Maszyny liczące Konrada Zuse

Konrad Zuse - żył w latach 1910 - 1995 niemiecki inżynier, konstruktor, pionier informatyki. Był konstruktorem wczesnego komputera działającego w systemie binarnym.

Od 1935 roku studiował na Politechnice Berlińskiej. Pracował w Henschel Flugzeug-Werke AG. W 1936 r. uzyskał patent na pamięć mechaniczną. W latach 1939–1958 skonstruował serię elektromechanicznych i elektronicznych maszyn liczących (wykorzystywanych m.in. do projektowania geometrii skrzydeł samolotów niemieckich w czasie II wojny światowej) – najbardziej znana to Z3, skonstruowana w 1941 r., pierwsza w historii w pełni działająca programowalna maszyna licząca. W 1958 r. zaprojektował ploter (maszyna Z64). Od roku 1949 do 1969 prowadził własne przedsiębiorstwo Zuse KG.

Maszyny Zusego

Konstrukcje Zusego: Z1, Z2 i Z3 nosiły początkowo nazwy V1, V2 i V3 (Versuchsmodell – model eksperymentalny); zmienił ten kryptonim, by nie popaść w kolizję z nazwami niemieckich broni V.

Zdjęcie tytułowe to replika maszyny Z1.

Oryginalne egzemplarze tych maszyn uległy zniszczeniu w trakcie wojny. Maszyna Z4 (konstruowana w latach 1942–1945), częściowo zachowana po wojnie, została skompletowana i uruchomiona w 1950 roku na politechnice Eidgenössische Technische Hochschule (ETHZ) w Zurychu w Szwajcarii. Była używana do obliczeń naukowych. Kolejna konstrukcja, Z5, posłużyła do obliczeń w dziedzinie optyki dla przedsiębiorstwa Leitz.

Poniżej replika maszyny Z3 którą można zobaczyć w Deutsches Museum w Monachium.

Dane techniczne Z3:

procesor:

system: binarny

czas mnożenia: 3 s

częstotliwość zegara: 5 ⅓ Hz

zawierał 600 przekaźników

pamięć:

danych: 64 słowa 22-bitowe; zawierająca łącznie z układem sterowania 1800 przekaźników

programu: ośmiokanałowa taśma perforowana

sterowanie mikroprogramowe

urządzenie we/wy

klawiatura dziesiętna

wyświetlacz dziesiętny

format danych: binarna liczba zmiennoprzecinkowa zawierająca:

bit znaku

7 bitów wykładnika zapisanych jako liczba w kodzie uzupełnieniowym do dwóch

14 bitów mantysy (pierwszy bit zawsze równy 1 nie był pamiętany)

każda liczba z wykładnikiem równym -64 jest zerem

każda liczba z wykładnikiem równym 63 jest nieskończonością

zakres liczb:

wewnętrzny: 2−63 = 1,08 × 10−19 do 262 = 4,61 × 1018

wprowadzanych: od 1 × 10−8 do 9999 × 108

wyświetlanych: od 1 × 10−8 do 19999 × 108

waga: około 1000 kg