodatkowo wzmacniał system fortyfikacji.

W IV wieku n.e., za panowania cesarza Konstantyna Wielkiego, Porta Caesarea została przebudowana i zyskała bardziej reprezentacyjny charakter. Ozdobiono ją elementami architektonicznymi oraz reliefami, które podkreślały znaczenie miasta i jego lojalność wobec cesarza.

Po zachodniej stronie bramy znajdował się kanał doprowadzający wodę do pobliskiego nimfeum – ozdobnej budowli poświęconej nimfom i związanej z kultem wody. Świadczy to o tym, że Porta Caesarea była nie tylko obiektem militarnym, lecz także ważnym elementem urbanistycznym i symbolicznym.

Dziś pozostałości Porta Caesarea należą do najcenniejszych zabytków archeologicznych Salony. Zachowane fundamenty i relikty murów pozwalają odtworzyć wygląd tej imponującej bramy, która przez stulecia witała podróżnych przybywających do stolicy rzymskiej Dalmacji.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/porta-caesarea-w-salonie-monumentalna-brama-rzymskiej-metropolii-dalmacji/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Salona - stolica rzymskiej Dalmacji i jedno z największych miast Adriatyku

Niedaleko współczesnego Splitu, w chorwackiej Solinie, znajdują się ruiny jednego z najważniejszych miast rzymskiego Adriatyku - Salona. To właśnie tutaj przez kilka stuleci biło administracyjne, gospodarcze i religijne serce rzymskiej prowincji Dalmacji.

Salona powstała pierwotnie jako osada iliryjska, a następnie rozwinęła się pod wpływem Greków. Po podboju rzymskim miasto szybko zyskało na znaczeniu. W I wieku p.n.e., prawdopodobnie za czasów Juliusza Cezara, otrzymało status kolonii rzymskiej pod nazwą Colonia Martia Iulia Salona. Wkrótce stało się stolicą prowincji Dalmacja i jednym z największych miast wschodniego wybrzeża Adriatyku.

W okresie największego rozkwitu Salona liczyła nawet około 50-60 tysięcy mieszkańców. Miasto posiadało wszystko, co charakteryzowało znaczące ośrodki Imperium Romanum: forum, świątynie, termy, akwedukt, teatr oraz monumentalny amfiteatr mieszczący kilkanaście tysięcy widzów. Zachowane do dziś mury miejskie z licznymi bramami i basztami pokazują, jak potężnym ośrodkiem była Salona.

Szczególne znaczenie miasto osiągnęło w czasach cesarza Dioklecjana, który urodził się na tym obszarze. Po abdykacji w 305 roku n.e. wzniósł monumentalny pałac w pobliskim Splicie, który z czasem stał się zalążkiem współczesnego miasta.

Salona odegrała także ogromną rolę w dziejach wczesnego chrześcijaństwa. Była siedzibą biskupstwa, a jednym z jej najbardziej znanych biskupów był św. Domnion, męczennik stracony podczas prześladowań za Dioklecjana w 304 roku n.e. Po ustaniu prześladowań wokół grobów męczenników powstały liczne bazyliki i cmentarze chrześcijańskie.

Upadek miasta nastąpił w VII wieku, gdy najazdy Awarów i Słowian doprowadziły do jego zniszczenia. Ocalali mieszkańcy schronili się za murami pałacu Dioklecjana w Splicie, co przyczyniło się do rozwoju nowego ośrodka miejskiego.

Obecnie Salona jest największym parkiem archeologicznym w Chorwacji. Wśród ruin można zobaczyć pozostałości amfiteatru, bazylik, murów miejskich oraz wczesnochrześcijańskich nekropolii. To miejsce pozwala wyobrazić sobie skalę i znaczenie miasta, które przez stulecia było jednym z najważniejszych centrów rzymskiej Dalmacji.

https://imperiumromanum.pl/geografia/miasta-rzymskie/salona/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Rzadki dowód rzymskiego ukrzyżowania – kość piętowa z zachowanym gwoździem

Podczas badań archeologicznych prowadzonych w 2017 roku we wschodniej Anglii odkryto niezwykle rzadkie znalezisko – kość piętową mężczyzny, przez którą wciąż przebity był żelazny gwóźdź. Szczątki, oznaczone jako Szkielet 4926, pochodzą z III-IV wieku n.e. i stanowią jeden z najlepiej zachowanych materialnych dowodów ukrzyżowania, jakie kiedykolwiek odnaleziono.

Znalezisko ma wyjątkowe znaczenie, ponieważ archeologiczne ślady tej formy egzekucji należą do skrajnej rzadkości. Ofiary ukrzyżowania zazwyczaj nie były grzebane w sposób umożliwiający zachowanie ich szczątków, a w wielu przypadkach do przytwierdzania skazańców do krzyża używano lin zamiast gwoździ. Zachowana kość z wbitym gwoździem dostarcza więc bezpośredniego i niezwykle sugestywnego świadectwa jednej z najokrutniejszych kar stosowanych w Imperium Romanum.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/rzadki-dowod-rzymskiego-ukrzyzowania-kosc-pietowa-z-zachowanym-gwozdziem/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Amfiteatr rzymski w Salonie

Amfiteatr w starożytnej Salonie, stolicy rzymskiej prowincji Dalmacji, został wzniesiony w drugiej połowie II wieku n.e. Była to jedna z najważniejszych budowli publicznych miasta, przeznaczona do organizacji walk gladiatorów, polowań na dzikie zwierzęta oraz innych widowisk publicznych.

Budowla miała plan elipsy o wymiarach około 125 × 100 metrów, natomiast sama arena mierzyła około 65 × 40 metrów. Widownia mogła pomieścić nawet 17 000 widzów. Początkowo amfiteatr znajdował się poza murami miejskimi, lecz po rozbudowie fortyfikacji został włączony do systemu obronnego Salony.

W południowej części obiektu znajdowały się loża honorowa dla namiestnika prowincji Dalmacji oraz miejsca przeznaczone dla najważniejszych urzędników miejskich. W centrum areny umieszczono otwór prowadzący do podziemnego korytarza, zwanego porta Libitinaria, którym wynoszono ciała poległych gladiatorów.

Pod amfiteatrem odkryto także dwa sklepione pomieszczenia poświęcone bogini Nemezis, patronce gladiatorów. To właśnie w amfiteatrze w Salonie w 304 roku n.e., podczas prześladowań chrześcijan za panowania cesarza Dioklecjana, stracono biskupa Domniusza, późniejszego patrona Splitu, oraz jego towarzyszy.

Na początku V wieku zakazano walk gladiatorów, choć polowania na zwierzęta odbywały się jeszcze przez pewien czas. W XVII wieku amfiteatr został poważnie uszkodzony podczas walk z Turkami, a Wenecjanie nakazali jego częściową rozbiórkę, aby uniemożliwić wykorzystanie ruin do celów militarnych.

Do naszych czasów zachowały się fragmenty podziemnych korytarzy, murów oraz elementów dekoracji architektonicznej. Ruiny amfiteatru w Salonie należą dziś do najważniejszych zabytków rzymskich na terenie Chorwacji i przypominają o znaczeniu miasta, które przez wieki było stolicą rzymskiej Dalmacji.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/amfiteatr-rzymski-w-salonie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Tego dnia w Rzymie

8 maja

• 413 n.e. - cesarz zachodniorzymski Honoriusz wydał edykt przewidujący ulgi podatkowe dla italskich prowincji: Tuscia, Campania, Picenum, Samnium, Apulia, Lucania i Calabria, które zostały splądrowane przez Wizygotów.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

Złota myśl Rzymian na dziś

Cyceron (Marcus Tullius Cicero, 106 - 43 p.n.e.) - mówca, polityk i filozof:

"Czyż każdy zacny i poważny człowiek nie wyzna, że wiele nie wie i że ciągle powinien się uczyć?"

• łacina: [Nonne optimus et gravissimus quisque confitetur multa se ignorare et multa sibi etiam atque etiam esse discenda?]

• źródło: Cyceron, Tusculanarum disputationum ad M. Brutum, III. 28.69

https://imperiumromanum.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Imponujące fortyfikacje Daków

Dakowie byli ludem zamieszkującym tereny obecnej Rumunii i części Węgier. Po dziś dzień możemy podziwiać pozostałości po budowlach i fortecach jakie zbudowali w górach Orăștie, będących częścią Karpat. Dowodzą one, jak rozwiniętą cywilizacją byli Dakowie.

Imponujące struktury, jakie udało się odkryć naukowcom stanowią łącznie sześć dackich fortec, które wpisano na listę UNESCO. Wśród nich wymienić można dawną stolicę państwa dackiego - Sarmizegetusa Regia. Miasto to zbudowano na wysokości 1200 metrów n.p.m. w I wieku p.n.e. Dakowie byli naprawdę sprawnymi budowniczymi, a ich konstrukcje wykonane były z drewna i kamienia. Do budowy najczęściej stosowano duże kamienne bloki, o bardzo równych ściankach, które wzmacniano belkami od środka. Warto nadmienić, że pomimo faktu, że Dakowie nie znali zaprawy ich budowle były niezwykle trwałe.

Na szczytach wzniesień znajdowały się fortece i bastiony. Dodatkowo Dakowie stosowali niezwykle rozbudowane systemy umocnień (wały, palisady, mury kamienne), które były trudne do zdobycia.

Przez lata niezwykle rozbudowany system fortec w górach Orăștie gwarantował Dakom bezpieczeństwo. Wraz jednak z dwoma wojnami dackimi cesarza Trajana, na początku II wieku n.e., fortece zostały zdobyte, a zabudowania zniszczone. Upadek rządów Decebala i jego samobójcza śmierć, spowodowały przejęcie terenów za Dunajem przez imperium rzymskie i utworzenie nowej prowincji Dacji. Rzymianie nie planowali jednak wykorzystać dawnych fortec dackich. Zniszczono je, a pozyskany w ten sposób materiał budowlany wykorzystano przy budowie nowych centrów. Rzymskie miasta powstawały w niedalekiej odległości od dawnych fortec - np. ośrodek Ulpia Traiana Sarmizegetusa założony został 40 km od dawnej stolicy Daków.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/imponujace-fortyfikacje-dakow/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Rzymski fresk ukazujący walkę czapli i kobry

Rzymski fresk ukazujący walkę czapli i kobry. Obiekt odkryto w tzw. Domu Epigramów w Pompejach. Artefakt znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu. Datowany na I wiek n.e.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/rzymski-fresk-ukazujacy-walke-czapli-i-kobry/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Tego dnia w Rzymie

7 maja

• 351 n.e. - po przybyciu cesarza Gallusa do Antiochii wybuchło powstanie żydowskie. Powodem wystąpienia było antyżydowskie ustawodawstwo skorumpowanej administracji cezara w Antiochii. Na czele buntu stali Izaak z Diocesarei (Izaak z Seforis) oraz niejaki Patricius (zwany Natrona). Po przejęciu kontroli nad miastem powstańcy obwołali Patriciusa królem i mesjaszem. Wtedy powstanie rozszerzyło się na Tyberiadę i Lydda (Diospolis). Na polecenie Gallusa rzymski dowódca (magister equitum) Ursycyn odpowiedział szybko i gorliwie. Miasta Seforis, Tyberiada i Diospolis zostały zniszczone, a tysiące ich mieszkańców zabito, nie oszczędzając nawet dzieci.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

Złota myśl Rzymian na dziś

Cyceron (Marcus Tullius Cicero, 106 - 43 p.n.e.) - mówca, polityk i filozof:

"Nie tylko fortuna jest ślepa; czyni ślepymi także tych, których głaszcze"

• łacina: [Non enim solum ipsa Fortuna caeca est sed eos etiam plerumque efficit caecos quos complexa est]

• źródło: Cyceron, De Amicitia, 54

https://imperiumromanum.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Rzymska rzeźba Bachusa na zdjęciu z XIX wieku

Rzymska rzeźba z brązu, być może przedstawiająca Bachusa. Obiekt datowany na połowę I wieku p.n.e. Popiersie jest rzymską kopią oryginalnej rzeźby hellenistycznej. Obecnie obiekt znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu. Zdjęcie zostało wykonane w XIX wieku.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/rzymska-rzezba-bachusa-na-zdjeciu-z-xix-wieku/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Rzymska ozdobna pinezka do ubrania

Rzymska pinezka do ubrania w kształcie popiersia kobiecego. Obiekt wykonany jest z jednego fragmentu szafiru, ze złotą podstawą. Ozdoba datowana jest na 100-130 rok n.e.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/rzymska-ozdobna-pinezka-do-ubrania/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Tego dnia w Rzymie

6 maja

• 44 p.n.e. - Oktawian August wrócił do Rzymu.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu