Zimbabwe wprowadza natychmiastowy zakaz eksportu wszystkich surowców mineralnych i koncentratu litu

Zimbabwe zawiesiło eksport wszystkich surowców mineralnych i koncentratów litu ze skutkiem natychmiastowym do odwołania. W oświadczeniu wydanym w środę, minister górnictwa i rozwoju górnictwa, Polite Kambamura, poinformował, że decyzja ta obejmuje wszystkie minerały „obecnie w tranzycie”. „Rząd oczekuje współpracy przemysłu wydobywczego w tym zakresie, który został podjęty w interesie narodowym” – czytamy w oświadczeniu. „Rząd nadal dąży do zapewnienia przejrzystości, wartości dodanej i wzbogacania w kraju, zgodności z przepisami i rozliczalności w eksporcie zasobów mineralnych Zimbabwe” – dodano.

Zakaz eksportu koncentratów litu miał pierwotnie wejść w życie w styczniu 2027 r. Rząd miał nadzieję, że termin ten skłoni firmy wydobywcze do rozpoczęcia lokalnego przetwarzania i rafinacji tego minerału. W liście, który w środę dotarł do agencji Reuters i który został skierowany do Izby Górniczej Zimbabwe, reprezentującej duże firmy górnicze, ministerstwo poinformowało o planach reorganizacji procesów eksportowych w związku z obawami dotyczącymi „ciągłych nadużyć w eksporcie minerałów”. „Niniejszy przegląd jest częścią szerszych działań mających na celu ograniczenie wycieków i zwiększenie wydajności naszych systemów” – napisało ministerstwo 17 lutego.

Zimbabwe posiada największe w Afryce rezerwy litu, eksportując 1,128 mln ton metrycznych koncentratu spodumenu zawierającego lit w roku obrotowym zakończonym w grudniu 2025 r., co stanowi wzrost o 11% w porównaniu z rokiem poprzednim. Większość koncentratu jest eksportowana do Chin w celu dalszego przetworzenia na materiały o jakości bateryjnej, ale Zimbabwe naciska na firmy górnicze, aby przetwarzały więcej minerałów w kraju, dążąc do osiągnięcia większych korzyści z globalnego przejścia na czystsze źródła energii.

Zapewnienie dostępu do pierwiastków ziem rzadkich i innych strategicznych minerałów stało się globalnym priorytetem, biorąc pod uwagę ich rolę w smartfonach, systemach zielonej energii, sprzęcie wojskowym i wielu innych towarach. To skłoniło wiele krajów produkujących do zaostrzenia kontroli i uszczelnienia łańcuchów dostaw.

Zimbabwe „w najbliższej przyszłości będzie współpracować z branżą w zakresie nowych oczekiwań i kierunków rozwoju” – powiedział Kambamura. Górnictwo jest drugim co do wielkości źródłem dochodu krajowego brutto Zimbabwe, stanowiąc 14,3% produkcji po przetwórstwie przemysłowym, według danych Banku Światowego.

W ostatnich latach Zimbabwe szybko zwiększyło wydobycie spodumenu dzięki znacznym inwestycjom chińskich firm górniczych, w tym Zhejiang Huayou Cobalt, Sinomine, Chengxin Lithium Group i Yahua. Firma Huayou niedawno wybudowała zakład o wartości 400 mln dolarów, który będzie przetwarzał koncentraty litu w siarczan litu – produkt pośredni, który można rafinować do postaci materiału o jakości bateryjnej, takiego jak wodorotlenek litu lub węglan litu. Firma Sinomine ogłosiła również plany budowy zakładu siarczanu litu o wartości 500 mln dolarów w swojej kopalni Bikita w Zimbabwe.