Wpis użytkownika suseu w Hydepark

#losowemiasto <-- Tag do obserwowania

#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne #suseuspamuje

Miasto: [Dukla](https://pl.wikipedia.org/wiki/Dukla) – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dukla, Pierwsza wzmianka o wsi w tym miejscu pochodzi z roku 1336. Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 1971 mieszkańców. Pierwsza wzmianka o wsi w tym miejscu pochodzi z 1336. Od początku swojego istnienia Dukla była własnością rycerską. Prawa miejskie od 1380 r., Dukla leży w środkowej części Beskidu Niskiego w dolinie rzeki [Jasiołka](https://pl.wikipedia.org/wiki/Jasio%C5%82ka) i jej lewobrzeżnego dopływu potoku [Dukiełka](https://pl.wikipedia.org/wiki/Dukie%C5%82ka) , u podnóża góry [Cergowa](https://pl.wikipedia.org/wiki/Cergowa_(g%C3%B3ra)) (716 m n.p.m.), 17 km od granicy ze Słowacją. W 1474 r. najazd wojsk węgierskich [Macieja Korwina](https://pl.wikipedia.org/wiki/Maciej_Korwin) pod dowództwem [Tomasza Tharczaya](https://pl.wikipedia.org/wiki/Tomasz_Tharczay) z [Lipian](https://pl.wikipedia.org/wiki/Lipany) na [Małopolskę](https://pl.wikipedia.org/wiki/Małopolska) zniszczył m.in. również Duklę. Na początku Dukla była miastem handlowym na trakcie biegnącym z Polski przez [Przełęcz Dukielską](https://pl.wikipedia.org/wiki/Przełęcz_Dukielska) na [Węgry](https://pl.wikipedia.org/wiki/Królestwo_Węgier) i żyła głównie z handlu winem. Z czasem z powodzeniem rozpoczęła konkurować z sąsiednimi [Jaśliskami](https://pl.wikipedia.org/wiki/Jaśliska) i w XVI wieku znalazła się w pełni swojego rozkwitu jako miasto ufortyfikowane, z dwoma bramami i komorą celną w ratuszu od 1595 roku. Franciszek Mniszech w 1638 r. rozpoczął rozbudowę pałacu z fortyfikacjami i z wałem, którą dokończył jego syn Jan Mniszech. Kolejne napady Rosjan, przemarsze wojsk i pożary w latach 1703–1707 zniszczyły miasto. Pożary stale nawiedzały drewnianą zabudowę dukielską w latach 1724, 1725, 1738 i najgroźniejszym – roku 1758. W maju 1772 r. Duklę, mimo oporu konfederatów, zajęły wojska austriackie, dokonujące [I rozbioru Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/I_rozbiór_Polski). Wiosną 1849 r. w rejonie Dukli miała miejsce koncentracja 90-tysięcznego korpusu wojsk rosyjskich pod dowództwem feldmarszałka [Iwana Paskiewicza](https://pl.wikipedia.org/wiki/Iwan_Paskiewicz), mających ruszyć na Węgry w celu stłumienia tamtejszego [powstania](https://pl.wikipedia.org/wiki/Powstanie_węgierskie_(1848–1849)). Wojska te przybył wizytować osobiście [car](https://pl.wikipedia.org/wiki/Car) [Mikołaj I](https://pl.wikipedia.org/wiki/Mikołaj_I_Romanow). W początkach XIX wieku wyrabiano jeszcze w Dukli sukno i handlowano winem. Jednak w latach 1865–1867 oraz 1873–1876 nawiedziły miasto epidemie [cholery](https://pl.wikipedia.org/wiki/Cholera), a w latach 1884–1885 i w 1888 r. pożary. Ofiarnie skrzywdzonym pomagał [Cezar Męciński](https://pl.wikipedia.org/wiki/Cezar_Męciński), ale prześladowane klęskami elementarnymi miasto nie było w stanie się podnieść. Straciło ono ostatecznie na znaczeniu w II połowie XIX w., gdy ośrodki życia gospodarczego przeniosły się w pobliże nowo wybudowanych linii kolejowych: linii kolejowej z [Przemyśla](https://pl.wikipedia.org/wiki/Przemyśl) do [Budapesztu](https://pl.wikipedia.org/wiki/Budapeszt) w 1872 r., tzw. [kolei transwersalnej](https://pl.wikipedia.org/wiki/Galicyjska_Kolej_Transwersalna) w 1884 r. oraz linii z Jasła do [Rzeszowa](https://pl.wikipedia.org/wiki/Rzeszów) w roku 1890. Ożywienie gospodarcze zanotowane na początku XX w. przerwała w 1914 r. [I wojna światowa](https://pl.wikipedia.org/wiki/I_wojna_światowa). Stacjonowały tu wojska rosyjskie, powodując potężne straty od grudnia 1914, do wejścia wojsk austriackich 6 maja roku 1915. Została spalona cześć Dukli, która stopniowo tracąc znaczenie gospodarcze, zdołała jednak utrzymać prawa miejskie aż po dziś dzień. W czasie kampanii wrześniowej do Dukli wkroczył ukraiński oddział płk. Suszki pseudonim „Brandenburg” wspierany przez Słowaków i zajął zamek. Po nim stacjonowały w pałacu kolejno: [Grenzschutz](https://pl.wikipedia.org/wiki/Grenzschutz_Ost), SS „Galizien”, oddziały [Wehrmachtu](https://pl.wikipedia.org/wiki/Wehrmacht). W 1940 r. Niemcy spalili [synagogę](https://pl.wikipedia.org/wiki/Nowa_Synagoga_w_Dukli) zbudowaną w 1758 r. Dziś pozostały po niej tylko ruiny. Niemcy zamknęli Żydów w getcie, wielu z nich rozstrzelali na miejscu, wielu w okolicznych lasach np. koło [Tylawy-Błudna](https://pl.wikipedia.org/wiki/Tylawa). Miejscowa ludność ukrywała Żydów, mimo grożącej za to kary śmierci. Jeszcze we wrześniu 1944, niedługo przed wycofaniem się, Niemcy rozstrzelali Mieczysława Roja oraz pięciu Żydów, których ukrywał. Miasto w czasie okupacji niemieckiej zostało ograbione i w 90% zniszczone, przy życiu pozostało kilkadziesiąt osób. Zabytki:* Zabudowa Rynku wraz z renesansowym ratuszem z 2 połowy XIX w., Zespół pałacowy, Park – w stylu francuskim, Aleja robinii akacjowej z 1 połowy XIX w., Kościół parafialny św. Marii Magdaleny z 1764, rokokowy, Kościół i klasztor bernardynów z 1731, Kompleks trzech rzeźb, przedstawiający krzyż pojednania, św. Jana z Dukli oraz Jana Pawła II, Cmentarz wojenny z I i II wojny światowej oraz cmentarz parafialny, Ruiny XVI-wiecznej komory celnej, Ruiny bożnicy z 1758, Ruiny browaru z lat 1750–1799 za parkowym murem, nad brzegiem Jasiołki.

Wieś:* --

Data wykonania zdjęcia:* Lata 1918-1939

Opis zdjęcia:* Synagoga w Dukli Źródło

Zwycięzca losowania:* @Endrevoir

Jak chcesz wziąć udział w losowaniu kolejnego miasta kliknij w ten link