Robert Moses kontra Jane Jacobs

Poznajcie Jane Jacobs, która choć nie była urbanistką odcisnęła jedno z największych piętn na współczesnej urbanistyce.

Ta pani na zdjęciu była dziennikarką i pisarką, której udało się powstrzymać Roberta Mosesa. Ten z kolei był właśnie urbanistą i to przez takie duże, nie znaszące sprzeciwu U.

Jeśli w latach 60tych XX wieku coś miało powstać w Nowym Jorku, Moses na pewno za tym stał. Był miejskim urbanistą który decydował co i gdzie można budować.

Wszelkie mosty, drogi i tunele to jego wizja idealnego miasta. Idealne miasto to takie, w którym nic się nie korkuje. Jeśli Jest jakiś korek, trzeba poszerzyć drogę. Jeśli nie da się poszerzyć, trzeba zbudować nową. Jeśli nie ma gdzie, trzeba zlikwidować budynki, parki czy cokolwiek co na drodze stało.

W liczbach wszystko się zgadzało, ale tu pojawia się Jane Jacobs, która mówi, że liczby to nie wszystko. Ona pierwsza zaczęła głośno mówić i pisać, że miasta są przede wszystkim do życia i przebywania w nich. Stworzyła teorię "oczu ulicy".

To ludzie na ulicy i ich oczy tworzą miasto. Jeśli zastąpimy ich samochodami, miasto umiera. Pierwsza zauważyła, że zbudowanie dużych autostrad przecinających osiedla (ale dających szybszy dojazd z miejsca pracy do domu) w kilka lat sprawia, że osiedle umiera. Ludzie nie wychodzą z domów, bo nie ma gdzie. nie spotykają się, nie odwiedzają lokalnych małych sklepików czy lokali usługowych.

Jednym z pierwszych dużych osiągnieć Jane było pwostrzymanie planu Roberta Mosesa by przedłużyć 5th Avenue tak by udrożnić na niej ruch. Przedłużenie oznaczało przecięcie tą drogą na pół Washington Square Park (widzicie go w tle portretu Jane ze zdjęcia powyżej). Dla Mosesa park to tylko drzewa i alejki, a Jane twierdziła, że park to ludzie, którzy do niego przychodzą.

Zorganizowała społeczne pretesty okolicznych mieszkańców, które ostatecznie zahamowały ten absurdalny plan, a Jane Jacobs jest obecnie jedną z najcześciej cytowanych nie-urbanistek w literaturze urbanistycznej.

Szkoda tylko, że władze Chorzowa nie czytają 😉 Poniżej zdjęcie głównego rynku tego miasta, który posłużył do udrożnienia ruchu dla okolicznych miast ;)