Myśli Boga zapisane w liczbach.
KmanituKompan
4piorunówHej wszystkim,
Od niedawna zaczęłam tworzyć bloga, gdzie piszę teksty z zakresu praktyki zen oraz z tym czym mi się ona kojarzy. Wkleję próbnie mój przedostatni tekst :) Jestem otwarta na wszystkie wasze sugestie. No i pytanko czy mogę tutaj również publikować:)
reszta tekstów jest na blogu: https://substack.com/@oddechabisalu?utm_source=share&utm_medium=android&r=96j1d9
Dzisiejszy wpis chciałam zadedykować mojej przyjaciółce i naszym ciągłym, intensywnym dyskusjom o naturze życia. Na pytanie, czy jest coś, coś większego od nas, z czym możemy się skontaktować, a może to tylko nasze złudzenia, odpowiedziałyśmy, po długiej rozmowie, że nie wiemy.
Nie mamy pojęcia.
Ale bywają w życiu sytuacje bardzo dziwne, które pokazują, jak mało wciąż o nim wiemy.
Ten tekst jest właśnie o takim przypadku, kiedy dzieje się coś niezwykłego i nie wszystko da się wytłumaczyć w sposób racjonalny, naukowy.
Chciałam się nim podzielić nie tylko z nią, ale z każdym, kto również się nad tym zastanawia.
Na pytanie niektórych, czy znam się dobrze na teoriach naukowych, które niekiedy cytuję, zawsze odpowiadam: nie mam żadnego pojęcia, nie jestem naukowcem, jestem zwykłym bardem, który zabawia sluchaczy opowieściami.
I tak.
Są ludzie, którzy liczą. I są tacy, którym liczby same coś mówią.
W Kumbakonam, mieście świątyń na południu Indii, dorastał chłopiec z tej drugiej grupy.
Srinivasa Ramanujan urodził się w 1887 roku.
Matematyki uczył się prawie sam. Miał jedną pożyczoną książkę, gruby zbiór pięciu tysięcy twierdzeń bez dowodów, spisany dla angielskich studentów.
Szedł przez nią twierdzenie po twierdzeniu, jak pielgrzym od kapliczki do kapliczki. Kiedy książka się skończyła, szedł dalej, tam, gdzie nie było już ścieżki.
Świat nie wiedział, co z nim zrobić. Stracił stypendium, bo poza matematyką nic nie potrafiło go zatrzymać. Dwa razy oblał egzaminy i odszedł z uczelni.
W styczniu 1913 roku napisał do Godfreya Hardy'ego z Cambridge. Dołączył dziewięć stron wzorów, bez dowodów i bez wyjaśnień. Rano Hardy pomyślał, że to oszust. Wieczorem usiadł nad tymi kartkami razem z Johnem Littlewoodem. Część wzorów znali. Część udowodnili z wielkim trudem. A część wyglądała tak, jakby przyszła z innego świata.
Hardy napisał później, że muszą być prawdziwe, bo gdyby nie były, nikt nie miałby dość wyobraźni, żeby je wymyślić.
W 1914 roku Ramanujan przypłynął do Anglii. Zaczęło się jedno z najdziwniejszych spotkań w historii myśli.
Jeden przynosił wzory, które przychodziły nie wiadomo skąd. Drugi pytał: a gdzie jest dowód?
Hardy podobno był ateistą i człowiekiem bardzo ścisłego rozumowania.
Ramanujan mówił, że wzory objawia mu Namagiri, bogini jego rodziny, czasem we śnie.
Mówił też: „Równanie nic dla mnie nie znaczy, jeśli nie wyraża myśli Boga”.
Hardy nigdy tego nie przyjął. Ale też nigdy nie umiał wyjaśnić, skąd Ramanujan wiedział to, co wiedział.
Niestety angielski chłód, obce jedzenie i choroba zrobiły swoje i Ramanujan trafił ciężko chory do szpitala. Kiedy Hardy odwiedził go, powiedział, że przyjechał taksówką o numerze 1729 i że to nudna liczba. Ramanujan odpowiedział od razu, że to bardzo ciekawa liczba: najmniejsza, którą da się zapisać jako sumę dwóch sześcianów na dwa sposoby [1729 = 1^3 + 12^3 = 9^3 + 10^3].
Chory, w szpitalnym łóżku, zobaczył w zwykłym numerze taksówki to, czego nie widział nikt inny. W 1919 roku wrócił do Indii. Zmarł w kwietniu następnego roku, mając trzydzieści dwa lata.
Hardy oceniał kiedyś matematyków w skali od zera do stu, za czysty talent.
Sobie dał dwadzieścia pięć. Littlewoodowi trzydzieści. Wielkiemu Davidowi Hilbertowi osiemdziesiąt.
A Ramanujanowi sto.
Pół wieku później, w 1976 roku, w bibliotece Trinity College w Cambridge, ktoś otworzył pudło z cudzymi papierami. Było tam sto trzydzieści osiem stron pisanych ręką Ramanujana w ostatnim roku jego życia. Pełno w nich było funkcji, które sam nazwał „pozornymi funkcjami theta”.
Przypominały znane już obiekty matematyki, ale nie do końca, jakby były ich cieniem.
Matematycy przez dziesięciolecia dowodzili tego, co umierający człowiek zapisał w gorączce.
A potem stało się coś, czego nikt się nie spodziewał.
W 2012 roku fizycy Atish Dabholkar i Sameer Murthy, razem z matematykiem Donem Zagierem, zajęli się kwantowymi czarnymi dziurami w teorii strun.
Pokazali, że liczba możliwych stanów kwantowych takiej czarnej dziury jest zapisana we współczynnikach pozornej formy modularnej.
To ta sama rodzina obiektów, do której należą pozorne funkcje theta Ramanujana.
Od tej liczby stanów zależy entropia czarnej dziury, czyli miara jej wewnętrznego nieporządku.
W tym samym roku Ken Ono z zespołem udowodnił przypuszczenie z ostatniego listu Ramanujana do Hardy'ego.
„W latach dwudziestych nikt nie mówił o czarnych dziurach, kiedy Ramanujan wymyślił pozorne formy modularne, a mimo to jego praca może odkryć ich tajemnice”, powiedział Ono.
Człowiek, który umierał w Madrasie, zapisał coś, co prawie sto lat później pomogło liczyć tajemnice miejsc, z których nie ucieka nawet światło.
Skąd przychodzi wiedza, która wyprzedza swój czas o sto lat?
Matematyka nie zna odpowiedzi.
Ale inne tradycje od dawna opowiadają o wiedzy, która przychodzi przed słowami.
W tradycji zen jest opowieść o Buddzie na Górze Sępów.
Zamiast wygłosić kazanie, podniósł w milczeniu kwiat.
Uczniowie czekali na słowa.
Uśmiechnął się tylko jeden, Mahakaśjapa. Wtedy Budda powiedział, że przekazał mu nauczanie, które „nie opiera się na słowach ani literach”.
To specjalny przekaz poza pismami.
Później tę myśl zamknięto w czterech wersach, przypisywanych Bodhidharmie, który przyniósł zen do Chin: przekaz poza pismami, niezależny od słów i liter, wskazujący wprost na umysł, ukazujący własną naturę.
Jest też opowieść o Huinengu, Szóstym Patriarsze. Był ubogim drwalem i nie umiał czytać. Kiedy przyniósł drewno do sklepu, usłyszał, jak ktoś recytuje Sutrę Diamentową i jego umysł się otworzył.
Mniszka, która przez lata studiowała sutry, zapytała go kiedyś, jak może rozumieć teksty, skoro nie umie ich nawet przeczytać.
Huineng odpowiedział, że prawda nie ma nic wspólnego ze słowami.
Jest jak jasny księżyc na niebie, a słowa są jak palec.
Palec może wskazać, gdzie jest księżyc, ale palec nie jest księżycem.
Historycy uważają, że część tej opowieści to legenda.
Ale legendy też mówią prawdę, tylko innym językiem.
Tę samą ciszę, tylko po drugiej stronie świata, znali mnisi z egipskiej pustyni. Ewagriusz z Pontu zapisał: „Jeśli jesteś teologiem, będziesz się prawdziwie modlił, a jeśli prawdziwie się modlisz, jesteś teologiem”.
Według niego wiedza o Bogu nie rodzi się z dowodu, tylko z obecności.
Ramanujan nie był buddystą ani pustelnikiem, a jego wzory nie są koanami.
Ale jego droga przypomina tamte opowieści.
Najpierw wiedział.
Dopiero potem szukał słów.
Ramanujan widział księżyc.
Hardy budował palec, który miał go wskazać innym: dowód, argument, porządek. Jeden bez drugiego byłby niepełny.
I może dlatego ten chłodny człowiek, który nie wierzył w żadnych bogów, mówił do końca życia, że spotkanie z Ramanujanem było najbardziej romantycznym wydarzeniem w jego życiu.
Komentarze (4)
Na pytanie, czy jest coś, coś większego od nas, z czym możemy się skontaktować
ha! Jest!
https://www.youtube.com/watch?v=GHmr80Bf0zg
Stargate Universe - Rush Reveals Destiny's MissionAuf YouTube findest du die angesagtesten Videos und Tracks. Außerdem kannst du eigene Inhalte hochladen und mit Freunden oder gleich der ganzen Welt teilen.YouTubeNo i pytanko czy mogę tutaj również publikować:)
Będziemy głosować.
Są trzy metody głosowania. Pierwsza przez aplauz. Znaczy, że wszyscy głosują. Druga metoda… Kulkami. Są kulki czarne i czerwone, które otrzymuje każdy głosujący… Yyyy… Przepraszam białe i czarne, które otrzymuje każdy głosujący… Czarna za – lub odwrotnie: czarna za… Yyyy… Czarna przeciw – biała za lub odwrotnie. Jest trzecia metoda przez podniesienie rąk. Ta metoda jest najdoskonalsza.
Mnie się podoba, publikuj 😁
Taktyk