Astronomia

#pokoj

Pożeranie gwiazdy przez czarną dziurę po troszku, przy każdym zbliżeniu odrywane są ok 3 masy Ziemi. Pierwszy taki przypadek, kiedy gwiazda zbliża się co 25 dni. Uzupełnienia luki pomiędzy całkowitym rozerwaniem plywowym, a powolnym odzieraniem co najwyżej raz na rok.

#astronomia #kosmos #nauka #ciekawostki

https://www.urania.edu.pl/wiadomosci/czarna-dziura-pochlania-stopniowo-gwiazde-podobna-do-slonca

Na znajdującej się w odległości 120 lat świetlnych od Ziemi w Gwiazdozbiorze Lwa planecie K2-18b wykryto dzięki teleskopowi Webba molekuły zawierające węgiel, w tym metan oraz dwutlenek węgla. To kolejna wskazówka sugerująca, że K2-18b może być planetą hiaceańską, czyli potencjalnie nadającą się do życia.

https://www.national-geographic.pl/artykul/czy-kosmiczny-teleskop-jamesa-webba-zarejestrowal-istnienie-na-odleglej-egzoplanecie-gazu-sugerujacego-procesy-zyciotworcze

#astronomia #kosmos

Siarczek dimetylu w atmosferze planety pokrytej oceanami? Robi się ciekawie, czekamy na wyniki dalszych obserwacji.

#astronomia #kosmos #ciekawostki #nauka

https://www.focus.pl/artykul/metan-i-co2-w-atmosfera-egzoplanety-k2-18-b

Najnowsze badania wskazują, że najbliższe Słońca czarne dziury znajdują się w Hiadach. To całkiem blisko w skalach kosmicznych.

#astronomia #kosmos #nauka #ciekawostki

https://www.urania.edu.pl/wiadomosci/badanie-wskazuje-na-istnienie-najblizszych-ziemi-czarnych-dziur-w-hiadach

Dzień dobry!

Nowe Astronarium! Tym razem odcinek opowiada o obserwatorium SOFIA czyli teleskopie załadowanym na pokład Jumbojeta.

https://www.youtube.com/watch?v=7cujlp7yBAg

#astronomia #nauka #lotnictwo #ciekawostki

Dzięki symulacjom na superkomputerach naukowcom z Northwestern udało się wyjaśnić zjawisko potężnego błysku gamma przechodzącego przez nasz układ w 2021. Nie da się ukryć zaskoczenia, nikt nie spodziewał się kilonowej.

#astronomia #kosmos #nauka #ciekawostki

https://www.urania.edu.pl/wiadomosci/bezprecedensowy-rozblysk-gamma-wyjasniony-przez-dlugotrwaly-strumien

Pojawiły się istotne dowody potwierdzające istnienie układów podwójnych supermasywnych czarnych dziur. Chodzi o pecesję strumienia blazarów, czyli dżetów skierowanych bezpośrednio w naszą stronę. Podobny efekt wywołuje stosunkowo ciężki Księżyc na orbicie Ziemi. Przynajmniej ja to tak zrozumiałem.

#astronomia #kosmos #nauka #ciekawostki

https://www.urania.edu.pl/wiadomosci/niepodwazalne-dowody-na-uklady-podwojne-supermasywnych-czarnych-dziur-w-agn

Surowe, pojedyncze foto, kompletnie bez obróbki, nawet nie redukowałem na prąd ciemny i na flatfield. Samo centrum galaktyki w Andromedzie. Fajnie widać pasy pyłu w jej ramionach spiralnych :). Fotka sprzed kilku godzin.

Wykonanie redukcji oraz pełna mozaika galaktyki M31 będzie jednym z zadań, jakie dam na zajęciach. Uczniowie wytrzymają ( ͡° ͜ʖ ͡°)

Randomowe okołoastronomiczne rzeczy ---> #badespace

Matematyka to królowa nauk. Inne podejście do liczb owocuje dodatkowymi informacjami niż tylko masa, ładunek i spin przy badaniu czarnych dziur.

#astronomia #kosmos #nauka #ciekawostki

https://www.focus.pl/artykul/czarne-dziury-maja-wlosy

whooaa
Ale niebko dzisiaj bez księżyca i chmur

Według naukowców za nietypowym sposobem przemieszczania się obiektów w Pasie Kuipera być może odpowiedzialna jest tajemnicza, nieodkryta jeszcze planeta, która może być wielkości Ziemi.

https://dzienniknaukowy.pl/aktualnosci/w-ukladzie-slonecznym-moze-znajdowac-sie-jeszcze-jedna-planeta

#wiadomosciswiat #astronomia #kosmos

Zderzenia planet. O istnieniu takich zjawisk mieliśmy pojęcie, w końcu nasz księżyc wziął się z takiej kolizji. Teraz udało się znaleźć potwora powstałego w podobny sposób poza naszym układem.

#astronomia #kosmos #nauka #ciekawostki

https://www.urania.edu.pl/wiadomosci/nowe-dowody-na-mozliwe-kolizje-planet-olbrzymow

Przy pomocy TESS astronomom udało się namierzyć 2 planety o długim okresie orbitalnym. To są kolejno 82 i 482 dni, czyli praktycznie nic w porównaniu do takiego Neptuna (164 lata). TOI-4600b i TOI-4600c są na ten moment rekordzistkami, ale nie sądzę żeby to trwało przesadnie długo.

https://www.urania.edu.pl/wiadomosci/odkryto-i-zweryfikowano-egzoplanete-o-najdluzszym-okresie-znaleziona-za-pomoca-tess

#astronomia #kosmos #nauka #ciekawostki

Zachodni wiatr słoneczny komety goni warkocz.

Fenomenalna obserwacja dynamicznej ewolucji warkocza komety C/2023 P1 Nishimura. Wszystko co widać na tym gifie to obserwacje wykonane w ciągu zaledwie 20 minut. Zdjęcia wykonał Michael Jäger z użyciem 11-calowego astrografu Rowe-Akcermana Schmidta i kamery QHY 600.

Obserwacje są z ostatniej nocy, tj. z 2 września 2023, godz. 4:20 rano.

Oryginalny gif jest w 4x lepszej rozdzielczości, ale nie dało się go tu dołączyć ze względu na rozmiar pliku, dlatego odsyłam do źródła: https://spaceweathergallery2.com/full_image.php?image_name=Michael-Jaeger-2023P1sep2UT240_1693637747.gif

Aperiodyczne wpisy okołoastronomiczne --> #badespace

I poniżej spam tagami dla zasięgu :smiley:
#astronomia #astrofotografia #kosmos #ciekawostki #nauka

Rozpoczął się wrzesień, zatem czas na podsumowanie wakacji. Było gęsto.

Zajęcia z astronomii skończyły się oficjalnie w czerwcu, ale na prośbę uczestników zorganizowałem dodatkowe spotkania. Dokładnie w dniu zakończenia roku szkolnego wziąłem moją wesołą gromadkę na noc do obserwatorium w Tymcach. Pogoda nie dopisała, bo mieliśmy tylko ~godzinę na gwiazdki, ale i tak to wystarczyło do wywołania efektu 'wow' u ludzi obserwujących nocne niebo do tej pory wyłącznie z miasta.

Wraz z początkiem lipca, oprócz standardowego łażenia po gwiazdozbiorach i ciekawych obiektach na niebie, udało się nam oszacować jasność nieba w Krakowie za dnia. W tym celu obserwowaliśmy gwiazdy między 17:00 a 19:00. Wyszło nam, o ile dobrze pamiętam, około 4.3 mag/arcsec^2 w zakresie widzialnym. Całkiem nieźle.

Kolejną większą rzeczą było rozpoczęcie projektu obserwacyjnego T CrB, w którym przewodzi moja uczennica. Obserwacje się zaczęły z grubej rury, bo od razu z pełną fotometrią z czterech filtrach. Prace będą trwać aż do końca przyszłego roku szkolnego. T CrB to układ kataklizmiczny (symbiotyczny), w którym raz na ~88 lat dochodzi do pojaśnienia tak, że układ wskakuje na jasność gwiazdową magnitudo 2 (w tej chwili ma magnitudo 10). O tym układzie można by napisać osobny wpis, bo to ciekawa bestia jest.

Potem w lipcu był wyjazd na obóz obserwacyjny za granicę. Pojechali ze mną wybrani uczniowie, a na miejscu robiłem przy okazji jako technik. Dziesięć dni w "górskim" obserwatorium pośrodku niczego, na skraju parku ciemnego nieba to była najlepsza forma wakacji :). Przerobiliśmy techniki obserwacyjne oraz obróbkę danych (tak, IRAFem w licealistów). Moja grupa skupiła się na obserwacjach ciasnych układów podwójnych i wyznaczanie parametrów fizycznych gwiazd. Foto dołączone do tego wpisu zrobiłem z kopuły tamtejszego teleskopu, widok jest na planetarium (to takie ufo) i na budynki z teleskopami.

A potem był sierpień. Krótki wyjazd, łażenie laserkiem po niebie leżąc na plaży i trochę foto. Bez presji, z eks-uczniami. No i obserwacje Perseidów, leżąc plackiem na kopcu Piłsudskiego do prawie 3:00 rano.

Wreszcie w połowie sierpnia była Międzynarodowa Olimpiada z Astronomii i Astrofizyki. Poznało się całkiem sporo nowych ludzi, spotkało jeszcze więcej starych znajomych. Jako sędzia nie miałem za wiele wolnego, ale to w niczym nie przeszkadzało. Wszyscy byliśmy zakręceni wokół oceniania prac dniami i nocami. Bardzo pozytywne doświadczenie; kudos dla kolegów-organizatorów.

Końcówka sierpnia to kolejne spotkania z młodzieżą, kolejne obserwacje, kontynuacja obserwacji T CrB, rozpoczęcie monitoringu blazara (czyli jądra aktywnej galaktyki, które przez odpowiednią orientację spinu centralnej supermasywnej czarnej dziury strzela dżetem w Ziemię) oraz dopinanie wyliczeń parametrów fizycznych gwiazd. Tym razem torturowałem uczniów używając rachunku błędów. Propagacja niepewności następowała ( ͡° ͜ʖ ͡°). Ostatnim krokiem było pokazanie, jak można zautomatyzować cały proces przez proste skryptowanie. I voila, nagle wszystko okazało się szybkie i proste. Piękna sprawa.

Ta piękna sprawa zaowocuje najpierw pracą konferencyjną, a później publikacją w recenzowanym czasopiśmie (niezależnie od konferencji). Za tydzień jadę na międzynarodową konferencję, by opowiadać m.in. o wynikach pomiarów tychże ciasnych układów podwójnych, z naciskiem na fakt, że w projekcie biorą udział licealiści. Koszty okołokonferencyjne są mega wysokie, ale liczę, że jeszcze pozyskam sponsorów. Tak czy inaczej, młodzież będzie miała swoją pierwszą pracę w książce pokonferencyjnej, z ich nazwiskami. Uważam to za mój i ich mały sukces.

I oto jesteśmy we wrześniu. Na moje zajęcia z astro w #krakow, które startują w październiku, już zapisały się 34 osoby, chociaż limit miejsc jest 30 osób (a i tak przez kolejny rok robię już dwie grupy, bo limit miał być 15 osób). A zajęcia jeszcze nigdzie nie były reklamowane w szkołach. Trochę szkoda, że nie ma więcej miejsc. Tylko że ja sam nie będę w stanie przerobić więcej ludzi, bo albo będę musiał zrezygnować z moich prywatnych uczniów albo obniżę jakość zajęć w Centrum. Ani jedno ani drugie nie wchodzi w rachubę. No i na to nakłada się fakt, że te zajęcia są prowadzone właściwie dobrowolnie, jako hobby. Praca zarobkowa zajmuje mi czas codziennie do 16:00. Obowiązki na uniwerku też potrafią zeżreć popołudnia, wieczory i nocki (jak się trafi ładna pogoda i trzeba zbierać fotony do wiaderka). Swoją droga, jak się teraz patrzę wstecz, to nie wiem, jak ja zdołałem pożenić korpo-pracę zarobkową z taką ilością dodatkowych działań. Ale jakoś się udało.

Myślałem, czy by nie zrobić jakiegoś naszego społecznościowego spotkania z #astronomia na Błoniach, tylko że nie udało się znaleźć czasu. Może we wrześniu? Lub na jesień? Może by się udało jakiś teleskop mały skombinować lub lornetę chociaż. Albo lornetka i laserek z kopca Piłsudskiego? To by było dla mnie mniej czasochłonne, ergo bardziej prawdopodobne. Się zobaczy.

Fajne to były wakacje :smiley: Nie zapomnę ich nigdy :).

Udanego września!

Nieregularne, okołoastronomiczne wpisy z życia wzięte --> #badespace

Dzisiaj trochę o śmietniku, który pozostawiamy na orbicie. Z ostatecznym wnioskiem autora się nie zgodzę, ale sama treść jest ciekawa i dość alarmująca.

#astronomia #kosmos #nauka #ciekawostki

https://www.focus.pl/artykul/zderzenie-na-orbicie-smieci-kosmiczne

Wodorek chromu występuje tylko w określonych temperaturach 1200-2200 Kelwinów, co daje spore możliwości pomiarowe chłodnych gwiazd i gwiazdowych niewypałów. Ostatnio udało się go wykryć na gorącym Jowiszu.

#astronomia #kosmos #nauka #ciekawostki

https://www.urania.edu.pl/wiadomosci/gwiazdowy-termometr-na-egzoplanecie-wasp-31b

Zaskakujące odkrycie przeczące dotychczasowym założeniom, badania 400 galaktyk z okresu 7-10 mld lat temu wykazuje małą populację AGN (aktywnych jąder galaktycznych). Innymi słowy, populacja supermasywnych czarnych dziur wydaje się mniejsza niż do tego momentu sądziliśmy.

#astronomia #kosmos #nauka #ciekawostki

https://www.urania.edu.pl/wiadomosci/badania-ujawnily-mniej-supermasywnych-czarnych-dziur-niz-przypuszczano

Śmierć gwiazdy podobnej do naszego Słońca oczami Teleskopu Jamesa Webba.

#astronomia #kosmos #nauka #ciekawostki

https://www.focus.pl/artykul/mglawica-pierscien-james-webb-miri-nircam