165 lat temu urodził się Ludwik Krzywicki – pionier polskiej socjologii

165 lat temu, 21 sierpnia 1859 r. w Płocku urodził się Ludwik Krzywicki. Dziś niemal zupełnie zapomniany uczony, pionier socjologii wywarł ogromny wpływ na polską naukę ostatnich trzech dekad zaborów i międzywojnia.

Przyszły pionier polskiej socjologii pochodził z rodziny wywodzącej się ze średniej szlachty. W trakcie nauki w gimnazjum Krzywicki interesował się historią, najnowszą literaturą pozytywistyczną i naukami przyrodniczymi. Szczególnie duże wrażenie wywarła na nim bardzo modna wówczas teoria ewolucji Karola Darwina. [...]

Dzieła Krzywickiego są w większości trudne do przebrnięcia dla współczesnych czytelników, z terminologią zaczerpniętą z dzieł Karola Marksa. Ale zdaniem prof. Antoniego Sułka, autora przedmowy do reprintu „Za Atlantykiem”, dzieło to jest jednak przystępnym przewodnikiem po USA końca XIX wieku, w zaskakująco wielu wymiarach przypominającym współczesną Ameryką. Takie są między innymi opisy niewyobrażalnych w ówczesnej Europie drapaczy chmur: „cokolwiek przyszłość nam przyniesie, imię Chicago pozostanie – w budownictwie. Albowiem miasto to powołało do życia własną architekturę: olbrzymie gmachy, piętrzące się w górę rzędami okien. Mity biblijne dochowały nam legendę o ukaraniu zarozumiałości ludzkiej, która wieżą usiłowała przebić niebo. Kapitaliści chicagowscy podjęli też dumny zamiar i zbudowali drapacze nieba, swoimi wierzchołkami urągające chmurom”. [„Za Atlantykiem"] [...]