#przyroda

Reintrodukcja wytępionego przez ludzi wilka do szkockiego regionu Highlands – jednego z najsłabiej zaludnionych obszarów Europy – pomogłaby w rozprzestrzenieniu się miejscowych lasów, które mogłyby wychwytywać z atmosfery dodatkowy milion ton dwutlenku węgla rocznie. Naukowcy z

W Puszczy Białowieskiej zaobserwowano niewielkiego ptaka, który na co dzień zamieszkuje północną Amerykę. Ten gatunek w Europie pojawia się niezwykle rzadko. Ostatni raz w Polsce widziany był ponad 60 lat temu, więc wywołał sensację wśród ornitologów. [...] Junko zwyczajny to

Katowice Park Kościuszki Poranny Foto Spacer Fot. Piotr Witowski / Urokliwy Śląsk / Śląsk Jest Prze Śliczny FujiFilm Classic Chrome więcej foto na https://www.facebook.com/groups/slaskjestprzesliczny/posts/8273159239454138 #katowice #slask #fotografia #fujifilm #przyroda #natura

Naukowcy odkryli w południowym Maroku gatunek muchówki, której larwy infiltrują kolonie termitów, by czerpać z ich zasobów. Integrację w obcym środowisku ułatwia im maskujący zapach oraz fałszywe "twarze" na ich odwłokach, które przypominają termicie głowy. [...] – To

Takiego pana spotkałem.
wyglądał na trochę sponiewieranego, może po prostu zziębnięty strasznie (było -17). Nawet nie uciekał jakoś gwałtownie.
To futro na plecach też jakieś dziwne, może ranny?
widziałem jak podchodzi do strumienia i szuka wody ale nie znalazł, wszystko zamarznięte.

#dzikiezwierzaczki #lis #zima #przyroda #zwierzaczki

Czy potrafimy zdefiniować miłość? Od tysięcy lat filozofowie, poeci i artyści szukają odpowiedzi na to pytanie. Dla jednych jest to metafizyczne doświadczenie, dla innych uczucie tak oczywiste i namacalne jak dotyk bliskiej osoby. Jednak czy biologia może pomóc w zrozumieniu tego fenomenu?

U błazenka wyewoluowało bardzo rzadkie w świecie zwierząt tzw. obojnactwo następcze, połączone z jeszcze rzadszą społeczną determinacją płci. Pierwszy z tych terminów oznacza, że osobniki mogą produkować zarówno męskie, jak i żeńskie komórki rozrodcze (gamety) – ale nie w tym samym okresie w życiu. Drugi, że typ produkowanych przez osobnika gamet zależy od struktury społecznej stada.

Błazenki żyją w grupach złożonych z dużej dominującej samicy i kilkorga mniejszych samców. Tylko najwyższy w hierarchii samiec zapładnia jaja samicy, z których rozwijają się wyłącznie kolejne samce. Gdy samica zginie, najwyższy rangą samiec przechodzi kilkumiesięczną przemianę w samicę. Rośnie, przebudowuje ciało, w tym mózg i narządy płciowe. Zmienia zachowanie. W końcu zamiast plemników produkuje komórki jajowe, które będzie zapładniać kolejny rangą samiec w stadzie. A gdy dni także tej nowej samicy wreszcie dobiegną końca, cała historia powtórzy się od początku.
Ciekawosta pochodzi z Tygodnika Powszechnego: https://www.tygodnikpowszechny.pl/wojny-o-plec-co-biolodzy-mowia-o-niebinarnosci-189710
#ciekawostki #przyroda

Antarktyka to jeden z najbardziej nieprzyjaznych regionów na Ziemi, gdzie temperatury regularnie spadają poniżej -40°C. Mimo to, w tym lodowym królestwie żyje niezwykły owad - muchówka antarktyczna (Belgica antarctica), która nie tylko przetrwała w tych ekstremalnych warunkach, ale też

Hanakotoba to japońska wersja języka kwiatów :cherry_blossom: Jej korzenie sięgają podobno okresu Heian (lata 794 – 1185), o czym mogą świadczyć wzmianki w literaturze, jednak nabrała szczególnej popularności w kulturze japońskiej znacznie później, bo dopiero pod koniec XIX wieku.

Hanakotoba znalazła odzwierciedlenie w wielu aspektach kultury i sztuki japońskiej. Jednym z nich jest ikebana, czyli sztuka układania kompozycji kwiatowych, w której symboliczna wymowa roślin miewa istotne znaczenie.

Popularnym kwiatem, któremu według założeń hanakotoba przypisywano różnorodne znaczenia, jest kwiat kamelii japońskiej (Camellia japonica). Czerwona kamelia miała symbolizować piękno skromności, a także wytrwałość w obliczu przeciwności losu – z uwagi na fakt, że zaczyna rozwijać swoje kwiaty w samym środku zimy. Ponieważ jednak kwiaty kamelii mają tendencję do opadania na ziemię w całości, bez oddzielania się poszczególnych płatków, bywały też kojarzone ze śmiercią, stratą, upadkiem, a nawet ze ścięciem głowy. Przyjmuje się, że nie powinno się dawać kamelii w prezencie osobom zmagającym się z chorobą, nie powinno się też przynosić tych kwiatów w miejsca, gdzie odbywają się zawody.

#ciekawostki #przyroda #rosliny #zwyczaje #japonia #historia
tag serii: #7ciekawostekprzyrodniczych

Staw Amendy Bytom Łagiewniki Zimowy Foto Spacer Fot. Piotr Witowski / Urokliwy Śląsk / Śląsk Jest Prze Śliczny FujiFilm Classic Chrome więcej foto na https://www.facebook.com/groups/slaskjestprzesliczny/posts/8230157513754311 #bytom #slask #fotografia #fujifilm #przyroda #natura

Australijskie lasy tropikalne skrywają wiele tajemnic, a jedną z nich są niezwykle rzadkie kangury drzewne Bennetta. Te fascynujące torbacze, które większość życia spędzają w koronach drzew, przez lata stanowiły nie lada wyzwanie dla naukowców. Jednak zespół badaczy z James Cook

Co najmniej 100 par bielików przygotowuje się do rozpoczęcia lęgów na terenie woj. lubuskiego. To największy drapieżnik wśród ptaków szponiastych gniazdujących w naszym kraju - poinformował PAP Regionalny Konserwator Przyrody w Gorzowie Wielkopolskim Michał Bielewicz. „Tegoroczna

Dzisiaj dowiedziałem się, że istnieją tzw żółwiaki, po angielsku "softshell turtles". Nigdy o nich nie słyszałem, moze spalem pod kamieniem :thinking_face:

Obejmują jedne z największych na świecie żółwi słodkowodnych, choć wiele z nich może przystosować się do życia w wodach słonawych. Członkowie tej rodziny występują w Afryce, Azji i Ameryce Północnej, a wymarłe gatunki znane są z Australii.

Ich pancerzom brakuje zrogowaciałych łusek, chociaż kolczasta Apalone spinifera, ma pewne łuskowate występy, do których odnosi się jej nazwa zwyczajowa.

Na lądzie potrafią pełzać do 14 km/h :hushed:

#ciakawostki #przyroda #zwierzeta #zwierzaki

Smak nie z tej ziemi :leafy_green: Jak się okazuje, rośliny uprawiane poza Ziemią smakują trochę inaczej niż ich ziemskie odpowiedniki, które rozwijają się w bardziej sprzyjających warunkach. Dla przykładu, wyhodowana na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) czerwona sałata rzymska miała, zgodnie z opinią astronautów, nieco gorzkawe liście i trochę przypominała w smaku rukolę. Jak to możliwe?

Ziemskie organizmy z zasady nie są dobrze przystosowane do życia w warunkach mikrograwitacji. Rośliny, które kiełkują i rosną na stacji kosmicznej, rozwijają się w nieustannym stresie, co powoduje, że ich mechanizmy obronne są przez cały czas uaktywnione. Na Ziemi reagowałyby w ten sposób na atak szkodników, pogorszenie warunków, w których rosną i podobne stresujące sytuacje. Na orbicie reagują tak na stan nieważkości.

Sałata, cykoria i pokrewne im rośliny produkują pod wpływem stresu więcej związków chemicznych znanych jako laktony seskwiterpenowe, które normalnie występują w nich jedynie w niewielkich ilościach. W większych natomiast działają jako repelenty i nadają liściom zestresowanych roślin gorzkawy smak – pomaga im to bronić się przed zagrożeniami, na przykład zniechęca owady i zwierzęta, które mogłyby próbować się nimi pożywić.

Jednak nawet, jeśli „kosmiczna” sałata jest bardziej gorzka niż powinna, astronauci przebywający na stacji kosmicznej wyczuwają różnicę w smaku trochę inaczej, niż wyczuwaliby ją na Ziemi. Przebywanie w stanie nieważkości zmienia przepływ płynów ustrojowych w ludzkim ciele, co w konsekwencji powoduje zatkanie zatok i przytępienie zmysłu zapachu i smaku – trochę tak, jak podczas przeziębienia.

#ciekawostki #przyroda #rosliny #kosmos #nauka
tag serii: #7ciekawostekprzyrodniczych

Przyrodnicy zaobserwowali w świętokrzyskich lasach parę czarnych wilków. W Europie to przyrodniczy unikat – podkreślają badacze. To nie jedyne osobliwe drapieżniki, które zadomowiły się w tej części kraju. Nagrania z fotopułapek potwierdziły, że w Puszczy Świętokrzyskiej pojawił

Podłoże z Księżyca :seedling: :full_moon: Powierzchnia Księżyca jest pokryta kilkumetrową warstwą tak zwanego regolitu – miałkiej, rozdrobnionej, zwietrzałej skały. Księżycowy regolit bardzo różni się od ziemskich gleb, jest bardzo ubogi w składniki odżywcze i zdecydowanie nie brzmi jak idealne podłoże dla ziemskich roślin. Postanowiono jednak sprawdzić, czy mimo wszystko coś może na nim wyrosnąć.

W 2022 roku współpracujący z NASA badacze z University of Florida przedstawili wyniki eksperymentu z wykorzystaniem księżycowego regolitu, który pobrano i przetransportowano na Ziemię dekady temu, jeszcze w trakcie misji Apollo 11, 12 i 17. Z tych zapasów wydzielono szereg próbek o wadze jednego grama. Następnie rozmieszczono je na tacach do wysiewu, zmieszano je z wodą i dodano do nich nasiona – do eksperymentu wybrano nasiona rzodkiewnika (Arabidopsis thaliana), niewymagającej rośliny zielnej często używanej w eksperymentach botanicznych. Na tych samych tacach po przeciwnej stronie wysiano też grupę kontrolną, umieszczając nasiona rzodkiewnika na ziemskim podłożu z popiołem wulkanicznym.

Na koniec tace z próbkami umieszczono w specjalnych pojemnikach, w których rośliny miały zapewnione optymalne warunki do rozwoju. Próbki były regularnie podlewane i doglądane, codziennie dostarczano do nich roztwór z odżywką.

Po dwóch dniach nasiona zarówno na ziemskim, jak i na księżycowym podłożu wykiełkowały, a młode rośliny zaczęły rosnąć. Początkowo nie było między nimi znaczących różnic, jednak po około szóstym dniu eksperymentu zaczęło być widoczne, że rzodkiewniki rosnące na księżycowym regolicie (na zdjęciu po prawej stronie) nie radzą sobie najlepiej. Ich tempo wzrostu było spowolnione, ich liście i korzenie były słabo rozwinięte, na dodatek na niektórych liściach zaobserwowano czerwonawe przebarwienia. Wszystko to świadczyło o potężnym stresie.

Dalsze badania przeprowadzone już po zebraniu roślin wykazały, że rzodkiewnik zareagował na księżycowe podłoże w podobny sposób, jak na inne niegościnne podłoża zawierające zbyt dużo soli lub metali ciężkich. Dał sobie radę i wyrósł, jednak z dużym trudem. Ustalono również, że rośliny różnie radziły sobie na różnych próbkach księżycowego regolitu – najsłabiej rosły na podłożu pobranym podczas misji Apollo 11.

Po co w ogóle badać, czy coś wyrośnie na księżycowym podłożu? W przyszłości, jeśli ludziom przyjdzie wybrać się gdzieś dalej w kosmiczną podróż, uprawa ziemskich roślin na podłożach pozyskiwanych z księżyców lub z powierzchni innych planet może stać się koniecznością, żeby minimalizować ilość surowców koniecznych do rozwijania upraw na większą skalę. Być może badania nad rozwojem roślin na księżycowym regolicie pozwolą na odkrycie, jak można przystosować ziemskie rośliny do tego rodzaju podłoży – lub odwrotnie, w jaki sposób można sprawić, by podłoże o podobnych właściwościach stało się bardziej przyjazne dla ziemskich roślin.

#ciekawostki #kosmos #nauka #rosliny #przyroda
tag serii: #7ciekawostekprzyrodniczych

Powierzchnia Księżyca to niegościnne miejsce, w którym w normalnych warunkach żadna ziemska roślina nie będzie w stanie przetrwać. Co jednak, jeśli zapewnilibyśmy jej odpowiednią osłonę i wspomaganie? Chiński eksperyment przeprowadzony w 2019 roku wykazał, że pomimo licznych przeciwności można sprawić, by na Księżycu coś wyrosło… przynajmniej na krótko.

3 stycznia 2019 roku chińska sonda kosmiczna Chang’e 4 po raz pierwszy w historii wylądowała na niewidocznej z Ziemi stronie Księżyca, na obszarze znanym jako basen Biegun Południowy – Aitken. Lądownik przetransportował wówczas na powierzchnię Księżyca ważącą około trzy kilogramy, szczelnie zamkniętą biosferę zawierającą drożdże, nasiona takich roślin, jak ziemniaki, pomidory, bawełna czy rzodkiewnik (Arabidopsis thaliana), a także jajeczka jedwabnika i muszki owocówki. Biosferę zaopatrzono w różnego rodzaju systemy mające utrzymywać wewnątrz warunki zbliżone do ziemskich.

Eksperyment, zaprojektowany przy udziale dwudziestu ośmiu chińskich uniwersytetów, miał wykazać, czy w takiej biosferze – w warunkach zbliżonych do ziemskich, ale przy sześciokrotnie niższej grawitacji – mogą na Księżycu wykiełkować rośliny i wykluć się owady. Zakładano, że owady będą poprzez oddychanie produkować dwutlenek węgla, a kiełkujące rośliny poprzez fotosyntezę będą uwalniać do pojemnika tlen – co stworzy wewnątrz prosty, miniaturowy ekosystem. Zamontowany w biosferze aparat miał dokumentować przebieg eksperymentu.

15 stycznia 2019 roku poinformowano, że w biosferze wykiełkowały nasiona bawełny, co czyniłoby ją pierwszą ziemską rośliną w historii wyhodowaną na Księżycu. Niestety, bawełna rosła przez zaledwie dwa dni i obumarła przez zmiany temperatury – podczas księżycowej nocy temperatura na zewnątrz pojemnika spadła poniżej -170ºC. Owady nie wykluły się w ogóle, a pierwotnie rozplanowany na sto dni eksperyment trzeba było z konieczności skrócić do dziewięciu.

#ciekawostki #rosliny #kosmos #nauka #ksiezyc #przyroda
tag serii: #7ciekawostekprzyrodniczych

Zmiany klimatyczne już teraz wywierają bardzo realny i szkodliwy wpływ na ekosystemy naturalne, a także na społeczności, miejsca pracy i mienie na całym świecie. Przedsiębiorstwa i społeczności muszą budować odporność i elastyczność, aby stawić czoła złożonościom wynikającym

Staw Górnik Katowice Giszowiec Zimowy Foto Spacer Fot. Piotr Witowski / Urokliwy Śląsk / Śląsk Jest Prze Śliczny FujiFilm Classic Chrome więcej foto na https://www.facebook.com/groups/slaskjestprzesliczny/posts/8196369377133125 #przyroda #natura #fotografia #katowice #slask #fujifilm

W ciągu dwóch ostatnich lat zmiana klimatu wyraźnie przyspieszyła, bijąc kolejne rekordy. Wzrost średniej temperatury Ziemi przekroczył "bezpieczny" poziom 1,5 st. C. To jednak nie koniec złych wiadomości. Mimo że wciąż emitujemy mniej więcej tyle samo CO2 co do tej pory, to