Astronomia

Astronarium wróciło! Tym razem w normalnej formie... Odcinek 190: Najpierw kula ognia rozświetlająca nocne niebo. Tuż potem bryła kosmicznego żelaza odnaleziona na Ziemi. 17 kwietnia 2026 roku nad Polską zaobserwowano pojawienie się przybysza spoza naszej planety. Zaledwie kilka dni później jego

Wczoraj sprawdzałem sobie różne rzeczy w sprzęcie. Nie chcę, żeby przy wyjeździe w teren zaskoczyły mnie jakieś problemy techniczne. Współpracować ze sobą muszą: 2 teleskopy, 2 kamery, montaż oraz komputer. Do tego trzeba to wszystko podłączyć do jakiegoś zasilania. Wszystko musi działać jako jeden organizm.

Po co w ogóle drugi teleskop? Otóż robienie zdjęć obiektów głębokiego nieba wymaga naświetlania kadru przez dłuższy czas, a w tym czasie Ziemia się obraca. W dużych powiększeniach nawet najmniejsze drgnięcie sprawi, że gwiazdy będą na zdjęciu poruszone. Do tego nawet jeśli sam montaż jest perfekcyjnie ustawiony na Gwiazdę Polarną to ma jakieś swoje błędy w prowadzeniu. Dlatego stosuje się tak zwany guiding - szybsza kamera w mniejszej lunecie pilnuje jednej gwiazdy i przy błędach natychmiast je koryguje. Dzięki temu możemy utrzymać obiekt w kadrze i przez wiele minut bez żadnego poruszenia. Może w końcu będę mógł chwalić się na tym profilu ambitniejszymi zdjęciami :grinning:

Przy okazji tych testów skierowałem teleskop na galaktykę Andromedy. Tak prezentuje się nasza sąsiadka w centrum dużego miasta, bez żadnych filtrów ograniczających zanieczyszczenie światłem. To raptem pół godziny naświetlania w klatkach co 180 sekund.

Jeśli ktoś nie widział, a chce obejrzeć to w poniedziałek pojawiłem się w programie Miłego Popołudnia z TVP3 Lublin. Pojawiam się w 47 minucie.

https://lublin.tvp.pl/95892689/12-pazdziernika-2026 #pokazmorde

#kosmos #astronomia

#astronomia #ksiezyc

McGetchin – bardzo młody krater uderzeniowy na Księżycu, który powstał między 11 kwietnia a 22 maja 2024 roku. [2] Ma średnicę 222 m (728 stóp). Po raz pierwszy został zarejestrowany na zdjęciach wykonanych w maju 2024 roku przez kamerę szerokokątną (Wide Angle Camera, WAC) znajdującą się na pokładzie sondy Lunar Reconnaissance Orbiter (LRO).[3] Krater został jednak zidentyfikowany dopiero w październiku 2025 roku przez Roberta Wagnera, naukowca zajmującego się analizą danych z LRO, podczas poszukiwań nowych kraterów uderzeniowych.[2]



Wokół krateru znajduje się rozległa anomalia termiczna w postaci chłodnej plamy, powstała w wyniku rozluźnienia pobliskiego regolitu księżycowego wskutek uderzenia.[4]

...

Krater powstał w wyniku uderzenia w Księżyc niewielkiej komety lub fragmentu asteroidy, do którego doszło późną wiosną 2024 roku. W wyniku tego zdarzenia uwolniła się energia szacowana na około 6,5 × 10¹⁰ kJ. Uważa się, że uderzenia o porównywalnej energii występują na Księżycu średnio raz na 132 lata.[5]: 1

https://en.wikipedia.org/wiki/McGetchin_(crater))

https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.aeh7812

Nasz układ słoneczny nie jest taki płaski ani mały jak wam sie wydaje. Jest dużo większy. #astronomia #nauka #kosmos #ukladsloneczny

Szybkie zerknięcie na Saturna po pracy - przy okazji przetestowałem nową kamerę - znaczy sensor taki jak dotychczas, ale tym razem wersja chłodzona. Poprzednia kamera już sprzedana i trafiła w dobre ręce. Tym samym reorganizacja sprzętowa została zakończona :partying_face: Będzie lżej i nowocześniej!

Planeta z pierścieniami jest już coraz wcześniej widoczna i myślę, że pod koniec września można by zacząć ją obserwować z placu Litewskiego - #lublin

#astronomia #kosmos #astrofotografia

Dwa księżyce na niebie?!

Zbliża się kolejne ciekawe zjawisko astronomiczne. 14 września Księżyc zakryje planetę Wenus.

Zakrycie rozpocznie się o godzinie 11:42 (godzina dla #lublin , w innych częściach Polski różnica może wynosić nawet kilka minut). Księżyc zacznie zasłaniać wtedy Wenus swoją nieoświetloną częścią.

Wenus zacznie wynurzać się zza Srebrnego Globu o 12:44. Uroku doda fakt, że oba ciała niebieskie będą w fazie sierpa. To najbliższe zobaczenia czegoś co można nazwać "dwoma księżycami" na niebie

Całość rozegra się dość nisko nad horyzontem - zakrycie na zaledwie 10 stopniach wysokości, a odkrycie na 16 stopniach.

3 lata temu udało mi się zarejestrować podobne zakrycie, jednak Wenus była wtedy mniejsza na niebie i w innej fazie, a ja chcę zobaczyć dwa rogale! Pamiętam, że zdziwił mnie fakt, że zjawisko było możliwe do obejrzenia bez sprzętów optycznych - gdy już znalazło się Księżyca na niebie i wzrok się na nim ustabilizował to bez problemu dostrzegalna była również Wenus.

Zdjęcie 1 - symulacja dla 2026 roku

Zdjęcie 2 - rzeczywiste zdjęcie z 2023 roku

https://www.youtube.com/watch?v=kBOMnGLkM6Q - nagranie zjawiska.

#astronomia #kosmos #ciekawostki

#astronomia #lotnictwo #awiacja #ciekawostkihistoryczne . źródło

Jeszcze dwie dekady temu każdy uczeń w Polsce wiedział: Układ Słoneczny to 9 planet, a Pluton jest tą ostatnią. Jednak 24 sierpnia 2006 świat nauki zatrząsł się w posadach. Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU) podjęła decyzję, która na zawsze zmieniła podręczniki do astronomii – Pluton został

https://www.facebook.com/reel/1233514879851752

Udało mi się złożyć timelapse z ostatniego zaćmienia. Endżoj :grinning:

#astronomia #kosmos #zacmienie #astrofotografia

#astronomia #astrofizyka . źródło

Tryton jest jedynym dużym księżycem w Układzie Słonecznym, który porusza się ruchem wstecznym wokół macierzystej planety (nachylenie orbity do równika planety wynosi 157°). Taki ruch wyklucza powstanie księżyca w tym samym rejonie dysku planetarnego co planeta, wokół której krąży. Tryton został więc przechwycony przez pole grawitacyjne Neptuna, najprawdopodobniej z pasa Kuipera. Średnia odległość od planety wynosi 354,8 tys. km i jest bardzo podobna do odległości Księżyca od Ziemi. Tryton powoli zbliża się do Neptuna i przypuszczalnie za 1,4 do 3,6 miliarda lat zderzy się z planetą bądź rozpadnie się na niewielkie fragmenty, tworząc system pierścieni o wielkości porównywalnej z posiadanymi przez Saturna.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Tryton_(ksi%C4%99%C5%BCyc))

NASA rozpoczyna wartą 30 mln USD misję, która ma uratować teleskop Swift przed wejściem w atmosferę Ziemi. Agencja zleciła startupowi Katalyst Space Technologies podniesienie obserwatorium na wyższą orbitę, co pozwoli mu kontynuować obserwacje rozbłysków gamma i innych gwałtownych zjawisk we

Jak ktoś chciałby się spotkać i popatrzeć przez teleskop na Księżyc, a może i coś jeszcze to od godziny około 20 będę na Placu Litewskim.

#astronomia #lublin

Sławosz na swoim Instagramie skomentował doniesienia medialne TVN24 i Interii

"Nie mogę odnieść się do treści listu napisanego przez Panią Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej Martę Wachowicz, ponieważ go nie otrzymałem. Na podstawie doniesień prasowych, odbieram jednak żądanie dla mnie zakazu wypowiedzi przez Prezes POLSA jako próbę cenzury, marginalizowania i uciszania głosów krytycznych wobec braku strategicznych kompetencji i zaniechań Prezes POLSA, które mogą osłabiać pozycję Polski w sektorze kosmicznym.

Z przykrością stwierdzam, że mój komentarz dot. programu IRIS2 został przez Prezes POLSA wyjęty z kontekstu i źle przedstawiony. Moja wypowiedź dotyczyła tego, że większość środków przeznaczonych na program IRIS2 trafi do firm spoza Polski, gdzie głównymi beneficjentami będą firmy z Niemiec i Francji, z powodu braku wystarczających możliwości technologicznych polskich firm w budowie satelitów telekomunikacyjnych. Mam nadzieję, że wraz z rozwojem polskich kompetencji w tym zakresie, w przyszłości to się zmieni. Na co dzień pracuję w strukturach europejskich i w oczywisty sposób wspieram każdą współpracę europejską w tym również na rzecz bezpieczeństwa, także rozwój programu IRIS2, którego celem jest zapewnienie bezpiecznej łączności satelitarnej dla Europy.
Podczas wspomnianego posiedzenia Rady POLSA zadałem Prezes POLSA szereg pytań dot. braku działań Agencji w 2025 i 2026 r. W mojej ocenie negatywnie wpływa to na rozwój polskiego sektora kosmicznego oraz obrazu polskiej misji IGNIS i budzi wątpliwości co do realizacji ustawowych zadań POLSA.

Pytałem m.in.: czy prawdą jest, że w 2025 r. POLSA wydatkowała mniej niż 38% środków przeznaczonych przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii, a także czy prawdą jest, że Agencja nie wystąpiła o dotacje celowe na działalność merytoryczną na rok 2026. Zwróciłem się również o wyjaśnienie decyzji dot. likwidacji Departamentu Informacji i Promocji, w tym zwolnienia Rzeczniczki POLSA na dwa tygodnie przed startem polskiej misji technologiczno-naukowej na ISS, mimo że Rzeczniczka została wyznaczona przez MRiT do koordynacji komunikacji tej misji. Zapytałem również o to czy, a jeśli tak to jakie programy edukacyjne zostały zrealizowane przez POLSA i udostępnione polskim szkołom, w tym ile z 212 tysięcy zdjęć i materiałów video zrobionych przeze mnie i innych astronautów misji Axiom-4 zostało upublicznione Polkom i Polakom, biorąc pod uwagę, że POLSA miała wyłączność na wszystkie materiały audiowizualne do końca 2025 roku.

Pytałem także o opóźnienia w rozwoju Narodowego Systemu Informacji Satelitarnej, wynikające z braku zamówień na kolejne serwisy, co może skutkować utratą środków z KPO przeznaczonych na ten cel. Brak merytorycznych odpowiedzi Prezes POLSA na te pytania budzi poważny niepokój. To sytuacja niekorzystna dla polskich firm i instytucji, które mogą napotykać trudności w realizacji swoich projektów i planowaniu dalszego rozwoju.

Niepokojące są również sygnały płynące od pracowników POLSA dotyczące możliwych nieprawidłowości w zarządzaniu Agencją, w tym doniesienia o zbiorowych skargach dot. naruszania praw pracowniczych.

Wielokrotnie, działając pro publico bono, oferowałem POLSA swoje wsparcie, doświadczenie i ekspertyzę w zakresie strategicznych kierunków rozwoju polskiego sektora kosmicznego. Chcę również podkreślić, że nie reprezentuję POLSA i nie mam ambicji występowania w imieniu Agencji. Jako polski astronauta wspieram całym sercem polski sektor kosmiczny, spotykając się z instytucjami publicznymi - polskimi jak i europejskimi, związkami pracodawców i przedstawicielami środowiska kosmicznego.

Mam ogromny szacunek dla dokonań polskich naukowców, przedsiębiorców i edukatorów, którzy swoją pracą budują przyszłe możliwości Polski, osadzone we współpracy międzynarodowej. Jeżeli mogę być ambasadorem ich spraw, problemów i aspiracji, to staram się pomagać. Wierzę, że jesteśmy w momencie wyjątkowych szans dla polskiego sektora kosmicznego. Tym bardziej potrzebne jest strategiczne zarządzanie i pełne wykorzystanie tych możliwości."

#astronomia #astroslawosz #ciekawostki #wiadomoscipolska #wiadomosci

17 maja 2010 powstało jedno z najbardziej obłędnych zdjęć z sondy Cassini. W polu widzenia znalazł jednocześnie Enceladus - lodowy księżyc wyrzucający gejzery z podpowierzchniowego oceanu, Tytan - największy satelita Saturna i jedyny księżyc posiadający atmosferę. Do tego wszystkiego w kadrze mamy pierścienie samego Saturna.

#astronomia #kosmos

#astronomia #kosmos #ukladsloneczny . źródło

(612533) 2002 XV93 (tymczasowe oznaczenie 2002 XV93) to nienazwany obiekt transneptunowy (TNO) w pasie Kuipera, odkryty przez Palomar Observatory w grudniu 2002 roku. Jest plutino, czyli rodzajem obiektu transneptunowego znajdującego się w rezonansie orbitalnym 2:3 z Neptune, podobnie jak planeta karłowata Pluto.

...
W 2026 roku astronomowie ogłosili odkrycie cienkiej atmosfery wokół 2002 XV93, co czyni go prawdopodobnie pierwszym po Plutonie odkrytym obiektem transneptunowym (TNO) posiadającym atmosferę i przeczy oczekiwaniom, według których powinien być zbyt mały, aby ją utrzymać. Przy ciśnieniu powierzchniowym wynoszącym 100–200 nanobarów (około 5–10 milionów razy rzadszym niż atmosfera Ziemi lub 50–100 razy rzadszym niż atmosfera Plutona) przewiduje się, że 2002 XV93 utraci całą swoją atmosferę w ciągu 100–1000 lat. Istnienie atmosfery 2002 XV93 sugeruje, że została ona niedawno uzupełniona — albo przez uderzenie komety, albo przez odgazowanie w wyniku erupcji kriowulkanicznych. Skład atmosfery jest nieznany, ale przypuszcza się, że zawiera gazowy metan, azot lub tlenek węgla.

https://en.wikipedia.org/wiki/(612533)_2002_XV93_2002_XV93)

Talking About Dark Matter - Sixty Symbols

https://youtu.be/qxuMRaUbWow

#fizyka #astronomia #darkmatter #kelvin

https://www.youtube.com/live/z-j1uxBmis0

Lecooo

#nasa #artemisii

Narysuj to dzisiaj w godzinie Jowisza. Księżyc jest w pełni, Jowisz znajduje się w Raku.

Nie przejmuj się, jeśli to będzie na papierze, nie martw się teraz o jego naładowanie. Najważniejsze jest właściwe wyczucie czasu, żeby to wykonać.

Czwarty Pentakl Jowisza. służy do zdobywania bogactwa i zaszczytów oraz posiadania wielkiego majątku. Jego aniołem jest Bariel. Powinien być wygrawerowany na srebrze w dzień i godzinę Jowisza, kiedy znajduje się on w znaku Raka.

#ksiezyc

#astronautyka #astronomia #misjekosmiczne #ksiezyc

Apollo 11 was the worst Moon mission

https://www.youtube.com/watch?v=GX-h4We5vtw

#astronomia #kosmos #astronautyka #ksiezyc

Fe, Fi, Fo, Fum i Phooey to pięć myszy, które okrążyły Księżyc 75 razy podczas misji Apollo 17 w 1972 roku. NASA nadała im numery identyfikacyjne A3305, A3326, A3352, A3356 i A3400, a ich przezwiska zostały nadane przez załogę Apollo 17 (Eugene Cernan, Harrison Schmitt i Ronald Evans).

...
Myszy podróżowały w oddzielnych przedziałach w rurkach umieszczonych w aluminiowym pojemniku wyposażonym w „wystarczający zapas pożywienia, kontrolę temperatury oraz rezerwę nadtlenku potasu, który pochłaniał CO₂ z ich oddychania i dostarczał im świeżego tlenu”.
~

Jeden z samców, A-3352, zmarł w trakcie podróży, a cztery ocalałe myszy zostały uśpione i poddane sekcji w celu uzyskania oczekiwanych danych biologicznych po powrocie z Księżyca.
~

Myszy oraz trzej astronauci byli ostatnimi mieszkańcami Ziemi, którzy okrążali Księżyc, a także ostatnimi, którzy opuścili orbitę Ziemi i udali się w kierunku Księżyca. Evans i myszy dzielą dwa rekordy lotów kosmicznych istot żywych: najdłuższy czas spędzony na orbicie księżycowej (147 godzin i 43 minuty) oraz największą liczbę wykonanych okrążeń Księżyca (75).

https://en.wikipedia.org/wiki/Fe,_Fi,_Fo,_Fum,_and_Phooey