Tlenek azotu, czyli od nitrogliceryny do Viagry

Tlenek azotu (dokładniej: tlenek azotu(II), wzór chemiczny NO) jest małą cząsteczką o dużej aktywności biologicznej. Niewielkie rozmiary i lipofilność (zdolność do rozpuszczania się w tłuszczach) powodują, że łatwo przenika przez błony komórkowe bez pośrednictwa białek transportujących. Tlenek azotu bierze udział w następujących procesach:

*   regulacja napięcia naczyń krwionośnych, a tym samym ciśnienia tętniczego krwi;
*   przekazywanie impulsów w układzie nerwowym;
*   hamowanie agregacji płytek krwi, czyli udział w mechanizmie krzepnięcia;
*   regulacja odpowiedzi odpornościowej;
*   erekcja członka.

Za wyjaśnienie roli tlenku azotu w procesach fizjologicznych Nagrodę Nobla w dziedzinie medycyna lub fizjologia w roku 1998 otrzymali: Robert F. Furchgott (Cornell University), Louis Ignarro (University of California, Los Angeles) i Ferid Murad (University of Texas).

Tlenek azotu(II) jest jednym z sześciu trwałych związków tlenu i azotu. Jeden z nich, znany jako gaz rozweselający (N2O czyli podtlenek azotu albo tlenek azotu(I)), jest wart osobnego omówienia (wkrótce). [...]