Naukowcy odtworzyli system widzenia… ćmy

Detektor, który w temperaturze pokojowej rejestruje energię od bliskiej podczerwieni - aż po promieniowanie cieplne, powstał w chińskich laboratoriach naukowych. W odkryciu brali udział fizycy z WAT w Warszawie. Kluczowy jest nietypowy materiał Nb3I8, kryształ grubości kilku atomów o wyjątkowych własnościach kwantowych.

Kamery termowizyjne kojarzą się z wojskiem, ratownictwem, budownictwem i instalacjami przemysłowymi. Większość czułych detektorów podczerwieni trzeba chłodzić do bardzo niskich temperatur, a w dodatku są delikatne i kosztowne, co utrudnia montowanie ich w urządzeniach codziennego użytku. Tymczasem dzięki rozwojowi techniki specjaliści widzą coraz więcej teoretycznych możliwości zastosowań, w różnych sferach życia - od dronów szukających ludzi po katastrofie, przez czujniki wycieków gazu, po inteligentne systemy oszczędzania energii w domu.

To właśnie ten problem postawili przed sobą autorzy pracy opublikowanej w Nature Communications (https://doi.org/10.1038/s41467-025-63983-1). Zadali dobie pytanie, czy da się zbudować niewielki, tani detektor, który działa w temperaturze pokojowej i obejmuje bardzo szeroki zakres podczerwieni, od krótszych fal używanych w łączności i światłowodach, aż po długie fale, w których „świeci” rozgrzane ciało człowieka czy wyciekający gaz. [...]