#historia

Porta Caesarea w Salonie – monumentalna brama rzymskiej metropolii Dalmacji

Porta Caesarea była jedną z najważniejszych bram starożytnego miasta Salona – stolicy rzymskiej prowincji Dalmacji. Znajdowała się we wschodniej części miasta i stanowiła reprezentacyjne wejście do jego najstarszej części, tzw. urbs vetus.

Brama została wzniesiona z dużych bloków miejscowego wapienia w technice opus quadratum. Jej charakterystycznym elementem były dwie ośmioboczne wieże flankujące centralny przejazd. Porta Caesarea pełniła zarówno funkcję obronną, jak i ceremonialną, podkreślając znaczenie Salony jako jednego z najważniejszych ośrodków miejskich wschodniego wybrzeża Adriatyku.

Przez bramę przebiegała główna droga prowadząca z Salony do Epetium (dzisiejszy Stobreč w Chorwacji) oraz do wnętrza prowincji. Wjazd był podzielony na trzy przejścia: środkowe, przeznaczone dla pojazdów, oraz dwa boczne dla pieszych.

Według rekonstrukcji archeologicznych brama posiadała dwa poziomy. Górną kondygnację zdobiły półkolumny z kapitelami kompozytowymi, natomiast dolna część miała prostszy wystrój. Wewnątrz przejazdu odkryto pozostałości monumentalnego dziedzińca obronnego (propugnaculum), który dodatkowo wzmacniał system fortyfikacji.

W IV wieku n.e., za panowania cesarza Konstantyna Wielkiego, Porta Caesarea została przebudowana i zyskała bardziej reprezentacyjny charakter. Ozdobiono ją elementami architektonicznymi oraz reliefami, które podkreślały znaczenie miasta i jego lojalność wobec cesarza.

Po zachodniej stronie bramy znajdował się kanał doprowadzający wodę do pobliskiego nimfeum – ozdobnej budowli poświęconej nimfom i związanej z kultem wody. Świadczy to o tym, że Porta Caesarea była nie tylko obiektem militarnym, lecz także ważnym elementem urbanistycznym i symbolicznym.

Dziś pozostałości Porta Caesarea należą do najcenniejszych zabytków archeologicznych Salony. Zachowane fundamenty i relikty murów pozwalają odtworzyć wygląd tej imponującej bramy, która przez stulecia witała podróżnych przybywających do stolicy rzymskiej Dalmacji.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/porta-caesarea-w-salonie-monumentalna-brama-rzymskiej-metropolii-dalmacji/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Newsy książkowe od Whoresbane'a!

Dom Wydawniczy REBIS ogłasza plany na II połowę 2026 roku

SCIENCE FICTION

---------------------------

Gentry Lee - "Świetlani posłańcy" (Wehikuł Czasu)

Brian Aldiss - "Halo, Ziemia! Jesteście tam?" (Wehikuł Czasu)

Robert A. Heinlein - "Szlak chwały" (Wehikuł Czasu)

Isaac Asimov - "Nemezis"

Phillip K. Dick - "KANT Sp. z o.o." (Kolekcja Dicka, rozwinięta wersja Paszczy Wieloryba)

HISTORIA

---------------------------

Stephanie Dalley – "Babilon. Dzieje (ok. 2000 p.n.e.–116 n.e.)"

Trevor Bryce - "Hetyci. Wojownicy z Anatolii"

Andrew Bayliss - "Sparta. Powstanie i upadek starożytnego supermocarstwa"

Harry Sidebottom - "Idący na śmierć. Gladiatorzy w starożytnym Rzymie"

Roger Crowley - "Morskie imperia" (dodruk)

Roger Crowley - "Przyprawa. XVI-wieczna rywalizacja, która ukształtowała współczesny świat" (dodruk)

Justine Firnhaber-Baker - "Kapetyngowie. Dynastia, która stworzyła średniowieczną Francję"

Simon Jenkins - "Krótka historia Ameryki. Od Partii Herbacianej do Trumpa"

Mary Beard - "Rozmowy o starożytności" (2027)

HISTORIA WSPÓŁCZESNA

---------------------------

Karol Olejnik - "Bitwa nad Bzurą"

Geoffrey Wawro - "Wojna w Wietnamie"
opracowanie zbiorowe - "Jak zdobywaliśmy Pomorze 2"

#ksiazkiwhoresbane 'a - tag, pod którym chwale się nowymi nabytkami oraz wrzucam newsy o książkach

Chcesz mnie wesprzeć? Mój Onlyfans ( ͡° ͜ʖ ͡°)

⇒ patronite.pl/ksiazkiWhoresbane

⇒ suppi.pl/ksiazkiwhoresbane

#ksiazki #czytajzhejto #rebis #sciencefiction #scifi #historia

#historia #staregazety

Salona - stolica rzymskiej Dalmacji i jedno z największych miast Adriatyku

Niedaleko współczesnego Splitu, w chorwackiej Solinie, znajdują się ruiny jednego z najważniejszych miast rzymskiego Adriatyku - Salona. To właśnie tutaj przez kilka stuleci biło administracyjne, gospodarcze i religijne serce rzymskiej prowincji Dalmacji.

Salona powstała pierwotnie jako osada iliryjska, a następnie rozwinęła się pod wpływem Greków. Po podboju rzymskim miasto szybko zyskało na znaczeniu. W I wieku p.n.e., prawdopodobnie za czasów Juliusza Cezara, otrzymało status kolonii rzymskiej pod nazwą Colonia Martia Iulia Salona. Wkrótce stało się stolicą prowincji Dalmacja i jednym z największych miast wschodniego wybrzeża Adriatyku.

W okresie największego rozkwitu Salona liczyła nawet około 50-60 tysięcy mieszkańców. Miasto posiadało wszystko, co charakteryzowało znaczące ośrodki Imperium Romanum: forum, świątynie, termy, akwedukt, teatr oraz monumentalny amfiteatr mieszczący kilkanaście tysięcy widzów. Zachowane do dziś mury miejskie z licznymi bramami i basztami pokazują, jak potężnym ośrodkiem była Salona.

Szczególne znaczenie miasto osiągnęło w czasach cesarza Dioklecjana, który urodził się na tym obszarze. Po abdykacji w 305 roku n.e. wzniósł monumentalny pałac w pobliskim Splicie, który z czasem stał się zalążkiem współczesnego miasta.

Salona odegrała także ogromną rolę w dziejach wczesnego chrześcijaństwa. Była siedzibą biskupstwa, a jednym z jej najbardziej znanych biskupów był św. Domnion, męczennik stracony podczas prześladowań za Dioklecjana w 304 roku n.e. Po ustaniu prześladowań wokół grobów męczenników powstały liczne bazyliki i cmentarze chrześcijańskie.

Upadek miasta nastąpił w VII wieku, gdy najazdy Awarów i Słowian doprowadziły do jego zniszczenia. Ocalali mieszkańcy schronili się za murami pałacu Dioklecjana w Splicie, co przyczyniło się do rozwoju nowego ośrodka miejskiego.

Obecnie Salona jest największym parkiem archeologicznym w Chorwacji. Wśród ruin można zobaczyć pozostałości amfiteatru, bazylik, murów miejskich oraz wczesnochrześcijańskich nekropolii. To miejsce pozwala wyobrazić sobie skalę i znaczenie miasta, które przez stulecia było jednym z najważniejszych centrów rzymskiej Dalmacji.

https://imperiumromanum.pl/geografia/miasta-rzymskie/salona/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Pod szyldem nauki i wolności badań powstaje opowieść, w której niemiecka Zagłada coraz mniej jest wyłącznie niemiecka, a coraz bardziej europejska, lokalna i polska. Polacy są wypychani z roli ofiar. W tej narracji mają stać się współodpowiedzialni za zbrodnie niemieckich oprawców. Niemiecka pamięć

#losowemiasto <-- Tag do obserwowania

#suseuspamuje #hejtolosauth

#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne

Codziennie lub w miarę możliwość będę wrzucał jakieś historyczne zdjęcie z jakiejś miejscowości w Polsce.*

Aby wziąć udział w losowaniu miejscowości wystarczy wygrzmocić ten wpis.*

O nazwę miejscowości będę pytał po wylosowaniu pioruna z tego wpisu poprzez hejto los.*

Losowanie odbywać się będzie po godzinie 20, jeśli osoba biorąca udział w losowaniu wie, że może być niedostępna po tej godzinie, proszę niech profilaktycznie zostawi komentarz z nazwą miasta lub wsi w tym wpisie.*

* Nie ma ograniczeń dla użytkowników, można plusować ten wpis za każdym razem nawet jeśli już wygrałeś, i można cały czas prosić o zdjęcie z tego samego miasta nawet jeśli już zostało wylosowane, a jeśli się zdarzy że nie ma już zdjęć z danej miejscowości to użytkownik zostanie poproszony o podanie nazwy innej miejscowości.

* Dopuszczam możliwość wpisania nazwy jakiejś wsi, ale nie obiecuje że znajdę zdjęcie z tej miejscowości oraz proszę o podanie dokładniejszych danych jak np. powiat i województwo.

* Dziś pod wieczór zrobię losowanie, a jutro z rana dodam zdjęcie z opisem.

Brak odpowiedzi i brak podania nazwy miasta przez wylosowaną osobę w godzinach między 20 a 9 rano*, będzie skutkował tym że OP sam wybiera za wylosowanego miejscowość.

Rzadki dowód rzymskiego ukrzyżowania – kość piętowa z zachowanym gwoździem

Podczas badań archeologicznych prowadzonych w 2017 roku we wschodniej Anglii odkryto niezwykle rzadkie znalezisko – kość piętową mężczyzny, przez którą wciąż przebity był żelazny gwóźdź. Szczątki, oznaczone jako Szkielet 4926, pochodzą z III-IV wieku n.e. i stanowią jeden z najlepiej zachowanych materialnych dowodów ukrzyżowania, jakie kiedykolwiek odnaleziono.

Znalezisko ma wyjątkowe znaczenie, ponieważ archeologiczne ślady tej formy egzekucji należą do skrajnej rzadkości. Ofiary ukrzyżowania zazwyczaj nie były grzebane w sposób umożliwiający zachowanie ich szczątków, a w wielu przypadkach do przytwierdzania skazańców do krzyża używano lin zamiast gwoździ. Zachowana kość z wbitym gwoździem dostarcza więc bezpośredniego i niezwykle sugestywnego świadectwa jednej z najokrutniejszych kar stosowanych w Imperium Romanum.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/rzadki-dowod-rzymskiego-ukrzyzowania-kosc-pietowa-z-zachowanym-gwozdziem/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Amfiteatr rzymski w Salonie

Amfiteatr w starożytnej Salonie, stolicy rzymskiej prowincji Dalmacji, został wzniesiony w drugiej połowie II wieku n.e. Była to jedna z najważniejszych budowli publicznych miasta, przeznaczona do organizacji walk gladiatorów, polowań na dzikie zwierzęta oraz innych widowisk publicznych.

Budowla miała plan elipsy o wymiarach około 125 × 100 metrów, natomiast sama arena mierzyła około 65 × 40 metrów. Widownia mogła pomieścić nawet 17 000 widzów. Początkowo amfiteatr znajdował się poza murami miejskimi, lecz po rozbudowie fortyfikacji został włączony do systemu obronnego Salony.

W południowej części obiektu znajdowały się loża honorowa dla namiestnika prowincji Dalmacji oraz miejsca przeznaczone dla najważniejszych urzędników miejskich. W centrum areny umieszczono otwór prowadzący do podziemnego korytarza, zwanego porta Libitinaria, którym wynoszono ciała poległych gladiatorów.

Pod amfiteatrem odkryto także dwa sklepione pomieszczenia poświęcone bogini Nemezis, patronce gladiatorów. To właśnie w amfiteatrze w Salonie w 304 roku n.e., podczas prześladowań chrześcijan za panowania cesarza Dioklecjana, stracono biskupa Domniusza, późniejszego patrona Splitu, oraz jego towarzyszy.

Na początku V wieku zakazano walk gladiatorów, choć polowania na zwierzęta odbywały się jeszcze przez pewien czas. W XVII wieku amfiteatr został poważnie uszkodzony podczas walk z Turkami, a Wenecjanie nakazali jego częściową rozbiórkę, aby uniemożliwić wykorzystanie ruin do celów militarnych.

Do naszych czasów zachowały się fragmenty podziemnych korytarzy, murów oraz elementów dekoracji architektonicznej. Ruiny amfiteatru w Salonie należą dziś do najważniejszych zabytków rzymskich na terenie Chorwacji i przypominają o znaczeniu miasta, które przez wieki było stolicą rzymskiej Dalmacji.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/amfiteatr-rzymski-w-salonie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na social media, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

W 1934 r. był największym odkrytym basenem w Europie i prawdziwą dumą miasta. Gigantyczna niecka o długości 230 m przyciągała tłumy, gościła prestiżowe zawody i zimowe treningi przyszłych medalistek olimpijskich. Dla mieszkańców Elbląga był czymś więcej niż pływalnią, to tu zaczynały się wakacje

Szwajcarska służba wywiadowcza niespodziewanie udostępniła długo utajnione dossier dotyczące Josefa Mengele, zbrodniarza wojennego i lekarza obozowego z Auschwitz. Historycy liczą na przełom w badaniach nad jednym z najbardziej poszukiwanych nazistów XX wieku. Co skrywają szwajcarskie archiwa i jaką

Oto najwierniejszy z wiernych, polski rycerz zdobywający sławę w czasach Władysława Jagiełły. Dzięki licznym posiadłościom ziemskim, zamkom i miastom położonym na terenie dzisiejszej Słowacji niekiedy nazywany jest jej królem. \ Fot. Imaginacyjny portret Ścibora ze Ściborzyc (fragment), domena

#losowemiasto <-- Tag do obserwowania

#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne #suseuspamuje

Miasto:* --

Wieś:* Rybno) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, siedziba gminy Rybno. W okresie międzywojennym Rybno było siedzibą Komisariatu Straży Celnej „Rybno”. We wsi znajduje się kościół z XVIII w., w XIX w. rozbudowano go dodając neogotycką kruchtę, obok powstał trzykondygnacyjny dom parafialny. W Zespole Szkół przy ul. Sportowej 24 znajduje się głaz narzutowy (granit) „Cyryl” o obwodzie 910 cm i wysokości 250 cm powołany pomnikiem przyrody nieożywionej w 2015 roku.

Data wykonania zdjęcia:* Lata 1910-1913

Opis zdjęcia:* Stara pocztówka przedstawiająca mleczarnię, dom gościnny T. Plath`a, czerwoną szkołę oraz niezidentyfikowaną przeze mnie część Rybna. Źródło

Zwycięzca losowania:* @skorpion

Jak chcesz wziąć udział w losowaniu kolejnego miasta kliknij w ten link

#losowemiasto <-- Tag do obserwowania

#suseuspamuje #hejtolosauth

#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne

Codziennie lub w miarę możliwość będę wrzucał jakieś historyczne zdjęcie z jakiejś miejscowości w Polsce.*

Aby wziąć udział w losowaniu miejscowości wystarczy wygrzmocić ten wpis.*

O nazwę miejscowości będę pytał po wylosowaniu pioruna z tego wpisu poprzez hejto los.*

Losowanie odbywać się będzie po godzinie 20, jeśli osoba biorąca udział w losowaniu wie, że może być niedostępna po tej godzinie, proszę niech profilaktycznie zostawi komentarz z nazwą miasta lub wsi w tym wpisie.*

* Nie ma ograniczeń dla użytkowników, można plusować ten wpis za każdym razem nawet jeśli już wygrałeś, i można cały czas prosić o zdjęcie z tego samego miasta nawet jeśli już zostało wylosowane, a jeśli się zdarzy że nie ma już zdjęć z danej miejscowości to użytkownik zostanie poproszony o podanie nazwy innej miejscowości.

* Dopuszczam możliwość wpisania nazwy jakiejś wsi, ale nie obiecuje że znajdę zdjęcie z tej miejscowości oraz proszę o podanie dokładniejszych danych jak np. powiat i województwo.

* Dziś pod wieczór zrobię losowanie, a jutro z rana dodam zdjęcie z opisem.

Brak odpowiedzi i brak podania nazwy miasta przez wylosowaną osobę w godzinach między 20 a 9 rano*, będzie skutkował tym że OP sam wybiera za wylosowanego miejscowość.

Tego dnia w Rzymie

8 maja

• 413 n.e. - cesarz zachodniorzymski Honoriusz wydał edykt przewidujący ulgi podatkowe dla italskich prowincji: Tuscia, Campania, Picenum, Samnium, Apulia, Lucania i Calabria, które zostały splądrowane przez Wizygotów.

Więcej wydarzeń z historii antycznego Rzymu: https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

Złota myśl Rzymian na dziś

Cyceron (Marcus Tullius Cicero, 106 - 43 p.n.e.) - mówca, polityk i filozof:

"Czyż każdy zacny i poważny człowiek nie wyzna, że wiele nie wie i że ciągle powinien się uczyć?"

• łacina: [Nonne optimus et gravissimus quisque confitetur multa se ignorare et multa sibi etiam atque etiam esse discenda?]

• źródło: Cyceron, Tusculanarum disputationum ad M. Brutum, III. 28.69

https://imperiumromanum.pl/kultura/zlote-mysli-rzymian/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #cytaty #cytatrzymiannadzis #gruparatowaniapoziomu #ciekawostkihistoryczne #sentencjalacinska #rzym #venividivici #ancientrome

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Imponujące fortyfikacje Daków

Dakowie byli ludem zamieszkującym tereny obecnej Rumunii i części Węgier. Po dziś dzień możemy podziwiać pozostałości po budowlach i fortecach jakie zbudowali w górach Orăștie, będących częścią Karpat. Dowodzą one, jak rozwiniętą cywilizacją byli Dakowie.

Imponujące struktury, jakie udało się odkryć naukowcom stanowią łącznie sześć dackich fortec, które wpisano na listę UNESCO. Wśród nich wymienić można dawną stolicę państwa dackiego - Sarmizegetusa Regia. Miasto to zbudowano na wysokości 1200 metrów n.p.m. w I wieku p.n.e. Dakowie byli naprawdę sprawnymi budowniczymi, a ich konstrukcje wykonane były z drewna i kamienia. Do budowy najczęściej stosowano duże kamienne bloki, o bardzo równych ściankach, które wzmacniano belkami od środka. Warto nadmienić, że pomimo faktu, że Dakowie nie znali zaprawy ich budowle były niezwykle trwałe.

Na szczytach wzniesień znajdowały się fortece i bastiony. Dodatkowo Dakowie stosowali niezwykle rozbudowane systemy umocnień (wały, palisady, mury kamienne), które były trudne do zdobycia.

Przez lata niezwykle rozbudowany system fortec w górach Orăștie gwarantował Dakom bezpieczeństwo. Wraz jednak z dwoma wojnami dackimi cesarza Trajana, na początku II wieku n.e., fortece zostały zdobyte, a zabudowania zniszczone. Upadek rządów Decebala i jego samobójcza śmierć, spowodowały przejęcie terenów za Dunajem przez imperium rzymskie i utworzenie nowej prowincji Dacji. Rzymianie nie planowali jednak wykorzystać dawnych fortec dackich. Zniszczono je, a pozyskany w ten sposób materiał budowlany wykorzystano przy budowie nowych centrów. Rzymskie miasta powstawały w niedalekiej odległości od dawnych fortec - np. ośrodek Ulpia Traiana Sarmizegetusa założony został 40 km od dawnej stolicy Daków.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/imponujace-fortyfikacje-dakow/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Rzymski fresk ukazujący walkę czapli i kobry

Rzymski fresk ukazujący walkę czapli i kobry. Obiekt odkryto w tzw. Domu Epigramów w Pompejach. Artefakt znajduje się w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Neapolu. Datowany na I wiek n.e.

https://imperiumromanum.pl/ciekawostka/rzymski-fresk-ukazujacy-walke-czapli-i-kobry/

#imperiumromanum #ciekawostki #historia #gruparatowaniapoziomu

-----------------------------------------------------------------------------

Jeżeli podobają Ci się treści, jakie gromadzę na portalu oraz, którymi dzielę się na portalu, wdzięczny będę za jakiekolwiek wsparcie: https://imperiumromanum.pl/dotacje/

Co ja właśnie przeczytałem...
:P
#historia #ciekawostki #pilalancuchowa
https://www.researchgate.net/publication/308680181_Ewolucja_pily_lancuchowej_oraz_pilarki_jako_srodkow_do_pozyskiwania_drewna

Powstanie kłajpedzkie z 1923 roku było operacją polityczno-wojskową, która doprowadziła do przejęcia Kraju Kłajpedzkiego przez Litwę. Region po I wojnie światowej znajdował się pod administracją francuską jako terytorium mandatowe Ligi Narodów, ale status ten od początku traktowano jako tymczasowy.

W styczniu 1923 roku litewscy ochotnicy i oficerowie działający nieoficjalnie zajęli strategiczne punkty w Kłajpedzie. Operację przeprowadzono szybko i bez większej konfrontacji z francuskim garnizonem. Francja oraz państwa Ententy nie były gotowe do szerszej interwencji w niestabilnej powojennej Europie.

Efektem było zaakceptowanie nowego status quo i włączenie regionu do Litwy, co dało jej bezpośredni dostęp do Bałtyku i wzmocniło pozycję państwa w regionie.

https://youtu.be/9lNIM_yAlks

#historia #kłajpeda #memel #litwa #ciekawostki #nauka #historia #podcast

W Kamesznicy odbyły się państwowe uroczystości pogrzebowe żołnierzy NSZ zamordowanych w 1946 roku podczas komunistycznej akcji "Lawina". W wydarzeniu uczestniczył prezydent Karol Nawrocki. W Kamesznicy w województwie śląskim odbyły się państwowe uroczystości pogrzebowe żołnierzy podziemia