Wpis użytkownika suseu w Hydepark

#losowemiasto <-- Tag do obserwowania

#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne #suseuspamuje

Miasto: [Iłża](https://pl.wikipedia.org/wiki/I%C5%82%C5%BCa) – miasto w Polsce leżące na południowym krańcu województwa mazowieckiego, w powiecie radomskim. Miasto położone jest nad rzeką [Iłżanką](https://pl.wikipedia.org/wiki/I%C5%82%C5%BCanka), która tworzy tu [Zalew Iłżecki](https://pl.wikipedia.org/wiki/Zalew_w_I%C5%82%C5%BCy). Iłża istniała już we wczesnym średniowieczu, od XII wieku do 1789 roku własność [biskupów krakowskich](https://pl.wikipedia.org/wiki/Archidiecezja_krakowska). Miasto stanowiło centrum biskupiego [klucza dóbr iłżeckich](https://pl.wikipedia.org/wiki/Klucz_i%C5%82%C5%BCecki) obejmującego w 1645 roku 2 miasta i 23 wsie. Iłża jest bardzo małym miastem z liczbą mieszkańców wynoszącą 4 228 w 2024 r. Prawa miejskie prawdopodobnie w 1239 r. na [prawie magdeburskim](https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_magdeburskie) (dokumenty spłonęły w pożarze). W XV wieku zasłynęła [ceramika iłżecka](https://pl.wikipedia.org/wiki/Ceramika_i%C5%82%C5%BCecka) i powstał miejscowy cech [garncarski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Garncarstwo). Na iłżeckim zamku gościli [polscy królowie](https://pl.wikipedia.org/wiki/Kr%C3%B3l_Polski): [Władysław Jagiełło](https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C5%82adys%C5%82aw_II_Jagie%C5%82%C5%82o), [Aleksander Jagiellończyk](https://pl.wikipedia.org/wiki/Aleksander_Jagiello%C5%84czyk), [Zygmunt III Waza](https://pl.wikipedia.org/wiki/Zygmunt_III_Waza), a [Władysław IV](https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C5%82adys%C5%82aw_IV_Waza) spotkał się pierwszy raz tu ze swoją narzeczoną [Cecylią Renatą](https://pl.wikipedia.org/wiki/Cecylia_Renata_Habsbur%C5%BCanka), gościli tu także biskupi, uczeni i wybitni humaniści, jak choćby [Jan Kochanowski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Kochanowski). W XVII wieku nadal kwitło tu garncarstwo, w latach 1615–1619 miejscowi kupcy dostarczyli kupcom krakowskim 312 transportów garnków. Garncarze iłżeccy mieli prawo do sprzedaży swych wyrobów pod [Zamkiem Królewskim](https://pl.wikipedia.org/wiki/Zamek_Kr%C3%B3lewski_na_Wawelu). Upadek miasta rozpoczął [potop szwedzki](https://pl.wikipedia.org/wiki/Potop_szwedzki) i najazd wojsk [Jerzego Rakoczego](https://pl.wikipedia.org/wiki/Jerzy_II_Rakoczy) w latach 1655–1660, w wyniku czego miasto i zamek uległy zniszczeniom. W 1823 roku w Iłży osiedlił się Żyd z Anglii, [Lewi Selig Sunderland](https://pl.wikipedia.org/wiki/Lewi_Selig_Sunderland), który założył tu słynną fabrykę [fajansu](https://pl.wikipedia.org/wiki/Fajans). W 1831 roku w czasie [powstania listopadowego](https://pl.wikipedia.org/wiki/Powstanie_listopadowe) miasto ponownie uległo zniszczeniom w czasie zwycięskiej dla powstańców [Bitwy pod Iłżą](https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_I%C5%82%C5%BC%C4%85_(1831)) stoczonej tu 9 sierpnia 1831 roku. W 1850 roku powstała tu gmina żydowska i w 1857 roku było tu już 521 Żydów, czyli 26% ówczesnej ludności miasta. W 1870 roku powstała tu [synagoga w Iłży](https://pl.wikipedia.org/wiki/Synagoga_w_I%C5%82%C5%BCy), a w 1897 roku Żydzi stanowili już 49% ogółu mieszkańców. W 1915 roku w czasie I wojny światowej miasto znów uległo zniszczeniom w czasie walk rosyjsko-niemieckich. Po wojnie do zamieszkania nadawały się zaledwie dwa domy w rejonie kościoła. Reszta potrzebowała natychmiastowego remontu. W 1921 mieszkało tu 4554 osoby. W czasie [wojny obronnej](https://pl.wikipedia.org/wiki/Kampania_wrze%C5%9Bniowa) w 1939 roku w dniach 8–9 września 1939 miała miejsce [bitwa](https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_I%C5%82%C5%BC%C4%85_(1939)) z Niemcami polskiego [Zgrupowania Południowego Armii Odwodowej „Prusy”](https://pl.wikipedia.org/wiki/Armia_%E2%80%9EPrusy%E2%80%9D), w wyniku której zostały rozbite polskie dywizje. W 1941 roku powstało tu żydowskie getto, zlikwidowane w 1942 roku przez wywóz do obozu zagłady w [Treblince](https://pl.wikipedia.org/wiki/Ob%C3%B3z_zag%C5%82ady_w_Treblince). W okresie powojennym miasto kolejny raz zostało odbudowane, a silne tradycje garncarskie kultywuje _Spółdzielnia Chałupnik_, Miasto jednak pozbawione było przemysłu i powoli wyludniało się na rzecz [Starachowic](https://pl.wikipedia.org/wiki/Starachowice). W mieście znajduje się krańcowa [stacja](https://pl.wikipedia.org/wiki/I%C5%82%C5%BCa_(stacja_kolejowa)) [Starachowickiej Kolei Wąskotorowej](https://pl.wikipedia.org/wiki/Starachowicka_Kolej_W%C4%85skotorowa). W Iłży praktykowane jest od kilku wieków [barabanienie](https://pl.wikipedia.org/wiki/Barabanienie). Na instrumencie zwanym barabanem gra jednocześnie ośmiu mężczyzn. Od północy Wielkiej Soboty do niedzielnej rezurekcji chodzą po mieście i biją w baraban. Według etnografów tradycja ta może sięgać nawet XVII wieku. W 1971 roku powstało z inicjatywy [Adama Bednarczyka](https://pl.wikipedia.org/wiki/Adam_Bednarczyk) [Muzeum Ziemi Iłżeckiej](https://pl.wikipedia.org/wiki/Muzeum_Regionalne_w_I%C5%82%C5%BCy). Zabytki: [Zamek biskupi](https://pl.wikipedia.org/wiki/Zamek_w_I%C5%82%C5%BCy) – na Górze Zamkowej pozostałości kamiennego zamku biskupów krakowskich, wzniesionego około 1340 r. przez biskupa [Jana Grota](https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_Grot). [Kościół farny Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny](https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_Wniebowzi%C4%99cia_Naj%C5%9Bwi%C4%99tszej_Maryi_Panny_w_I%C5%82%C5%BCy) – pierwotnie wzniesiony w 1326 roku, ponownie w 1603 roku. Kościół Św. Ducha z 1448 roku, remontowany w 1744 roku po pożarze, odbudowany w 1922 roku po zniszczeniach z I wojny światowej. Dawny Budynek Szpitalny – murowany z 1754 w miejscu poprzedniego, drewnianego z XV wieku. Cmentarz parafialny na wzgórzu Św. Leonarda – _stary cmentarz_ czynny od 1832 _nowy_ natomiast od I wojny światowej. Grodzisko Kopiec Tatarski z XII wieku w miejscu pierwotnej Iłży. Mury obronne* – ślady w murach zabudowań plebanii oraz w najstarszych kamieniczkach przy ulicy Przy Murach. Cmentarz żydowski z XIX wieku, zdewastowany w 1942 roku.

Wieś:* --

Data wykonania zdjęcia:* Rok 1975

Opis zdjęcia:* Iłża. Zdjęcie lotnicze. Fragment miasta i zamek . Fot. Zbyszko Siemaszko. Źródło

Zwycięzca losowania:* @Evivalarte

Jak chcesz wziąć udział w losowaniu kolejnego miasta kliknij w ten link