#lukaszlamza

**
Lekarz AI w Rwandzie - Wyciskamy morski śnieg - Bonobo na niby | [Czytamy naturę 281**](https://www.youtube.com/watch?v=jGhDih81dao)

W 281. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* skuteczności modeli językowych w warunkach problemów medycznych typowych dla Rwandy;

* "morskim śniegu" i o tym, co zostaje z niego wyciśnięte na głębokości kilku kilometrów;

* szympansie bonobo o imieniu Kanzi, który umie sobie wyobrazić coś takiego jak "sok na niby".

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

**
Jak często Alzheimer? - Eukariogeneza - Vanessa: krowa wielonarzędziowa | [Czytamy naturę 280**](https://www.youtube.com/watch?v=b1pLYKnFH20)

#ciekawostki #nauka #copernicus #czytamynature #lukaszlamza

Tajemnicze plamki w Fomalhaucie - Ptaki na wojnie - Najstarsza sztuka naskalna | **Czytamy naturę 279**

W 279. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* dwóch tajemniczych plamkach w układzie planetarnym wokół gwiazdy Fomalhaut;

* losach ptaków podczas wojny na Ukrainie;

* malunkach naskalnych sprzed 67800 lat znalezionych właśnie w Indonezji.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

Życie w Kosmosie | **Energia**

Najprostszy organizm "żywy" to reakcja chemiczna, która umie sama siebie podtrzymywać... no i może zadbać o to, aby aktywnie poszukiwać "pokarmu". Jak by wyglądało "życie" magmowe? W filmie usłyszymy fragmenty opowiadania S. Weinbauma "A Martian Odyssey".

#ciekawostki #nauka #copernicus #lukaszlamza

Świat kwantowy urósł! - Mikroplastiku mniej - Prehistoryczna matematyka na skorupach | **CN 278**

W 278. odcinku "Czytamy naturę"usłyszymu o:

* eksperymencie, w którym całkiem spore klastry sodu zachowywały się "kwantowo" - nowy rekord;

* nowym oszacowaniu ilości mikroplastiku w powietrzu, które są zaskakująco niskie;

* motywach roślinnych na ceramice sprzed 6-8 tys. lat, które wydają się świadczyć o rozumieniu matematyki.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

Życie w Kosmosie | **Ewolucja**

Życie nigdy nie powstaje od razu gotowe, złożone i piękne. Prawdopodobnie pierwsze organizmy wszędzie w Kosmosie są proste, kruche i nie rzucają się w oczy. Co jest więc potrzebne, aby się rozwinęło? Ewolucja. I nieustające wyzwania. W tym odcinku usłyszymy fragmenty powieści Roberta Forwarda "Smocze jajo".

#ciekawostki #kosmos #nauka #copernicus #lukaszlamza

Supermasywne czerwone dziury - Mapa dna Antarktydy - Anglicy wynaleźli ogień! | **Czytamy naturę 277**

W 277. odcinku "Czytamy naturę"usłyszymy o:

* Little Red Dots, czyli "Małych Czerwonych Plamkach", które zostały właśnie wstępnie zidentyfikowane jako supermasywne czarne dziury otoczone kokonami;

* najlepszej jak dotychczas mapie kontynentu kryjącego się pod lądolodem Antarktydy;

* najstarszych solidnych śladach po celowo wytwarzanym ogniu sprzed 400 tys. lat - i pochodzącym z Wysp Brytyjskich.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

Czy materia nieorganiczna może być żywa? | **Życie w kosmosie**

Życie opiera się na komunikacji, wewnątrz organizmów i między nimi. A czy mogłaby istnieć w Kosmosie chmura, której elementy są bardzo proste, ale ich miliardy tworzą łącznie inteligentny rój? I dlaczego właściwie kosmici zawsze chcą się z nami kontaktować? W tym odcinku usłyszymy fragmenty powieści F. Hoyle'a "Black Cloud" i zastanawiamy się nad istotą życia...

#ciekawostki #hydepark #nauka #copernicus #lukaszlamza

Psy nas podsłuchują! - Teoria strun w żyłach - Co wykończyło Napoleona? **Czytamy naturę 276**

W 276. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* psach o wybitnych zdolnościach językowych (głównie rasy border collie), które uczą się nowych słów, podsłuchując;

* zastosowaniu kawałka matematyki, który pomaga fizykom modelować struny, przy tworzeniu optymalnych sieci, np. naczyń krwionośnych;

* chorobach, które trapiły żołnierzy Napoleona wycofujących się spod Moskwy w 1812.

#ciekawostki #nauka #copernicus #czytamynature #lukaszlamza

#nauka #copernicus #lukaszlamza Kolejna świetna mini seria na ciągle chyba niedocenionym polskim kanale na tubie. Polecam!

Życie W Kosmosie | **System**

Czy cała planeta mogłaby być jednym żywym organizmem? Czym jest "Gaja"? I czy w Kosmosie mogłoby powstać życie, które od samego początku jest tak naprawdę ożywioną planetą, a nie rozsianymi na jej powierzchni organizmami? W tym odcinku usłyszymy fragmenty opowiadania A.C. Doyle'a "When the World Screamed" i zastanawiamy się nad istotą życia...

#ciekawostki #nauka #copernicus #lukaszlamza

Anatomia starego mistrza - Nauka ideolo - Ewolucja liściastych pasikoników | **Czytamy naturę 275**

W 275. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* różnicy między osobami, które są mistrzami świata za młodu, a tymi, którzy są po prostu mistrzami świata: to różne osoby!

* naukach społeczno-politycznych i o tym, jak to zrobić, żeby wyszło tak, jak ma wyjść;

* ewolucji mimetyzmu u pasikoników udających liście.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

Życie w Kosmosie | **Złożoność**

Wszyscy wiemy, że życie jest bardzo złożone, ale co to właściwie oznacza? I czy mogłoby w Kosmosie powstać życie, które jest bardzo proste w skali atomowej, na przykład składa się z jednorodnego gazu? W tym odcinku usłyszymy fragmenty opowiadania A.C. Clarke'a "Out of the Sun" i zastanawiamy się nad istotą życia...

#ciekawostki #hydepark #copernicus #lukaszlamza #nauka

Najpiękniejsze obrazy naukowe roku 2025 | **Czytamy naturę #274**

W specjalnym noworocznym odcinku "Czytamy naturę" zobaczymy 7 najpiękniejszych obrazów naukowych roku 2025, na podstawie selekcji czasopisma "Nature".

#ciekawostki #czytamynature #copernicus #lukaszlamza #hydepark #fotografia

Supernowe, planety i życie - Insulina przez skórę - Ognista ameba | **Czytamy naturę 273**

W 273. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* wybuchu supernowej, który zaszczepił nasz młodziutki układ planetarny kluczowymi izotopami;

* możliwości podawania insuliny przez skórę;

* amebie Incendiamoeba żyjącej w temperaturze 65 stopni Celsjusza.

#ciekawostki #nauka #copernicus #lukaszlamza #czytamynature

Ucieczka zieleni - Rozplątujemy DNA - Sztuczny język do chili | **Czytamy naturę 272**

W 272. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* zielonym barwniku, który z czasem ucieka do wnętrza obrazów;

* pięknych wizualizacjach nukleosomów, czyli szpulek, na które nawija się DNA;

* hydrożelowym detektorze kapsaicyny.

#ciekawostki #czytamynature #hydepark #copernicus #lukaszlamza

Jak przechytrzyć Algorytm? - Gigantyczne pra-murale - Efekt Batmana | **Czytamy naturę** 271

W 271. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* sprytnej nakładce na przeglądarkę internetową, która zmienia kolejność treści w feedzie aplikacji społecznościowej - z dobrymi skutkami;

* gigantycznych muralach sprzed 2-6 tysięcy lat, znalezionych na granicy Teksasu i Meksyku;

* efekcie Batmana: kiedy Batman wchodzi do metra, ludzie częściej ustępują miejsca ciężarnym kobietom.

#ciekawostki #nauka #copernicus #czytamynature #lukaszlamza

Wypalenie w mózgu - Matematyczne megastruktury pre-Inków - Druk 3D ssawką komara | **CN 270**

W 270. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* ozpoznawaniu wypalenia zawodowego na podstawie aktywności mózgu;

* Monte Sierpe, czyli tajemniczej strukturze składającej się z 5 tys. regularnie rozmieszczonych dołów w ziemi;

* wykorzystaniu ssawki komara jako dyszy do drukarki 3D.

#ciekawostki #hydepark #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

AI jako szkodliwy lizus - Kosmogram Majów - Pierwotne pierwotniaki | **Czytamy naturę 269**

W 269. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* znanym fakcie, że czaty AI są lizusami i potakiwaczami, i nieco mniej znanym fakcie, że to może być szkodliwe;

* skomplikowanej strukturze hydrotechnicznej odnalezionej właśnie w Aguada Fenix w Meksyku, która może miała też wielkie znaczenie metafizyczne, a może nie;

* pierwszych 400 milionach lat ewolucji pierwotniaków.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

Pułapka na 12 tys. kubitów - Piękny ankylozaur - Paluchem w piasku | **Czytamy naturę 268**

W 269. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* pułapce optycznej na 12 tysięcy pojedynczych atomów cezu, które mogą kiedyś stać się elementami komputera kwantowego;

* wspaniale zachowanym szkielecie ankylozaura;

* wyczuwaniu obiektów zakopanych w piasku, palcem, na odległość.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza