Dziedzictwo Sabały w Muzeum Tatrzańskim; “Homer Tatr” zmarł 130 lat temu

130 lat temu, 8 grudnia 1894 r. w Zakopanem zmarł Jan Krzeptowski Sabała zwany “Homerem Tatr”. O śmierci 86-letniego tatrzańskiego gawędziarza, muzykanta, myśliwego, przyjaciela doktora Tytusa Chałubińskiego i Stanisława Witkiewicza pisały wówczas polskie gazety we wszystkich trzech zaborach.

Jan Krzeptowski Sabała urodził się 26 stycznia 1809 r. w Kościelisku. W młodości był kłusownikiem i podobno zbójnikiem. Po upadku powstania chochołowskiego, w którym brał udział, był więziony przez austriackich zaborców. Sabała przez swoje zamiłowanie do gawęd i muzykowania uważany był przez ówczesnych górali za dziwaka, bo nie zajmował się tak jak inni gospodarowaniem, za to dla goszczącej w Tatrach inteligencji i twórców stał się symbolem góralszczyzny.

Sabała towarzyszył w wyprawach tatrzańskich wielu wybitnym postaciom XIX-wiecznej Polski. Był wielkim przyjacielem "odkrywcy" Zakopanego, doktora Tytusa Chałubińskiego, którego urzekł swoimi opowieściami i grą na złóbcokach, a twórca stylu zakopiańskiego Stanisław Witkiewicz nazwał Sabałę "Homerem Tatr". Swoimi opowieściami zabawiał m.in. Helenę Modrzejewską, Henryka Sienkiewicza, Stefana Żeromskiego, Kazimierza Tetmajera, Marię Konopnicką, a nawet św. Brata Alberta. [...]