CiekawostkiDomyślna

Stare vs Nowe

Porównanie liczby i położenia pełnoprawnych wsi (nie osad, części miast itp.) o dokładnych nazwach (bez fikołków typu 'Nowa wieś Lęborska'):

:large_red_square: - Stara wieś (29 wsi)

:large_blue_square: - Nowa wieś (113 wsi)

#mapy #mapporn #ciekawostki #zuchmapuje #zuchpostuje #polska #nazwymiejscowosci #polskiemiejsca #wiedzabezuzyteczna

Znalazłem nowe, darmowe gry:

[GOG] The Whispering Valley (Free/-100%)

https://www.gog.com/en/#giveaway

#promocjeCzlowiekaCebuli

22 kwietnia:

* Dzień Ziemi

* Dzień „Fasolkowych” Cukierków Jelly Bean

* Międzynarodowy Dzień Matki Ziemi

#nietypoweswieta #kalendarz #ciekawostki #dzienziemi

#ciekawostki #gry o takie konsole dla gnojków, a nie jakiś swicze 😉

#niemoje

Znalazłem nowe, darmowe gry:

[Steam] Sentience: The Android's Tale (100% off / FREE)

https://store.steampowered.com/app/635850/Sentience_The_Androids_Tale/

#promocjeCzlowiekaCebuli

20 kwietnia:

* Światowy Dzień Kreatywności i Innowacji

* Parilia

#nietypoweswieta #kalendarz #ciekawostki #rzym #kreatywnosc

W Siem Reap w Kambodży 3 kwietnia odsłonięty został posąg Magawy, szczura, który zasłynął swoimi umiejętnościami wykrywania min - miało to miejsce tuż przed Międzynarodowym Dniem Świadomości Zagrożenia Minami, przypadającym na 4 kwietnia.

Magawa, który dożył ośmiu lat, wyczuł ponad 100 min lądowych i innych materiałów wybuchowych w Kambodży podczas swojej pięcioletniej kariery. Afrykański szczur workowaty, urodzony w Tanzanii w 2013 roku, dołączył do akcji rozminowywania Kambodży w 2016 roku w ramach APOPO, organizacji pozarządowej specjalizującej się w szkoleniu szczurów w wykrywaniu materiałów wybuchowych. W tym czasie Magawa oczyścił ponad 141 tys. metrów kwadratowych terenu (ok. 20 boisk piłkarskich). Potrafił przeszukać boisko wielkości kortu tenisowego w zaledwie 20 minut, co człowiekowi może zająć o wielokrotnie razy więcej czasu. Po krótkim okresie "emerytury" zmarł w 2022 roku.

W 2020 roku został odznaczony Złotym Medalem PDSA, najwyższym odznaczeniem za odwagę przyznawanym zwierzęciu - był pierwszym szczurem, który otrzymał ten medal w 77-letniej historii organizacji charytatywnej.

Specjalnie wyszkolone szczury wykorzystują swój wyostrzony węch i doświadczenie w wykrywaniu związków chemicznych w materiałach wybuchowych, a następnie ostrzegają pracowników o minach, które później można bezpiecznie usunąć. Ze względu na niewielkie rozmiary, szczury nie są wystarczająco ciężkie, aby detonować miny, co czyni je bezpieczniejszym wyborem do tych czynności niż ludzie. W sumie „HeroRATS” w Kambodży są obecne od 2015 roku i oczyściły one 40 kilometrów kwadratowych terenu i zlokalizowały ponad 8000 min lądowych.

Miny lądowe i niewybuchy pamiętające czasów wojen na półwyspie indochińskim sprzed blisko 50 lat nadal stanowią stałe zagrożenie dla Kambodży, a jak podaje Organizacja Narodów Zjednoczonych, ponad milion ludzi nadal pracuje i żyje na terenach skażonych minami i niewybuchami. Od 1979 roku miny lądowe zabiły lub zraniły 65 000 osób. Kambodża ma docelowo stać się wolna od min do 2030 roku.

Źródełka:

* https://www.khmertimeskh.com/501875485/cambodia-honours-mine-sniffing-hero-rat-with-statue/

* https://www.bbc.com/news/articles/c0rx7xzd10xo

* https://www.economist.com/asia/2026/04/09/cambodia-honours-a-life-saving-rat

#wiadomosciswiat #zwierzaczki #szczury #ciekawostki #kambodza

#owcacontent

Start Artemis II widziane z samolotu

https://streamable.com/x7ow7v

#nasa

Regeneracja kończyny u ssaka? - Planety właśnie powstające - Duńscy trędowaci | **Czytamy naturę 289**

W 289. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* pięknym kroczku na drodze ku regeneracji uciętej kończyny u ssaka;

* powstającym właśnie na naszych oczach układzie planetarnym;

* ozmieszczeniu trędowatych i nie-trędowatych na średniowiecznych duńskich cmentarzach.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

Charakterystyczny zapach po deszczu to "petrichor".

Zjawisko opisano naukowo dopiero w latach 60. Podczas suszy rośliny wydzielają oleje, które wchłania gleba.

Gdy zaczyna padać, oleje te uwalniają się do powietrza razem z geosminą - substancją produkowaną przez bakterie w ziemi. I właśnie to tworzy ten zapach.
Gdy krople deszczu uderzają o ziemię, powstają mikroskopijne pęcherzyki, które wyrzucają do powietrza cząsteczki zapachu.

Najbardziej czuć go przy lekkim deszczu.

#ciekawostki #natura #przyroda #biologia

20 kwietnia:

* Dzień Miłości do Różnorodności

* Dzień Marihuany

* Dzień Języka Chińskiego

* Dzień Pracownika Przemysłu Włókienniczego, Odzieżowego i Skórzanego

* Międzynarodowy Dzień Wolnej Prasy

#nietypoweswieta #kalendarz #ciekawostki #marihuana #chiny

Ja myślałem, że wyhodowanie ucha na przedramieniu jest czymś budzącym podziw dla technik medycznych... A tu taki rodzynek.
Jak pojawia się rak kości w okolicach kolana, wykonuje się taki zabieg (plastyka rotacyjna). Lekarze usuwają część nogi, gdzie znajduje się rak. Pozostałą część, tą poniżej kolana przyszywają do uda, odwróconą o 180 stopni, tak aby staw kostki z czasem przejął rolę kolana. Niestety, żeby to działało kompletnie, wymagana jest proteza nogi "od kolana" w dół.
#boredpanda #ciekawostki #medycyna #nsfw

W 2023 roku w Japonii postawiono ambitny cel wyeliminowania ze szkół podstawowych i gimnazjów faksów oraz _hanko_ (czyli takich osobistych pieczątek używanych do stemplowania dokumentów) - wszystko to w ramach transformacji cyfrowej tamtejszego kraju. Cel był trzyletni, więc do marca 2026 roku oczekiwano jego wypełnienia. Jak poszło?

Otóż marnie. Pod koniec 2025 roku w 72% szkół podstawowych i gimnazjów wciąż używa się faksów, zaś w 91% z nich korzysta się z hanko. A chodzi o ponad 28 tys. takich obiektów w całym kraju, więc to całkiem sporo.

Dla pocieszenia, odsetek szkół korzystających z faksów spadł o 5,1 p.p. w porównaniu z poprzednim rokiem akademickim, podczas gdy odsetek szkół stosujących pieczęcie spadł o 1,9 p.p., więc jakiś postęp jest 😉

Z innych nie najlepszych wieści: 18,2% korzysta z usług chmurowych do ustalania harmonogramów zajęć z rodzicami i opiekunami, zaś 19,9% pozwala na przyjmowanie dokumentów od rodziców i opiekunów za pośrednictwem usług chmurowych.

Z już nieco lepszych wieści o wdrożeniach cyfrowych rozwiązań w japońskich szkołach, 84,2% z nich wdraża system, w którym powiadomienia o nieobecnościach są przyjmowane za pośrednictwem urządzeń mobilnych; 70,5% korzysta z usług w chmurze do m.in. przeprowadzania ankiet wśród rodziców i opiekunów, a 17,2% korzysta z usług AI w ramach obowiązków szkolnych.

Źródełko: https://www.asahi.com/ajw/articles/16444003

#japonia #cyfryzacja #ciekawostki

#owcacontent

Robot Shandian przebieg półmaraton w 50 minut i 26 sekund. #bieganie #technologia #robotyka

Fantastyczne łopatonogi :dragon_face: Łopatonogi (Remipedia) to jedyne obecnie znane skorupiaki, które są jadowite – zamieszkują głębokie, wypełnione wodą morską jaskinie i z wyglądu przypominają trochę małe, blade wije o segmentowanych ciałach i licznych odnóżach.

Niektóre rodziny łopatonogów otrzymały dość wyjątkowe nazwy. Godzillidae zawdzięczają swoją nazwę jednemu z najsłynniejszych potworów w historii, a sklasyfikowany w obrębie tej rodziny Godzillius robustus to największy aktualnie znany gatunek łopatonoga osiągający oszałamiające 4,5 centymetra długości. Do znanych z kultury popularnej olbrzymich potworów kaijū nawiązują też nazwy innych rodzin łopatonogów – nazwa Kumongidae została zainspirowana Kumongą, olbrzymim pająkiem, Angirasu to japońskie imię potwora Anguirusa, gigantycznego jaszczura i pierwszego przeciwnika Godzilli, a Pleomothra to nazwa nawiązująca do Mothry, gigantycznej ćmy. Morlockiidae to z kolei rodzina łopatonogów, której nazwa nawiązuje do fikcyjnej, przystosowanej do życia pod ziemią rasy Morloków z Wehikułu czasu Herberta George'a Wellsa.

Niektóre łopatonogi wyłamują się z tego trendu – Xibalbanus tulumensis żyjący w podwodnych jaskiniach na Jukatanie otrzymał nazwę inspirowaną nazwą zaświatów z mitologii Majów. Zaświaty te, znajdujące się pod powierzchnią ziemi i zamieszkiwane przez byty związane ze śmiercią i chorobami, były nazywane Xibalba, czyli „Miejsce strachu”. Według wierzeń Majów, można było przedostać się do nich przez systemy jaskiń.

Łopatonogi, podobnie jak wiele innych stworzeń, które przystosowały się do życia w jaskiniach, są zupełnie ślepe i mają blade, pozbawione pigmentu ciała. Wyostrzony węch ułatwia im lokalizowanie zdobyczy – podczas polowania starają się wstrzyknąć ofierze mieszankę jadu i enzymów trawiennych, choć potrafią też odfiltrowywać pokarm z wody. Pływają „na plecach” i z reguły powoli.

:arrow_right: tag serii do obserwowania: #7ciekawostekprzyrodniczych

#ciekawostki #przyroda #natura #zwierzeta #skorupiaki #jaskinie #popkultura #fantastyka

18 kwietnia:

* Światowy Dzień Cyrku

* Dzień Doceniania Męża

* Światowy Dzień Krótkofalowca

* Dzień Płyty Winylowej

* Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków

* Dzień Pacjenta w Śpiączce

#nietypoweswieta #kalendarz #ciekawostki #winyle #płytavinylowa #cyrk #krotkofalarstwo

Mieszkańcy otchłani :black_circle: Jaskinia Krubera, znajdująca się w obrębie masywu Arabika w Wielkim Kaukazie na terytorium Abchazji, to jedna z dwóch najgłębszych jaskiń na świecie – jej najniżej położony zbadany punkt znajduje się na głębokości 2199 ± 20 metrów poniżej poziomu wejścia. Nieco wyżej, na głębokości 1980 metrów, natrafiono na występujące wyłącznie w tej jaskini skoczogonki z gatunku _Plutomurus ortobalaganensis_, które są obecnie uznawane za najgłębiej żyjące zwierzęta lądowe.

Skoczogonki to blisko spokrewnione z owadami, maleńkie stawonogi dorastające maksymalnie do kilku milimetrów długości. Plutomurus ortobalaganensis to gatunek, który prawdopodobnie przystosował się do życia w środowisku głębokich jaskiń całkiem niedawno – jak wiele innych troglobiontów, czyli organizmów żyjących wyłącznie w jaskiniach, nie ma oczu, jednak jego ciało wciąż zawiera pigment nadający mu szarawy kolor. Jego pokarmem są grzyby i rozkładająca się materia organiczna, a żeby zorientować się w otoczeniu, posługuje się czułkami i chemoreceptorami.

Tytuł najgłębiej żyjącego organizmu wielokomórkowego należy do stworzenia wodnego, a dokładnie do półmilimetrowego nicienia _Halicephalobus mephisto_. Gatunek ten odkryto w 2011 roku w Południowej Afryce, w wodach gruntowych wypełniających głęboko położone szczeliny skalne. Obecność nicienia odnotowano na głębokościach 900 metrów, 1300 metrów i na rekordowej jak na razie głębokości 3600 metrów pod powierzchnią ziemi – jak skomentował jeden z jego odkrywców, Tullis Onstott, widok nicienia „przeraził go w pierwszej chwili na śmierć”, ponieważ nie spodziewał się ujrzeć „małych, wijących się żyjątek” w wodzie z takiej głębokości. Halicephalobus mephisto żyje w wodach gruntowych liczących sobie między 3000 a 12000 lat i odżywia się bakteriami. Z uwagi na jego przystosowanie do życia w ekstremalnych warunkach na dużych głębokościach, nadano mu nazwę gatunkową inspirowaną postacią Mefistofelesa.

Ostatnie zdjęcie: ten pojawiający się swego czasu w memach jegomość to nie jest Halicephalobus mephisto, jak czasem można przeczytać w internetach. To zdjęcie bezkręgowca Lepidonotopodium piscesae, który żyje w pobliżu pacyficznych kominów hydrotermalnych.

:arrow_right: tag serii do obserwowania: #7ciekawostekprzyrodniczych

#ciekawostki #przyroda #natura #zwierzeta #bezkregowce #jaskinie

Niedługo mija już 5 lat od głośnej zmiany przepisów dotyczących obowiązków kierowców dojeżdżających do przejść dla pieszych, więc można przyjrzeć się jak wyglądają statystyki po takim czasie. Mówiono o tym bardzo dużo zarówno w kontekście pozytywnym ("będzie znacznie bezpieczniej") jak i negatywnym ("szykujmy się na lawinę samobójców wchodzących bez patrzenia na boki"). Całkowita liczba wypadków drogowych trzyma się od paru lat mniej więcej 21 tysięcy przypadków rocznie. Dane pochodzą od polska #policja z tej strony: https://statystyka.policja.pl/st/ruch-drogowy/76562,wypadki-drogowe-raporty-roczne.html

Wypadki drogowe z udziałem pieszych na przejściach i ich skutki w liczbach:

2019 - ogółem 3 466 - zabici 234 - ranni 3 375*

2020 - ogółem 2 678 - zabici 197 - ranni 2 581*

2021 - ogółem 2 349 - zabici 153 - ranni 2 275*

2022 - ogółem 2 463 - zabici 145 - ranni 2 391*

2023 - ogółem 2 684 - zabici 132 - ranni 2 658*

2024 - ogółem 2 529 - zabici 131 - ranni 2 502*

2025 - ogółem 2 308 - zabici 105 - ranni 2 251*

Osobiście miałem nadzieję, że ogólna poprawa będzie bardziej zauważalna na korzyść tych przepisów, ale cieszy i tak stale malejąca liczba osób zabitych. Czy może mieć na to wpływ przypuszczalnie średnio mniejsza prędkość kierowców przed przejściami, czy to tylko przypadek?

Inna sprawa - w związku z trendem w social mediach coraz częściej widzi się poruszany temat nielegalnej jazdy pojazdami mechanicznymi po chodnikach, przez które giną niewinni piesi. Czy faktycznie taki temat istnieje i ma odzwierciedlenie w statystykach? Okazuje się, że owszem i zdarza się to częściej niż człowiek mógłby pomyśleć po przebijających się tylko niekiedy do szerszej wiadomości newsów:

2019 - ogółem 353 - zabici 6 - ranni 348*

2020 - ogółem 259 - zabici 10 - ranni 255*

2021 - ogółem 261 - zabici 16 - ranni 254*

2022 - ogółem 316 - zabici 12 - ranni 300*

2023 - ogółem 327 - zabici 17 - ranni 314*

2024 - ogółem 321 - zabici 10 - ranni 321*

2025 - ogółem 348 - zabici 8 - ranni 337*

W tym wycinku lat można zauważyć pewien niepokojący trend wzrostowy w całkowitej liczbie odnotowanych wypadków i osób w nich poszkodowanych. W lutym br. miało miejsce dość głośne zdarzenie, w trakcie którego 8-letnia uczennica potknęła się przechodząc bramą na teren szkoły i niezauważona przez jadącą autem nauczycielkę została wciągnięta pod pojazd powodując tym u niej poważny uszczerbek na zdrowiu. Czy coś da się zmienić? Jak pilnować kierowców, gdy wakatów w policji coraz więcej?

#ruchdrogowy #statystyki

Pasażerowie easyJet wstrzymali oddech przed startem z Londynu do Malagi! Kapitan ogłosił, że samolot przekracza normy wagowe, a pasażerowie musieli podjąć drastyczne decyzje. Czy zrezygnują z bagażu czy też z miejsca w samolocie? Sytuacja była napięta, a widmo utraty wymarzonych wakacji

Ehh.. Kiedyś to było, a tera nie ma..

#hejto30plus #nostalgia #grywebowe #staregry #flash #flashplayer #komputery #internet #grykomputerowe #miniclip