suseuLider
23piorunów#losowemiasto <-- Tag do obserwowania
#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne #suseuspamuje
Miasto: [Dzierzgoń](https://pl.wikipedia.org/wiki/Dzierzgo%C5%84) – miasto w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim. Według danych z 30.06.2023 Dzierzgoń liczył 4962 mieszkańców. Początki osadnictwa na terenie dzisiejszego Dzierzgonia sięgają VI–IX wieku. Zimą 1234 roku duża polsko-krzyżacka [wyprawa krzyżowa](https://pl.wikipedia.org/wiki/Krucjata) pod wodzą mistrza krajowego [Hermanna von Balka](https://pl.wikipedia.org/wiki/Hermann_von_Balk) przekroczyła rzekę [Osę](https://pl.wikipedia.org/wiki/Osa_(rzeka)) i skierowała się w okolice późniejszego Dzierzgonia. Doszło do decydującej [bitwy nad rzeką Dzierzgoń](https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_nad_Dzierzgoni%C4%85) (znanej też jako bitwa nad rzeką Sirgune), w której [Prusowie](https://pl.wikipedia.org/wiki/Prusowie) zostali pokonani. W 1242 wybuchło [powstanie plemion pruskich](https://pl.wikipedia.org/wiki/I_powstanie_pruskie), mistrz krajowy [Henryk von Weida](https://pl.wikipedia.org/wiki/Henryk_von_Weida) podjął decyzję o wybudowaniu nowego zamku nad rzeką Dzierzgoń (Sirgune), któremu nadano nazwę _Neu Christburg_ (Nowy Christburg). W 1248 wojska zakonne w [bitwie pod Dzierzgoniem](https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Dzierzgoniem) rozbiły oddziały Prusów, które oblegały ten zamek. 7 lutego 1249 doszło do zawarcia prusko-krzyżackiego [układu w Dzierzgoniu](https://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_w_Dzierzgoniu), który zakończył powstanie. Pierwszy [przywilej lokacyjny](https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_che%C5%82mi%C5%84skie) miasta Dzierzgonia datowany jest na 7 kwietnia 1288 i został nadany przez komtura dzierzgońskiego Helwiga von Goldbach. W czasie [wojny trzynastoletniej](https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojna_trzynastoletnia) Dzierzgoń pozostawał przez większość czasu w rękach krzyżackich. W pobliżu miasta dochodziło do walk, co negatywnie odbiło się na gospodarce i sytuacji ludności. Na mocy II pokoju toruńskiego Dzierzgoń wszedł w skład Królestwa Polskiego. Z oryginalnego tekstu można wyczytać oprócz nazwy miasta (łac. _item oppidum et districtus Cristburg alias Drzgon_), także nakaz zburzenia zamku dzierzgońskiego (co jednak nie zostało wykonane). 1467 – załoga krzyżacka opuszcza zamek i miasto. Dzierzgoń staje się siedzibą starostwa. 20 lipca 1626 – oddziały armii szwedzkiej pod wodzą Gustawa Adolfa zajmują Dzierzgoń. Ludność zaczyna odczuwać skutki kontrybucji i kontyngentów żywnościowych. 1655 – II najazd szwedzki zwany „potopem”. W przypadku Dzierzgonia najeźdźcy określają tę samą wielkość kontrybucji i kontyngentów, jak w 1626. 1638, 1647, 1698, 1730 – lata największych pożarów, które stanowiły obok pomorów i wojen główny czynnik regresu i zastojów w rozwoju miasta. 1708–1709 – miasto opanowuje epidemia dżumy („czarnej śmierci”), która przyczynia się do znacznego wyludnienia. [17 września](https://pl.wikipedia.org/wiki/17_wrze%C5%9Bnia) [1772](https://pl.wikipedia.org/wiki/1772) – rejent sądu grodzkiego w Dzierzgoniu zostaje powiadomiony o przejęciu starostwa pod zarząd władzy pruskiej. W wyniku [I rozbioru Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/I_rozbi%C3%B3r_Polski) miasto znalazło się na obszarze [zaboru pruskiego](https://pl.wikipedia.org/wiki/Zab%C3%B3r_pruski). [1830](https://pl.wikipedia.org/wiki/1830)–[1832](https://pl.wikipedia.org/wiki/1832) – przywleczona przez wojska generała Dybicza, tłumiące powstanie listopadowe w Królestwie Polskim, cholera azjatycka, zbiera obfite żniwo. Plonem zarazy są cmentarze założone poza miastem dla Żydów i ewangelików. Pomimo kordonów sanitarnych cholera nawiedza mieszkańców jeszcze w 1848, 1852 i 1873. W roku 1874 – budowa kanalizacji miejskiej. 1893 – budowa linii kolejowej na trasie Malbork–Małdyty. 1905 – oddanie do użytku gazowni miejskiej. Uzyskiwany gaz wykorzystywany jest dla celów bytowych ludności, jak też do oświetlania ulic miasta. 1929–1930 – wybudowanie wodociągów. 1939 – liczba mieszkańców wynosi 3604 osoby. Miasto słynęło wówczas z organizowanych 10 razy do roku końskich targów. 1972 – kompleksowa odbudowa centrum miasta, tj. obecnego Placu Wolności. Zabytki:* kościół parafialny pw. św. Katarzyny, XIV, kościół pw. Świętego Ducha, ob. Cerkiew greckokatolicka Zesłania Ducha Świętego, zbudowana przed 1717 r, kaplica pw. św. Anny, cmentarz żydowski przy szosie Dzierzgoń-Tywięzy, ok. 1800, Ponadto w Dzierzgoniu znajdują się ruiny zamku krzyżackiego.
Wieś:* --
Data wykonania zdjęcia:* Lata 1905-1910
Opis zdjęcia:* Dzierzgoń, przed hotelem Berliner Hof. Źródło
Zwycięzca losowania:* @Jarosuaf
Jak chcesz wziąć udział w losowaniu kolejnego miasta kliknij w ten link















