#historiamedycyny

Nowy odcinek Podcastu Pharmacopola!

Epidemia zatruć arszenikiem wśród brytyjskich alkoholików w XIX w.

Piwo znane jest ludzkości od tysięcy lat. Pierwszy udokumentowany przepis na ten trunek pochodzi już z 1800 roku przed naszą erą, jednak dowody archeologiczne wskazują, że mógł być on już znany 4000 lat przed naszą erą. Na przestrzeni wieków ludzie wykorzystywali piwo przede wszystkim do celów rekreacyjnych. Dzięki wprowadzeniu do receptury chmielu jako przyprawy, napój ten zyskał wiele właściwości leczniczych. Zawarte w szyszkach chmielu oraz lupulinie substancje mają właściwości uspokajające oraz bakteriobójcze. Zaś procesy zachodzące w czasie warzenia piwa takie jak gotowanie, zabijają drobnoustroje. Piwo pomogło zwalczyć epidemię w jedenastowiecznej Belgii, z drugiej strony było częściowo przyczyną innej epidemii z przełomu dziewiętnastego i dwudziestego wieku na terenie Wielkiej Brytanii.

*
Spotify: https://open.spotify.com/episode/1GEys1JJfbXAHp7mfsmdxY

iTunes: https://podcasts.apple.com/pl/podcast/epidemia-zatru%C4%87-arszenikiem-w%C5%9Br%C3%B3d-brytyjskich-alkoholik%C3%B3w/id1654717978?i=1000647577394

*
Odcinek podcastu oparty na tekście Daniela Grudnia, opublikowanym w książce "Epidemie — od historycznych postaci leku po COVID-19 – Aleksander K. Smakosz, Mateusz Dąsal (red.)

Czytał Łukasz Martowski

*
Główna strona z bezpłatnym czasopismem Pharmacopola i naszymi książkami: https://www.pharmacopola.pl
https://www.facebook.com/pharmacopolawydawnictwo/
https://www.instagram.com/alexander_gulosus/
https://www.instagram.com/pharmacopolawydawnictwo/

https://www.youtube.com/@pharmacopola_redakcja
https://www.tiktok.com/@pharmacopola.wydawnictwo

Patronite: https://patronite.pl/pharmacopola
Buycoffee: https://buycoffee.to/pharmacopola/

Moje książki: https://pharmacopola.pl/sklep/

#gulosus #pharmacopola #alkohol #historiamedycyny #piwo #alkoholik

Epoka Odrodzenia to czas artystów, uczonych, twórców, odkrywców, osób o wielkiej inteligencji, energii, pragnieniu wiedzy i dążeniu do władzy człowieka nad siłami przyrody. Jedną z takich osób był Mikołaj Kopernik (1473–1543), który zdobył nieśmiertelność odkryciem rozpoczynającym rewolucyjny przewrót w przyrodo-znawstwie. Był duchownym z woli wuja i opiekuna Łukasza Watzenrode (biskupa warmińskiego), artystą dla wytchnienia, filologiem, politykiem i żołnierzem z konieczności, kartografem, ekonomistą z przypadku, lekarzem z wykształcenia i upodobania, a uczonym z łaski Boga i w imię umiłowania prawdy.
Jakie leki ordynował Kopernik? Jak walczył z epidemiami? Jak wyglądała jego edukacja?

*
Nowy tekst na stronie: biogram Mikołaja Kopernika, autorstwa mgr Agnieszki Banaś
https://pharmacopola.pl/rok-kopernika-biogram/

*
Główna strona z bezpłatnym czasopismem Pharmacopola i naszymi książkami: https://www.pharmacopola.pl
https://www.facebook.com/pharmacopolawydawnictwo/
https://www.instagram.com/alexander_gulosus/
https://www.instagram.com/pharmacopolawydawnictwo/
https://www.youtube.com/@pharmacopola_redakcja
https://www.tiktok.com/@pharmacopola.wydawnictwo
Patronite: https://patronite.pl/pharmacopola
Buycoffee: https://buycoffee.to/pharmacopola/
Moje książki: https://pharmacopola.pl/sklep/

#pharmacopola #gulosus #historiamedycyny #historia #kopernik

Szanowni Państwo, oto piętnasty i szesnasty numer bezpłatnego czasopisma Pharmacopola.

https://pharmacopola.pl/pharmacopola-numer-3-4-2023/

Na okładkowej ilustracji z połowy XIX w. widzimy barbera-chirurga przed sklepem z surowcami leczniczymi (apteką; możliwe, że to jego własny sklep). Dzieło to stworzył maltański malarz Amadeo Preziosi. Specjalizował się on w pracach przedstawiających życie ludzi żyjących na terenach między Europą, Afryką i Azją (Egipt, Turcja, Albania, Bałkany). Wydaje się, że jego największą fascynacją były bazary i handel.

Rozwój chirurgii i stomatologii w pierwszym tysiącleciu n.e. zawdzięczamy ludom arabskim. Główna księga islamu — Koran — zakazywała dokonywania sekcji zwłok. Prawdopodobnie przez to medycy unikali rozlewu krwi podczas zabiegów chirurgicznym. Wpłynęło to także na stomatologię. W przeciwności do Rzymian i Greków, unikali oni ekstrakcji zębów. Na przykład Razes (IX/X w. n.e.) uważał, że ząb należy usunąć dopiero wtedy, gdy inne zabiegi i środki zaradcze okażą się nieskuteczne. Jednym z metod leczenia zębów było stosowanie wypełnień tymczasowych, składających się z mastyki i ałunu. Inną cenną poradą było unikanie kwaśnych potraw i stosowanie środka miejscowo znieczulającego — mieszaninę galasów i pieprzu czarnego.

Jaka jest historia oleju koronacyjnego monarchów brytyjskich? Jakie legendy i podania są związane z naparstnicą purpurową? Jakie znaczenie mają D-dimery w diagnostyce? Jacy znani medycy studiowali na Uniwersytecie Padewskim?

Zapraszam do lektury i współpracy.

Spis treści:
Mak polny — Papaver rhoeas L., mgr farm. Aleksander K. Smakosz

Naparstnica w mitach, legendach, folklorze i nauce. Relacja etnobotaniczna z Wysp Brytyjskich, mgr Marta K. Grochowalska

Tajniki królewskiej farmacji — Święty Olej, Franciszek Kędzierski

Studenci medycyny z Szwajcarii, Danii i Hiszpanii na Uniwersytecie w Padwie na przełomie XVI–XVII wieku, mgr Agnieszka Banaś

O najliczniejszej nacji studenckiej na Uniwersytecie w Padwie w XVI–XVII wieku — biogramy niemieckich lekarzy, mgr Agnieszka Banaś Agnieszka Banaś

D-DIMER JAKO CZYNNIK PROGNOSTYCZNY, mgr Joanna Bernacka

Numer dostępny na stronie Pharmacopola https://pharmacopola.pl/pharmacopola-numer-3-4-2023/

#pharmacopola #gulosus #medycyna #farmacja #historia #historiamedycyny

Cukierki z heroiną dla dzieci z 1915 r.

Aby wykonać ten lek, mieszano heroinę z alkoholowym roztworem sacharyny [0,07 litrów — błąd na grafice (w oryginalne 2 centygalony)] w moździerzu (mógł być gorący, aby szybko usunąć etanol). W kolejnym kroku dodawano cukier waniliowo-kakaowy i węglan sodu. Masę przenoszono do tabletkarki (otrzymywano 100 tabletek).

Masa jednej tabletki wynosiła ok. 0,0195 g.

Istniała możliwość zastosowania sacharyny, zamiast roztworu oraz kakao i nalewki waniliowej, zamiast gotowego cukru.

Ze względu na toksyczność heroiny (szokujące, że to zauważyli) proponowano, aby na raz spożywać małą ilość tego leku (tylko co to oznacza?).

Główna strona z bezpłatnym czasopismem Pharmacopola i naszymi książkami: https://www.pharmacopola.pl

https://www.facebook.com/pharmacopolawydawnictwo/

https://www.instagram.com/alexander_gulosus/

https://www.instagram.com/pharmacopolawydawnictwo/

https://www.youtube.com/@pharmacopola_redakcja

https://www.tiktok.com/@pharmacopola.wydawnictwo

Patronite: https://patronite.pl/pharmacopola

Buycoffee: https://buycoffee.to/pharmacopola/

Moje książki: https://pharmacopola.pl/sklep/

#gulosus #pharmacopola

#farmacja#ziola #ziololecznictwo

#historiamedycyny #medycyna #farmacja #narkotykizawszespoko

Nowy tekst na stronie!

Początków idei transmutacji możemy doszukiwać się w starożytnym Egipcie, w którym już od około 3000 roku p.n.e. wydobywano i przetwarzano metale, w tym złoto. Egipt starożytny miał szeroki dostęp do złotego kruszcu, szerszy nawet niż do srebra, dlatego było ono metalem bardziej cenionym od złota. Biorąc pod uwagę wartość srebra nie należy się dziwić, że ówcześni metalurdzy, wówczas kapłani zajmujący się obróbką złota, zaczęli poszukiwać sposobów na otrzymanie metalu cenniejszego ze składników mniej cennych. Przy czym, Egipcjanie nie widzieli początkowo nic złego w użyciu zamiennika zamiast oryginalnego materiału. Procesy prowadzące do otrzymania zamiennika nazywano wówczas barwieniem, czyli tyngowaniem.

W tym okresie transmutacja nie miała wymiaru duchowego, była to tylko rzemieślnicza praca, polegająca głównie na stapianiu ze sobą odpowiednich metali, często miedzi i cyny (Bugaj, 1991). Grecko-arabskie początki Wraz z upływem czasu transmutacja zyskiwała wytłumaczenia, pochodzące z różnych źródeł, najpierw od filozofów greckich, a następnie myślicieli arabskich. Alchemicy początkowo oparli się na greckiej teorii żywiołów, aby wyjaśnić proces transmutacji. Arystoteles i Platon sądzili, że żywioły mogą wzajemnie w siebie przechodzić, a jako że ciała składają się z żywiołów, daje to na drodze dedukcji wniosek, że jeżeli pierwiastki mogą zmieniać się w siebie nawzajem, tak też i ciała da się zmieniać w inne ciała, metale (Hassa, Mrzigod, Nowakowski, 2004).

Rozumowanie oparte na filozofii greckiej daje wytłumaczenie, że metale można przeprowadzać w inne, stwarzając im odpowiednie do tego warunki, tak by mogła zajść przemiana żywiołów, która nie jest przypadkowa, ma swoje własne reguły. Po okresie dominacji myśli greckiej arabscy myśliciele mieli swój wkład w wytłumaczenie mechanizmu transmutacji na podstawie myśli antycznej. Dżabir Ibn Hajjan zwany Geberem, znany arabski alchemik, oparł się na teorii żywiołów i wprowadził do niej dwie „zasady bezpośrednie” — siarkę i rtęć. Według Gebera wszystkie metale miały w swoim składzie siarkę i rtęć, dlatego manipulowanie stosunkiem siarki i rtęci prowadziło do transmutacji (Bugaj, 1991).

Kontynuuj czytanie na stronie Pharmacopola https://pharmacopola.pl/transmutacja-dziecko-alchemii/

#pharmacopola #gulosus

Zapraszamy do obserwowania:

https://www.facebook.com/pharmacopolawydawnictwo

https://www.instagram.com/pharmacopolawydawnictwo/

https://www.youtube.com/channel/UCM91OjwQwiXZ7tLS4-UVHyg

https://www.tiktok.com/@pharmacopola.wydawnictwo

#medycyna #farmacja #historiamedycyny #ciekawostkihistoryczne #alchemia #transmutacja #chemia

Szanowni Państwo,

oto trzynasty numer bezpłatnego czasopisma Pharmacopola.

Jakie rośliny lecznicze i aromatyczne można spotkać na Teneryfie? Jaka jest historia i chemizm brytyjskich kamieni koronacyjnych? Czy Kopernik wielkim medykiem był?.

Szanowni Państwo, oto trzynasty numer czasopisma Pharmacopola.

Spis treści:

Korzennik meksykański — Pimenta racemosa (Mill.) J.W.Moore., mgr farm. Aleksander K. Smakosz

Insygnia koronacyjne Wielkiej Brytanii okiem gemmologii, Franciszek Kędzierski

Relacja z etnobotaniczno-aromaterapeutycznej wyprawy na Teneryfę, mgr Marta K. Grochowalska

„(…) Wyszedł z łona narodu polskiego Mikołaj Kopernik, który stargał zasłonę błędu i omamienia, naprowadził rozum ludzki na drogę prawdy” — w 550 rocznicę urodzin rozmodlonego kanonika, zakochanego w sferze niebieskiej astronoma i budzącego zaufanie warmińskiego lekarza, mgr Agnieszka Banaś

https://pharmacopola.pl/pharmacopola-numer-1-2023/

#pharmacopola #gulosus

Zapraszamy do obserwowania:

https://www.facebook.com/pharmacopolawydawnictwo

https://www.instagram.com/pharmacopolawydawnictwo/

https://www.youtube.com/channel/UCM91OjwQwiXZ7tLS4-UVHyg

https://www.tiktok.com/@pharmacopola.wydawnictwo

#medycyna #farmacja #historiamedycyny #ciekawostkihistoryczne #kopernik #aromaterapia #ziola #ziololecznictwo

Co na zmiany wywołane dżumą polecał wrocławski alchemik Daniel Sennert (1623)?

Nierzadko klarety, powidełka i proszki aromatyczne, ale także mazidło o następującym składzie:

Olejek eteryczny ruciany 1 cz.

Olejek eteryczny cytrynowy (1 cz.)

Olejek eteryczny arcydzięglowy (0,5 cz.)

Olejek eteryczny lawendowy (6 kropli)

Olejek eteryczny goździkowy (6 kropli)

Olejek eteryczny z szyszkojagody jałowca (0,5 cz.)

Piżmo (0,2 cz.)

Ambra (0,2 cz.)

Cywet (0,2 cz.)

Masło z gałki muszkatołowej (wytłaczane) (quantum satis)

W oryginale były podane masy dawnoaptekarskie, pozwoliłem sobie podać w formie proporcji.

#gulosus

#ziola #ziololecznictwo #historiamedycyny #medycyna #farmacja #aromaterapia

Początki klasyfikacji chorób (XVIII w.)

Pojęcie choroby w kulturze oparte jest w znacznym stopniu o grecki i łaciński źródłosłów, czyli przede wszystkim o zakres znaczeniowy słów νόσος (czyt. nosos) i morbus. Greckie słowo: ἡ νόσος (he nosos) jest rodzaju żeńskiego i oznacza nie tylko „chorobę” czy „zarazę”, lecz tę samą częstotliwość użycia mają też inne znaczenia tego wyrazu, mianowicie: „szaleństwo”, „żądza”, „namiętność”, „słabość”, „cierpienie”, „męki” oraz „katusze”. Rzeczownik ten pochodzi od greckiego czasownika, który oznacza sytuację krytyczną, m.in. „stanie nad przepaścią” oraz „pozostawanie w stanie zagrożenia”, ale także „pozostawanie bezwolnym, ogarniętym, nawiedzonym przez coś”. We współczesnych językach termin ten używany jest przede wszystkim technicznie i w wersji przymiotnikowej: „nozologiczny” (angielskie: nosological).

Natomiast choroba w języku łacińskim wyrażana jest w rodzaju męskim (morbus, morbi — deklinacja II) i oprócz znaczeń tożsamych z greckimi może oznaczać także „zmartwienie”. Jest to zatem pojęcie szersze od greckiego o ujęcie stanu poprzedzającego lub towarzyszącego chorobie oraz bliskie pojęciu niezgodności z naturą (przymiotnik: morbosus, -a, –um). Takie znaczenie ma angielski przymiotnik morbid, właściwie równoznaczny z pathological („characterized by or appealing to an abnormal and unhealthy interest in disturbing and unpleasant subjects, especially death and disease”; „of the nature of or indicative of disease”). Warto także zwrócić uwagę, że od antycznych grecko-łacińskich początków medycyny europejskiej dostrzegano (a przynajmniej tak wynika z nazewnictwa) dwojaki charakter chorób — fizyczny i psychiczny. Jeden i drugi charakter chorób określany jest tym samym słowem, zarówno po grecku, jak i po łacinie.

Kwestie podziału chorób nie były spójne od czasów antycznych. Za jakąś cechę wspólną można uznać fakt, że we współczesnej nomenklaturze klinicznej zarówno w języku angielskim, jak i polskim, dominuje nazewnictwo greckie, podczas gdy w nazwach anatomicznych — łacińskie. Jednak rodzaje chorób klasyfikowano w różny sposób.

Współczesny podział chorób dokonywany jest z wykorzystaniem dwudziestu sześciu liter alfabetu łacińskiego, zaś każda jednostka chorobowa posiada oznaczenie alfanumeryczne w kolejności: litera-cyfra-podtyp (np. A20.2 — dżuma płucna). Niewiele osób zdaje sobie jednak sprawę, że cały system nozologiczny swoje początki wziął od systematycznych prób podziału chorób, jakich dokonywali, zwłaszcza w wieku XVIII, autorzy łacińskich traktatów, ówcześni medycy-naukowcy.

Cały artykuł dotyczący początków klasyfikacji chorób (XVIII w.): https://pharmacopola.pl/doswiadczenie-choroby-a-ksztaltowanie-sie-klasyfikacji-chorob/

https://www.facebook.com/pharmacopolawydawnictwo/

https://www.instagram.com/alexander_gulosus/

https://www.instagram.com/pharmacopolawydawnictwo/

https://www.youtube.com/channel/UCM91OjwQwiXZ7tLS4-UVHyg/

https://www.tiktok.com/@pharmacopola.wydawnictwo

Patronite: https://patronite.pl/pharmacopola

Buycoffee: https://buycoffee.to/pharmacopola/

Moje książki: https://pharmacopola.pl/sklep/