Hejto.pl
Dodaj post

Wpisz coś do wyszukania (minimum 2 znaki)

Piłka nożna

Kategoria: Sport

  • 365 członków
  • 5784 wpisy

Fanatyk

w Piłka nożna

15

Wielkie show, późny przełom i absolutny debiut. Co działo się na mundialu

Wieczór i noc z środy na czwartek przyniosły nam kolejne mundialowe emocje - zaczęło się od festiwalu bramek między Anglią i Chorwacją (4:2), potem doszło do późnego rozstrzygnięcia w starciu Ghany z Panamą (1:0), a na deser otrzymaliśmy absolutny debiut na MŚ w wykonaniu

Fanatyk

w Piłka nożna

16

Kurde myślałem, że Modrić już na emeryturze, a ten w pierwszym składzie 😅

41 lat, 5 :exploding_head:

l

Fenomen7

@Gilgamesh a niech sobie strzeli dzisiaj 😉🎉

GURU2

@Eber Na razie to dał bramke Anglii, może już jednak czas na emeryturę.

Pokaż więcej komentarzy (2)

Mistrz

w Piłka nożna

18

Raków Częstochowa i GKS Katowice poznały rywali w II rundzie el. Ligi Konferencji: Valletta z Malty oraz przegrany z pary Hajduk/MŠK Žilina

Raków Częstochowa i GKS Katowice poznały rywali w II rundzie el. Ligi Konferencji. To było udane losowanie dla Rakowa. Drużyna z Częstochowy zmierzy się z drużyną z Malty. Nieco trudniejsze zadanie czeka piłkarzy GKS-u Katowice. Ekipa Rafała Góraka zmierzy się z przegranym pary Hajduk

Mistrz

w Piłka nożna

15

Trudne losowanie rywali polskich drużyn II rundzie eliminacji Ligi Mistrzów: Lech zmierzy się z Aarhus GF zaś Górnik Zabrze z Fenerbahce

Lech Poznań i Górnik Zabrze poznali swoich rywali w II rundzie eliminacji Ligi Mistrzów. Mistrz Polski losowany był ze ścieżki mistrzowskiej, a Zabrzanie z niemistrzowskiej. Kolejorz zmierzy się z Aarhus, a Górnik z Fenerbahce. To bardzo trudne losowanie polskich drużyn w II rundzie. #sport

Mistrz

w Piłka nożna

15

Mundial 1958 – objawienie

W lipcu 1950 roku, gdy Brazylia przegrywała w finale na Maracanã, dziewięcioletni chłopiec z biednej rodziny w stanie São Paulo bawił się w piłkę na ulicy, biegając do domu, by sprawdzić wynik. Gdy Urugwaj odebrał Brazylii mistrzostwo, zobaczył ojca i jego przyjaciół w absolutnej ciszy. „To był pierwszy raz, gdy widziałem płaczącego ojca," wspominał później. Chłopiec uklęknął przed obrazem Chrystusa i obiecał, że sam wywalczy ojcu mistrzostwo świata. Nazywał się Edson Arantes do Nascimento, choć cały świat zna go jako Pelé.

Szwecja została gospodarzem 1958 roku jako jedyny kandydat – podobnie jak Szwajcaria cztery lata wcześniej, skorzystała z wojennej neutralności, dającej jej infrastrukturę, jakiej żaden z europejskich uczestników wojny wciąż nie posiadał.

Klęski 1950 i 1954 roku stały się dla Brazylii państwowym projektem do naprawienia. Prezydent Juscelino Kubitschek, budujący nową stolicę Brasília według projektu Oscara Niemeyera, obwarował przygotowania kadry grantem rządowym. João Havelange, przyszły wszechwładny prezydent FIFA, a wówczas szef delegacji CBD, powiedział selekcjonerowi Vicente Feoli: „Potrzebuję drużyny, która sprawi, że ludzie zapomną o latach pięćdziesiątych." Feola, niedawny asystent węgierskiego trenera Béli Guttmanna, wprowadził formację 4-2-4 – pierwszy raz w pełni rozwinięty system tego typu zaprezentowany na globalnej scenie. Lewy obrońca Nílton Santos uznawany jest za pierwszego nowoczesnego atakującego bocznego defensora w historii.

Przygotowania były drobiazgowe aż do przesady: dentysta usunął zawodnikom 470 zębów, większość kadry leczono z pasożytów jelitowych, jednego gracza zdiagnozowano z syfilisem, a psycholog dr João Carvalhaes prosił piłkarzy o rysowanie postaci ludzkiej, by ocenić ich inteligencję. Garrincha narysował tylko okrąg z linią, twierdząc, że to rowerzysta w wielkim kapeluszu widziany z góry – Carvalhaes uznał go za niewystarczająco rozwiniętego umysłowo dla mundialu, a w teście IQ Garrincha nie osiągnął minimum wymaganego dla kierowcy autobusu w Rio. Pelégo ocenił jako „infantylnego, bez ducha walki". Z jedenastki, która zagrała w ćwierćfinale, dziewięciu zawodników psycholog odrzucił jako niezdatnych. Feola po prostu ignorował te raporty. Delegacja medyczna przeszukała dwadzieścia pięć obiektów w Szwecji, by znaleźć idealną bazę treningową, a gdy ją znalazła, wymieniła cały kobiecy personel hotelu na mężczyzn, by ograniczyć zawodnikom rozpraszanie uwagi.

Brazylia rozpoczęła zwycięstwem 3:0 z Austrią, zremisowała 0:0 z Anglią – pierwszy bezbramkowy remis w historii mundiali – po czym w meczu z ZSRR po raz pierwszy wystawiła razem Pelégo i Garrinchę. Obaj trafili w słupek w pierwszych trzech minutach, a Vavá strzelił dwa gole.

Argentyna przyjechała do Szwecji przekonana o własnej wyższości, po triumfie w mistrzostwach kontynentu w 1957 roku, gdzie pokonała Brazylię 3:0 dzięki słynnej linii ataku zwanej caras sucias – „brudnymi twarzami". Po zwycięstwie obrońca Federico Vairo, ze łzami w oczach, podsumował go przed mikrofonem jako dzieło tych pięciu „bezczelnych urwisów". Po turnieju trójka z jej gwiazd, Maschio, Angelillo i Sívori, przeniosła się do Serie A, a Argentyna odmawiała powoływania piłkarzy grających za granicą. Styl la nuestra – uliczna technika i beztroska radość gry – okazał się niewystarczający przeciwko europejskiej szybkości i precyzji. Po klęsce 1:6 z Czechosłowacją drużynę obrzucono monetami i owocami na lotnisku, a selekcjonera Guillerma Stábile zwolniono. Obrońca José Ramos Delgado podsumował: „Byliśmy przyzwyczajeni grać bardzo wolno, a oni byli szybcy… zostaliśmy w tyle." Argentyński futbol miał się odtąd stawać twardszy, szybszy i bardziej cyniczny.

Francja, grająca w piątym mundialu, awansowała wreszcie do półfinału, między innymi dzięki trzynastu golom Justa Fontaine'a – rekordowi turnieju niepokonanemu do dziś. Raymond Kopa, syn polskich imigrantów, po latach obelg ze strony kibiców stał się symbolem „dobrego imigranta" i wartości ciężkiej pracy.

ZSRR przyjechał osłabiony skandalem: ich najbardziej utalentowany napastnik, dwudziestoletni Eduard Streltsov, w przeddzień turnieju został aresztowany po nocy spędzonej z kobietą, która obwiniła go o gwałt. Skazano go na jedenaście lat łagru, z czego odsiedział sześć. Sprawa pozostaje do dziś przedmiotem kontrowersji – fotografie z archiwów KGB pokazują zadrapania na twarzy Streltsova i podbite oczy kobiety, lecz dowody nie są jednoznaczne. Reprezentacja, pozbawiona swojej największej gwiazdy, odpadła w ćwierćfinale ze Szwecją.

Walia, prowadzona przez gwiazdę Juventusu Johna Charlesa, dotarła do ćwierćfinału mimo organizacyjnego chaosu – federacja zabrała na turniej tylko osiemnastu zawodników, ale szesnastu działaczy. Dzień przed barażem z Węgrami stracono węgierskiego premiera reformatora Imre Nagya, co mogło wpłynąć na rozkojarzoną grę Węgrów w przegranym meczu. Z Brazylią, pozbawiona kontuzjowanego Charlesa, Walia trzymała się do siedemnastej minuty przed końcem, gdy Pelé strzelił swój pierwszy gol mundialowy – z obrotu i woleja w dolny róg. Była to pierwsza z dwunastu bramek, jakie strzelił na mistrzostwach świata w karierze, i koniec udziału Walii w finałach mundiali na sześćdziesiąt cztery lata.

W półfinale z Francją Brazylia wygrała 5:2, z hat trickiem Pelégo. W finale ze Szwecją Brazylia – ku własnej wściekłości – nie mogła zagrać w słynnych żółtych koszulkach, bo gospodarze nie chcieli oddać im praw do barw bez losowania, które Brazylia zbojkotowała, a potem przegrała. Zagrali w niebieskich koszulkach kupionych w sztokholmskim sklepie sportowym.

Szwecja prowadziła już po czterech minutach, lecz Brazylia – inna niż w 1950 i 1954 roku – nie załamała się. Pelé mówił o „dziwnym spokoju, dziwnym poczuciu niezwyciężoności". Vavá wyrównał, a potem dał Brazylii prowadzenie przed przerwą. Dziesięć minut po zmianie stron siedemnastoletni Pelé przyjął piłkę klatką, podniósł ją nad głową obrońcy i trafił wolejem – gol, który uczynił go gwiazdą światowego formatu z dnia na dzień; francuski „Paris Match" ochrzcił go „Królem Pelé". Mário Zagallo dodał czwartego gola, a Pelé zwieńczył wygraną 5:2 efektowną główką. Po końcowym gwizdku, ze łzami w oczach, spełnił obietnicę daną ojcu osiem lat wcześniej.

Dzień po finale zakończono pierwszy etap budowy Brasílii – symboliczna zbieżność dla narodu odkrywającego nową, postkolonialną tożsamość. Dla pisarza Nelsona Rodriguesa zwycięstwo było zrzuceniem „kompleksu kundla" – poczucia niższości Brazylijczyków wobec świata wynikającego z ich rasowego pomieszania. Skład mistrzów świata liczył trzech czarnoskórych i dwóch mulatów – wyraźny kontrast wobec rasistowskiego polowania na kozłów ofiarnych po klęsce z 1950 roku.

Tekst został skompilowany przy użyciu AI oraz książki "Potęga i chwała. Nieznana historia mistrzostw świata" Jonathana Wilsona. Zdjęcia zaczerpnięte z _tej_ strony.

GURU0

I co z tym ruskim? KGB go wrobiło? Czemu? Po co?

Mistrz2

@sireplama w książce jest nieco więcej:


"Strielcow, przewożony z oficjalnych przyjęć na kolejne oficjalne przyjęcia, by świętować olimpijskie zwycięstwo, zaczął pić coraz więcej, a jego zachowanie stawało się coraz bardziej nieprzewidywalne. Podczas oficjalnego bankietu na Kremlu mógł powiedzieć coś niemądrego minister kultury Jekaterinie Furcewej, której nastoletnia córka najwyraźniej była nim zafascynowana. Zaczął spotykać się z oficjalną krytyką: termin jego ślubu miał zakłócić przygotowania do sezonu, a kiedy został wyrzucony z boiska w meczu ze Spartakiem Mińsk, „Sowiecki Sport” nazwał go „chuliganem” i opublikował listy rzekomo od opinii publicznej potępiające go jako przykład „zła zachodniego imperializmu”.

Sytuacja stała się jednak znacznie poważniejsza w listopadzie, przed barażem kwalifikacyjnym z Polską. Drużyna miała wykupiony nocny pociąg z Moskwy do Berlina, ale Iwanow i Strielcow, obaj przynajmniej lekko pijani, spóźnili się na dworzec. Zostali wsadzeni do taksówki i dogonili pociąg, który zatrzymał się dla nich nieplanowanym postojem w Możajsku. Strelcow opuścił kilka meczów ligowych z powodu kontuzji nogi i pogłębił problem już na początku meczu. Zdając sobie jednak sprawę, że jedynym sposobem na uniknięcie dalszej krytyki jest świetny występ, przekonał trenera do opatrzenia go, aby mógł kontynuować grę. Jak to miał w zwyczaju w tamtych czasach, Strelcow włączył się do akcji, gdy było trzeba, strzelając gola i asystując przy wygranej 2:0.

To nie wystarczyło. Radziecka machina obróciła się przeciwko niemu. Po wykluczeniu ze Spartakiem Mińsk, Strelcow został zawieszony na trzy mecze, co było niezwykle surową karą. W lutym 1958 roku „Prawda” opublikowała obszerną krytykę napisaną przez niesławnego felietonistę Siemiona Nariganiego, w której atakowano każdy aspekt jego charakteru: Strelcow został przedstawiony jako egoista, alkoholik, arogant i idiota, ofiara tego, co w nagłówku określono mianem „choroby gwiazd”.

Co więcej, forma Strelcowa osiągnęła nowy poziom w pierwszej połowie 1958 roku. Nadal pił, uwodził kobiety, wpadał w tarapaty i strzelał gole. Nie można go było pominąć w kadrze na Mistrzostwa Świata. A potem, ostatniego dnia obozu treningowego w Tarasovskiej, niedaleko Moskwy, po tym, jak zawodnicy przymierzyli stroje turniejowe, Strelcow wybrał się na piknik z dwoma innymi zawodnikami, oficerem lotnictwa, który niedawno wrócił ze wschodu, Eduardem Karachonowem, i kilkoma młodymi kobietami. Wypili dużo alkoholu i ostatecznie spędzili noc w daczy Karachonowa. Następnego ranka jedna z kobiet, Marina Lebiediewa, oskarżyła Strelcowa o gwałt. Został aresztowany, skazany i skazany na jedenaście lat łagru, z czego odsiedział sześć.

Jego wina od tamtej pory jest przedmiotem intensywnych spekulacji. Osoby stojące za kampanią mającą na celu oczyszczenie jego imienia są przekonane, że Strelcow wziął na siebie winę za Karachonowa lub że cała sprawa była ustawką mającą na celu jego upadek, czy to dlatego, że uważano go za zbyt indywidualistę, czy dlatego, że uważano go za ryzyko dezercji, czy też dlatego, że Furcewa miała na niego ochotę. Jednak zdjęcia w archiwum KGB pokazują Strelcowa z zadrapaniami na policzku, a Lebiediewą z podbitymi oczami, podczas gdy dowody kryminalistyczne dowodzą, że tej nocy uprawiała seks z kimś o grupie krwi Strelcowa. „To tajemnicza sprawa” – powiedział Simonian. „Napisał do matki, że bierze na siebie winę za kogoś innego. Nie wiem na pewno, czy dopuścił się gwałtu, ale spędził noc z dziewczyną razem”."

Pokaż więcej komentarzy (3)

GURU

w Piłka nożna

26

Argentyna rozbiła Algierię, a Messi wyrównał rekord Klose

W Kansas City pod czujnym okiem Szymona Marciniaka Argentyna rozpoczęła mistrzostwa świata od spotkania z Algierią. Bohaterem okazał się Leo Messi, którego hat-trick ustalił wynik meczu na 3:0. 38-latek wyrównał tym samym rekord 16 strzelonych bramek na MŚ należący dotychczas jedynie do

Gruba ryba

w Piłka nożna

12

Nie no jutro będzie mam nadzieje meczycho Anglia vs Chorwacja ❤️

Pokaż więcej komentarzy (3)

Mistrz

w Piłka nożna

15

Mundial 1954 – „Nazwijcie mnie szaleńcem"

Lękliwy jedenastoletni narrator powieści Friedricha Christiana Deliusa „Der Sonntag, an dem ich Weltmeister wurde" boi się ojca, Boga i właściwie wszystkiego innego. W niedzielę 4 lipca 1954 roku przesiedział nabożeństwo prowadzone przez ojca-pastora w gorączkowym napięciu, czekając na moment, gdy będzie mógł włączyć radio i usłyszeć transmisję z finału mistrzostw świata. Gdy RFN wyrównuje po przegrywaniu 0:2, chłopca ogarnia ekstaza – nawet jego jąkanie ustaje na moment. Ten obraz stał się literacką metaforą całych Niemiec Zachodnich: kraju chorego, spętanego winą, niezdolnego się wypowiedzieć, który w niespodziewanym triumfie odnajduje odrobinę poczucia własnej wartości. „Pokazaliśmy światu, ile jesteśmy warci, wróciliśmy, nie jesteśmy już przegranymi," pisał Günter Grass. Popularne powiedzenie ujmowało to krócej: „Wir sind wieder wer!" – Jesteśmy znowu kimś!

Mit „cudu Berna" stał się jednak od początku ambiwalentny. Nawet wtedy „Süddeutsche Zeitung" ostrzegała przed nacjonalistyczną euforią: „Świętujmy zawodników. Ale otrzeźwiejmy: gra się skończyła, to było tylko gra."

Piłka węgierska w okresie międzywojennym była najbardziej wpływową siłą futbolu na świecie. Ten dorobek zniszczyły dwa ciosy: faszyzujący reżim Miklósa Horthyego, który rozwiązał siłą MTK, klub zasymilowanej żydowskiej klasy średniej, oraz powojenna nacjonalizacja klubów przez komunistów, którzy zdegradowali Ferencváros za jego nacjonalistycznych kibiców.

Mimo to nacjonalizacja przyniosła krótkoterminowy zysk. Selekcjoner Gusztáv Sebes – zaangażowany komunista, dawny działacz związkowy w fabryce Renault w Paryżu – razem z taktycznym mózgiem Gyulą Mándim (Żydem, który przetrwał Holokaust dzięki sprytowi szwagra) zbudowali Aranycsapat, Złotą Jedenastkę. Drużyna z Ferencem Puskásem i Józsefem Bozsikiem zdobyła złoto olimpijskie w 1952 roku, a w listopadzie 1953 roku rozbiła Anglię 6:3 na Wembley – pierwsza wygrana zagranicznej drużyny na tym stadionie w historii. Przed mundialem Węgrzy byli niepokonani od ponad czterech lat, w ostatnim sparingu rozbijając Anglię 7:1 w Budapeszcie.

RFN dopiero w 1950 roku została przyjęta do FIFA. Selekcjoner Sepp Herberger, sklasyfikowany po wojnie jako Mitläufer – bierny człowiek reżimu, nie ideologiczny nazista – spędził pierwsze miesiące po wojnie, pisząc setki listów w poszukiwaniu swoich graczy. Przed mundialem RFN przegrała eliminacyjny mecz z Saarlandem, co „Kicker" nazwał „przeraźliwym SOS". Trzy tygodnie przed turniejem kibice szyderczo skandowali nazwisko Herbergera po porażce Kaiserslautern 1:5.

Gospodarzem turnieju wybrano Szwajcarię na tym samym kongresie FIFA z 1946 roku, który przyznał mundial 1950 Brazylii – neutralność wojenna dawała jej infrastrukturę, jakiej nie miał żaden inny europejski kraj. Format okazał się wadliwy: począwszy od kwalifikacji, gdzie niektóre drużyny walczyły w grupach złożonych z 4 ekip, zaś na przykład Węgry awansowały do Mistrzostw Świata bez gry, jako że ich jedyny oponent czyli Polska wycofała się tuż po rozlosowaniu grup. Z kolei Hiszpania niespodziewanie wypadła z eliminacji po kontrowersyjnym barażu w Rzymie, gdzie rzekomy pracownik FIFA oznajmił, że Lászlo Kubala jest niezdolny do gry dla Hiszpanii - następnego dnia okazało się, że FIFA nie wysłała żadnego wysłannika do Rzymu, a tożsamość mężczyzny została tajemnicą. Z kolei w grupach już podczas samych mistrzostw drużyny rozstawione grały tylko z nierozstawionymi, ale w ćwierćfinałach nie obowiązywało już rozstawienie. RFN miało szczęście - cała czwórka zwycięzców grup trafiła do górnej części drabinki co oznaczało, że z najtrudniejszymi rywalami mogło się spotkać dopiero w finale.

Świadomie godząc się z rolą faworyta turnieju w drugim meczu grupowym, Herberger dał odpocząć ośmiu kluczowych zawodnikom na mecz z Węgrami – przegrany 3:8 – wiedząc, że i tak czeka go baraż z Turcją. Niemiecka prasa nie wybaczyła mu tej decyzji: „Der Spiegel" pisał, że nadszedł czas, by „zdradzieckiego trenera Herbergera powiesić na jabłoni". W tym meczu Puskás doznał urazu kostki za sprawą Wernera Liebricha – do dziś nie wiadomo, czy aby nie celowo.

Ćwierćfinał Węgry–Brazylia, starcie dwóch zespołów na czele rozwoju taktycznego, przeszedł do historii jako „Bitwa w Bernie" – seria bójek, czerwonych kartek, rzuconej butelki i walk w tunelu prowadzącym do szatni, gdzie selekcjoner Sebes doznał rozcięcia wymagającego czterech szwów. Brazylijska federacja oficjalnie złożyła do FIFA absurdalną skargę, że sędzia Arthur Ellis był agentem Kremla.

Półfinał Węgry–Urugwaj uznawany jest za jeden z najwspanialszych meczów w historii mundiali aż do finału 1982 roku. Mimo nieobecności kontuzjowanego Puskása Węgrzy prowadzili 2:0, ale obrońcy tytułu wyrównali w ostatnich minutach regulaminowego czasu. W dogrywce Sándor Kocsis strzelił dwie głowy, w tym decydującą cztery minuty przed końcem – swój trzynasty gol turnieju.

Poranek 4 lipca był mokry i z każdą godziną robił się mokrzejszy – mecz finałowy rozpoczął się po trzydziestu sześciu godzinach deszczu. Dla Węgrów to był problem, dla Fritza Waltera – który od czasu malarii cierpiał w upale, ale ożywał w deszczu – idealna pogoda. Puskás i Czibor dali Węgrom prowadzenie 2:0 po ośmiu minutach. Po dwóch minutach Max Morlock zdobył kontaktowego gola czubkiem buta. Niemcy zdominowali kolejne minuty i Helmut Rahn wyrównał na 2:2 jeszcze przed osiemnastą minutą.

Węgrzy uderzali w słupek, niemiecki bramkarz Toni Turek bronił kapitalnie, a sześć minut przed końcem Rahn przechwycił piłkę od Mihály'ego Lantosa, przełożył piłkę na lewą nogę i strzelił w dolny róg bramki. Komentator Herbert Zimmermann wykrzyczał słowa, które stały się częścią niemieckiej tożsamości narodowej: „Rahn strzela... Gol! Gol! Gol! Gol! Bramka dla Niemiec! Trzy do dwóch prowadzą Niemcy! Nazwijcie mnie szaleńcem, nazwijcie mnie wariatem!" Cztery minuty przed końcem Puskás trafił do siatki, lecz walijski sędzia liniowy Mervyn Griffiths po długim wahaniu ostatecznie uznał, że strzelec był na spalonym. RFN triumfowała 3:2.

Pytania o przyczyny klęski Węgrów mnożyły się od razu: deszcz i błoto, zmęczenie po brutalnych meczach z Brazylią i Urugwajem, hałas orkiestry dętej zakłócający sen przed finałem, kontuzja Puskása. Gdy dwa miesiące po finale Rahn, bracia Walter, Morlock i Mai zachorowali na żółtaczkę, na Węgrzech odczytano to jako dowód dopingu – badanie opublikowane w 2013 roku przez Humboldt University wskazuje na poszlaki dotyczące pervitiny, metamfetaminy stosowanej przez wojska niemieckie w czasie wojny.

Reakcja w Budapeszcie na porażkę w finale była gwałtowna: setki tysięcy ludzi wylały się na ulice w gniewie, drużynę trzeba było skierować na objazd do górniczego miasteczka Tata, a mieszkania niektórych zawodników zaatakowano. Bramkarz Gyula Grosics nazwał te wydarzenia zarodkiem powstania węgierskiego z 1956 roku. Gdy ono nadeszło, Puskás, Kocsis, Czibor i cała młodzieżowa kadra wyemigrowali na Zachód – złota era węgierskiej piłki dogorywała.

W Niemczech Zachodnich radość pozostała niejednoznaczna. Część kibiców na stadionie, wbrew oficjalnym wytycznym, odśpiewała pierwszą, nacjonalistyczną zwrotkę hymnu – szwajcarskie i wschodnioniemieckie radio natychmiast przerwały transmisję. Prezes DFB Peco Bauwens na bankiecie wygłosił przemówienie przywołujące Wotana (najwyższe germańskie bóstwo) i Führerprinzip (zasadzie wodzostwa w III Rzeszy), co zmusiło bawarskie radio do zaprzestania nadawania. Mimo to dla powojennej Republiki Federalnej, dopiero co powstałej w 1949 roku, futbol pozostawał jedynym obszarem, w którym wypadało otwarcie cieszyć się z bycia Niemcem.

Tekst został skompilowany przy użyciu AI oraz książki "Potęga i chwała. Nieznana historia mistrzostw świata" Jonathana Wilsona. Zdjęcia zaczerpnięte z _tej_ strony.