Astronomia

Artystyczna wizja Haumei i jej księżyców
>Haumea – planeta karłowata z Pasa Kuipera, należąca do grupy plutoidów, odkryta 7 marca 2003 roku.
>
>Rozmiary i właściwości fizyczne
>
>Ciało to nie ma kształtu sferycznego, choć jego rozmiary i masa (ponad 30% masy Plutona) pozwalały, by w przeszłości uformowało się w obiekt prawie kulisty. Jednak bardzo szybki ruch obrotowy wokół najkrótszej osi (niespełna 4 godziny – jeden z najkrótszych spośród wszystkich ciał Układu Słonecznego o średnicach przekraczających 100 km) spowodował rozciągnięcie planetoidy. Według pomiarów przeprowadzonych za pomocą teleskopu Kecka miał to być obiekt o kształcie grubego cygara o rozmiarach ~1960×1518×996 (średnio 1500) km. Nowsze oszacowania mówią jednak o średnicy około 1595 km[2].
>
>Przypuszcza się, że w okresie kształtowania się planet ta planetoida transneptunowa mogła wziąć udział w jakiejś ogromnej kosmicznej kolizji z innym ciałem niebieskim. Wtedy właśnie doszło do przyśpieszenia ruchu obrotowego i utworzenia satelitów tego obiektu oraz innych jeszcze ciał, które nie są już powiązane grawitacyjnie z Haumeą. Wskazuje na to odkrycie pięciu planetoid o orbitach zbliżonych do orbity Haumei, których symulacje orbit prowadzą do wspólnego dla tych obiektów punktu. Byłaby to pierwsza znaleziona w Pasie Kuipera rodzina planetoid powstała w trakcie jednej kosmicznej katastrofy.
>
>Około 75% powierzchni Haumei jest pokryte lodem[10][11].
>
>https://pl.wikipedia.org/wiki/(136108)_Haumea_Haumea)

Zaćmienie gwiazdy zaobserwowane 21 stycznia 2017 roku i opisane w artykule w Nature z października 2017 roku wskazało na obecność pierścienia wokół 136108 Haumea. Jest to pierwszy odkryty system pierścieniowy dla obiektu transneptunowego (TNO). Pierścień ma promień około 2 287 km, szerokość ~70 km i nieprzezroczystość na poziomie 0,5. Znajduje się w granicach limitu Roche’a Haumei, który wynosiłby około 4 400 km, gdyby była ona sferyczna (jej niesferyczny kształt przesuwa ten limit jeszcze dalej).

https://simple.wikipedia.org/wiki/Haumea_%28dwarf_planet%29

#astronomia

Zrobiłem wczoraj zdjęcie Księżyca w dużej rozdzielczości: 7144x8895
https://drive.google.com/file/d/1g9v063l7iiRXXIgfBuiBdGv36Yxfy_2m/view?usp=sharing - trzeba trochę poczekać, aż się wczyta

Jeden piksel na zdjęciu odpowiada około 430 metrów na Księżycu, więc do zobaczenia flagi jeszcze trochę brakuje ( ͡°͜ʖ͡°)

To mozaika z 6 paneli. Pierwszy raz zabierałem się za coś takiego, żeby zobaczyć czy w ogóle będę potrafił. No i mimo niekorzystnych warunków wyszło całkiem przyzwoicie.

Użyty sprzęt: SW 150/750 na EQ3-2, Kamera ZWO ASI 585 MC, Barlow 3x, filtr UV/IR cut.

#astronomia #kosmos #ksiezyc #astrofotografia

W marcu (14 marca) czeka nas warte uwagi zjawisko astronomiczne. Mowa o tak zwanym krwawym Księżycu. Nasz naturalny satelita przybierze wówczas czerwono-pomarańczowy kolor, a to za sprawą jego zaćmienia. Jednak w Polsce nie będzie możliwe obserwowanie owego spektaklu w pełnej krasie. Ta przyjemność przypadnie mieszkańcom Ameryki Północnej i Południowej.

Zaćmieniem Księżyca nazywamy zjawisko astronomiczne, podczas którego Ziemia znajduje się pomiędzy Słońcem a Księżycem, przez co rzuca ona cień na swojego naturalnego satelitę. W sytuacji, w której dochodzi do zaćmienia całkowitego, a cień Ziemi przesuwa się po Księżycu, może on przybrać zapierający dech w piersiach czerwonawy kolor, którego intensywność zależy od warunków atmosferycznych. To właśnie z powodu wspomnianej barwy, używa się nazwy "krwawy Księżyc". Warto zaznaczyć, że do zaćmienia Księżyca dochodzi tylko wtedy, gdy Srebrny Glob jest w pełni, a więc znajduje się dokładnie po przeciwnej stronie naszej planety niż Słońce.

Co ciekawe, wiele osób uważa, że zaćmienie Księżyca jest znacznie częstszym zjawiskiem niż zaćmienie Słońca. Okazuje się jednak, że jest zupełnie na odwrót – średnio na trzy zaćmienia Słońca przypadają dwa zaćmienia Księżyca. Zaćmienie Księżyca może być jednak widoczne z większego obszaru Ziemi. Stwarza to mylące wrażenie, że owo zjawisko zachodzi częściej.

W Polsce niestety nie będziemy mieć dobrych warunków do obserwacji:
>Niestety, mieszkańcy Polski nie będą mieli wówczas dobrych warunków obserwacyjnych. W okolicach zachodu Księżyca 14 marca około godziny 6:00, będziemy mogli obserwować jedynie fazę półcieniową, która poskutkuje nieznaczną zmianą jasności Srebrnego Globu. Należy zaznaczyć, że owa faza może być bardzo trudna do zauważenia, choć wprawieni obserwatorzy mogą dostrzec subtelne zmiany.
>
>Na całkowite zaćmienie Księżyca w naszym kraju entuzjaści astronomii będą musieli poczekać do niedzieli 7 września. Właśnie wtedy możliwa będzie obserwacja satelity przybierającego krwawą barwę

Ale jest też dobra wiadomość:
>Znacznie wcześniej, bo już 29 marca 2025 roku, będzie można obejrzeć częściowe zaćmienie Słońca. Warto jednak wówczas zadbać o odpowiednie zabezpieczenia – obserwacja zaćmienia Słońca wymaga zaopatrzenia się w specjalne okulary z filtrem ochronnym, które są zgodne z normą ISO 12312-2.

https://geekweek.interia.pl/nauka/news-14-marca-zacmienie-ksiezyca-obowiazkowa-pobudka-wczesnie-ran,nId,21319169

#astronomia #ciekawostki #ksiezyc

Pierścień z diamentem

#apod na dziś
https://www.astrobin.com/ci1w50/
Autor: Johnny Qiu

Abell 33, bohater(ka) dzisiejszego apoda to mgławica planetarna znajdująca się ok 2,5 tysiąca lat świetlnych od nas, w gwiazdozbiorze Hydry.
Powstała z gwiazdy podobnej do Słońca, ale nieco starszej: takiej, która przeszła już fazę bycia Czerwonym Gigantem i odrzuciła zewnętrzne powłoki, powoli zmierzając w stronę Białego Karła.
Tak sferyczny kształt nie jest zbyt często spotykany pośród mgławic planetarnych (chociaż oczywiście też występuje) - z reguły mają one bardziej wymyślne kształty (np. oka), widoczne dżety czy w ogóle wyglądają jak różnokolorowa plama na podłodze. Powodem tak regularnego "kółka" jest wolny obrót gwiazdy centralnej. Jakby się kręciła szybciej, to materia bardziej leciałaby "na boki" a od biegunów strzelałaby wspomnianymi dżetami. Tzn. prawdopodobnie mogłaby tak robić, bo kto to wie jakby było gdyby było inaczej.

W połowie drogi między mgławicą a Ziemią znajduje się jasna gwiazda HD 83535, która dopełnia kompozycji i tworzy wspominany w tytule 'diament' na pierścieniu.

Dla mnie oczywiście najbardziej interesujące jest i tak tło i pięknie kolorowe galaktyki poukrywane gdzieś pomiędzy gwiazdami (do tego polecam oglądać zdjęcie w pełnej rozdzielczości, poprzez astrobina).

Dobrego dnia wszystkim!

#astronomia #astrofotografia

Namalowane jak obraz na Wszechświata płótnie
:v

#apod na dziś
https://www.astrobin.com/6rmi3q/
Autorzy: Vergnes Christophe, Kaeouach Aziz

Messier 78 to najjaśniejsza na niebie mgławica refleksyjna, PRAWIE dostrzegalna gołym okiem - uparci mogą twierdzić że widzą. Leży w gwiazdozbiorze Oriona i należy do jego Obłoku Molekularnego - w dużym skrócie, praktycznie wszystko co tam my amatorzy możemy obserwować w Orionie (Wielką Mgławicę, Running Man, Koński Łeb, Płomień, M78 i generalnie cały szerokokadrowy wodór) to część jednej dużej chmury (albo przynajmniej chmur ze sobą powiązanych) - wrzucam całość na drugim zdjęciu (z wikipedii, autor Rogelio Bernal Andreo). M78 leży w lewym górnym rogu tego "czerwonego okręgu".

Znajduje się w odległości 1350 - 1600 lat świetlnych od nas.* Rozświetlana jest głównie przez dwie młode i gorące gwiazdy, HD 38563A i HD 38563B, zawiera także:

* całkiem sporo gwiazd zmiennych typu T Tauri (o zmiennej jasności, dużej średnicy, szybkim obrocie i stosunkowo silnym polu magnetycznym)
* młode gwiazdy w procesie formowania
* 17 (odkrytych do tej pory) obiektów Herbiga-Haro. Są to ciekawe a, w skali kosmicznej, krótkotrwałe zjawiska - dżety zjonizowanego gazu wychodzące od młodej gwiazdy, rozciągające się na ok 0.5-1 parseka, pędzące z prędkością 100-1000km/s, znikające w ciągu kilku tysięcy lat. Żyją szybko, umierają młodo, niczym ludzie z ADHD

Jakby nie patrzeć, ciekawy obiekt.

*co do odległości mgławicy: autorzy zdjęcia podają 1400 ly, wikipedia ENG 1350, wikipedia PL 1600, a w sumie właśnie sprawdzam i ESO podaje także 1400, a nasa 1600 XD Ale z tą NASĄ to idźcie mi stąd, w komentarzu wyjaśnię dlaczego

#astronomia #astrofotografia

Na 9 zapraszam na live z lądowania na #ksiezyc lądownika Ghost Rider.
Ciekawym jest to że lądownik zbudowała firma #Firefly która ma własną rakietę nośną a lądownik poleciał na Falconie 9 od #spacex razem z innym lądownikiem księżycowym. Tak, dwa lądowniki poleciały jedną rakietą. Drugi będzie lądował później.
#kosmos #rakiety
https://www.youtube.com/live/snVKt6bGw_4

#heheszkinauka #astronomia

Nieśmiało przypominam, że to już dzisiaj w nocy.

28 lutego wyjątkowa noc. Kolejne takie zjawisko w 2161 roku

Nad Polską szykuje się prawdziwa uczta dla miłośników astronomii. To niezwykle rzadki układ planet. W piątek wieczorem po zachodzie Słońca na niebie pojawi się siedem planet, które ustawią się w jednym sektorze nieba

Parada planet to zjawisko, w którym kilka planet jest widocznych w jednym sektorze nieba z perspektywy Ziemi, często po jednej stronie Słońca. Z naukowego punktu widzenia nie oznacza to, że planety układają się w idealnie prostą linię – ich orbity są lekko nachylone względem płaszczyzny ekliptyki, czyli umownej płaszczyzny opartej na orbicie Ziemi wokół Słońca. Z tego powodu w przestrzeni trójwymiarowej ich położenie nie jest perfekcyjnie wyrównane, ale z naszej, ziemskiej perspektywy mogą wydawać się skupione w wąskim obszarze nieba.

Obserwację parady planet możemy zacząć w piątek 28 lutego po zmierzchu, gdy Słońce schowa się za horyzontem, a niebo przybierze głęboki granatowy odcień. Około godziny 17.26 światło dzienne ustąpi miejsca mrocznej głębi nocy, a planety zaczną się wyłaniać na tle spokojnego nieba.

Spoglądając na wschód, jako pierwszego zauważymy Marsa, który na niebie wygląda jak czerwona kropka. Przesuwając wzrok na południe, zobaczymy Jowisza i Urana. Następnie, patrząc na południowy zachód, dostrzeżemy Wenus, Neptuna i Merkurego. Całe widowisko zakończy Saturn, który pojawi się na niebie jako ostatni.

Naukowcy NASA podpowiadają, że przed rozpoczęciem obserwacji parady planet, musimy zwrócić szczególną uwagę na wysokość, na jakiej znajdą się one nad horyzontem. Jeśli chcemy dostrzec planetę gołym okiem, powinna ona znajdować się co najmniej kilka stopni nad linią horyzontu, a optymalnie – 10 stopni lub więcej.

Dlaczego jest to tak ważne? Ponieważ w pobliżu powierzchni Ziemi atmosfera działa jak filtr, który rozprasza i przyćmiewa światło obiektów niebieskich. W takich warunkach nawet najjaśniejsze planety mogą stać się trudne do zauważenia, a czasem wręcz niewidoczne. Ich światło zostanie rozproszone i pochłonięte, zanim dotrą do oczu obserwatora.

Dodatkowe wskazówki jak przygotować się do "parady":

lokalizacja* : wybierz miejsce z minimalnym zanieczyszczeniem świetlnym – najlepiej na obrzeżach miasta;
sprzęt*: choć większość planet będzie widoczna gołym okiem, w przypadku Urana i Neptuna rekomendowane są lornetki lub mały teleskop. Jeśli chcemy uzyskać maksymalny obraz, warto zaopatrzyć się w stabilny statyw;
technologia*: warto skorzystać z aplikacji astronomicznych, takich jak Star Walk 2. Dzięki funkcji "Planet Walk" możemy na bieżąco śledzić ruchy planet, ustalić ich pozycje na niebie i dokładnie zaplanować obserwację. Wystarczy skierować urządzenie ku niebu, a aplikacja wskaże nam, gdzie znajduje się każda z planet.

https://geekweek.interia.pl/kosmos/news-28-lutego-wyjatkowa-noc-kolejne-takie-zjawisko-w-2161-roku,nId,21064725

#astronomia #ciekawostki #planety

Ktoś z Was wie co to za dziwne światła są dziś widoczne na niebie?

#astronomia #matematyka #3blue1brown

Jest druga część:
How to measure the universe | The Cosmic Distance Ladder
https://youtu.be/hFMaT9oRbs4

Tu pierwsza:
https://youtu.be/YdOXS_9_P4U

Na zdjęciu widać soczewkowane grawitacyjne spowodowane masą NGC 6505 (również PGC 60995 lub UGC 11026). Jest to galaktyka eliptyczna (E-S0), znajdująca się w gwiazdozbiorze Smoka. Odkrył ją Lewis A. Swift 27 czerwca 1884 roku. Wrzucam także schemat ukazujący istotę tego zjawiska.

Zdjecie wykonane przez Teleskop Euclid.

#kosmos #nauka #astronomia #ciekawostki

Siły Kosmiczne USA opublikowały pierwsze w historii zdjęcie Ziemi wykonane przez wojskowy wahadłowiec X-37b. Bezzałogowiec pozostaje w komosie już ponad rok, testując nowe technologie i wykonując manewry zmiany orbity. #wahadlowce #kosmos #usarmy

Naukowcy odkryli, że fale grawitacyjne ze zderzeń gwiazd neutronowych mogą ujawnić ich wnętrze. Analiza „długiego dzwonienia” wykazała zależność między sygnałem a równaniem stanu materii gwiazdy neutronowej. Wyniki zostały niedawno opublikowane w Nature Communications. Gwiazdy neutronowe, o masie

Zestawienie dwóch zdjęć z teleskopu Hubble`a oraz JWST przedstawiające Galaktykę Sombrero - M104 oddalonej od nas o ok. 30 mln lat świetlnych. Różnica w obrazie wynika z tego, że Hubble obserwuje w świetle widzialnym, a JWST w podczerwieni co pozwala niejako zagadnąć do wnętrza galaktyki.

#kosmos #nauka #astronomia #ciekawostki

Układy planet drogi mlecznej

https://streamable.com/paurgn

#kosmos #astronomia #drogamleczna #ciekawostki

Już za 5 dni na niebie będzie można obserwować ciekawe zjawisko.

Będzie można zobaczyć wszystkie siedem światów w Układzie Słonecznym. Merkury, Wenus, Mars, Jowisz, Saturn, Uran i Neptun znajdą się wtedy na ziemskim niebie w niemal jednej linii. Z pewnością będzie na co popatrzeć.

Parada planet to bardzo rzadkie zjawisko, podczas którego na niebie można obserwować pozostałe światy Układu Słonecznego. W styczniu mogliśmy dostrzec sześć planet z naszego systemu. Już wkrótce dołączy do nich także Merkury, który znajduje się najbliżej Słońca

Mars, Wenus czy Jowisz to planety, które znajdują się na orbitach stosunkowo bliskich Ziemi, a więc można je dostrzec na nocnym niebie gołym okiem. Zwłaszcza naszą piekielną sąsiadkę, która jest obecnie jednym z najjaśniejszych punktów.

Pamiętajmy jednak, że Uran i Neptun to odległe światy, które znajdują się najdalej w Układzie Słonecznym. Ich jasność jest zbyt mała, aby cieszyły oko. Dlatego trzeba zaopatrzyć się w bardzo dobrą lornetkę lub prosty teleskop. Wtedy będzie można je dostrzec.

Merkury oraz Saturn również powinny być widoczne gołym okiem, choć oczywiście wtedy obserwacje zakończą się na dostrzeżeniu jedynie dwóch jaśniejszych punktów. Zwłaszcza w przypadku drugiej z tych planet, której magnitudo wyniesie 1,1. W przypadku Urana i Neptuna będzie to już tylko 5.8 oraz 7.8.

https://x.com/Wirral_Weather/status/1877016510083784875?mx=2

https://geekweek.interia.pl/nauka/news-28-lutego-wyjatkowa-parada-planet-kolejna-taka-za-136-lat,nId,20948917

#astronomia #ciekawostki #planety

Zdjęcie przedstawia dzisiejszą gigantyczną protuberancję na Słońcu. Na drugim dołączyłem miarkę oraz Ziemię w skali :earth_africa:
W komentarzu załączę animację z tego wydarzenia.
Mamy na niej wybuch ogromnej protuberancji oraz rozbłysk klasy M w obszarze, który nie ma numeru, ale podejrzewam, że będzie to 4000.
Warto otworzyć w pełnym oknie i oglądać w powiększeniu różne miejsca na naszej gwieździe, bo nawet w pozornie spokojnych miejscach dzieją się rzeczy
Zrobiłem 10 klatek w odstępach mniej więcej co 2 minuty. Każda klatka to stack 10% z minutowego materiału.

Obróbka: Siril, GIMP i PIPP
Sprzęt: Lunt LS50THa/B600PT i kitowy barlow 2x od Sky Watchera 150/750
Kamera: ZWO ASI 585

#astronomia #kosmos #astrofotografia

@Pawel45030 wrzucił dziś Saturna, to ja atakuje Uranem. Zdjęcie wykonany z pomocą JWST, a widać na nim oprócz planety jego satelity. W sumie Uran ma 28 księżyców a ich nazwy pochodzą od imion postaci ze sztuk Williama Szekspira i Aleksandra Pope’a. Warto zwrócić uwagę także na urzekający dugi plan.

#astronomia #ciekawostki #nauka #kosmos

#heheszki #heheszkinauka

Mikołaj Kopernik zajmował się astronomią, matematyką, prawem, ekonomią, strategią wojskową, astrologią, był lekarzem i tłumaczem. Autor dzieła De revolutionibus orbium coelestium przedstawiającego szczegółowo i w naukowo użytecznej formie heliocentryczną wizję Wszechświata, nazywaną przewrotem