Emigracja polskich chłopów za chlebem. Tak w XIX wieku miliony mieszkańców wsi uciekały przed skrajną nędzą

W latach 1860–1914 około 10 mln mieszkańców ziem polskich, w przytłaczającej większości z warstwy chłopskiej, opuściło te tereny. Była to 1/3 całej populacji. Aż 3,6 mln nigdy nie powróciło do kraju. O emigracji zarobkowej polskich chłopów w drugiej połowie XIX wieku pisze Adam Walaszek w najnowszym numerze Pomocnika historycznego „Polityki”.

Pouwłaszczeniową wieś charakteryzowały postępujące przeludnienie i dojmujący głód ziemi (72 proc. gospodarstw chłopskich na obszarze wszystkich zaborów stanowiły małe lub karłowate – do 5 ha). Konieczne stały się pieniądze. Trzeba było spłacać podatki, długi, zabezpieczać się na okoliczność złych zbiorów. [...]