🚨 PESEL – numer, który cię definiuje bardziej niż myślisz

w Dyskusje 9 miesięcy temu

Jedenaście cyfr na twoim dowodzie to nie tylko formalność. To system, który powstał jeszcze w PRL-u, na komputerach wielkości lodówek – a dziś jest jednym z najpotężniejszych narzędzi kontroli i organizacji życia społecznego w Europie.

:point_right: W tych cyfrach zakodowana jest twoja data urodzenia, płeć, numer porządkowy i matematyczna „pieczęć”. Na podstawie PESEL państwo wie, ile ma wydać na twoje leczenie, kiedy przejdziesz na emeryturę i jakie są demograficzne trendy w twoim regionie.

:bar_chart: System miał porządkować społeczeństwo, a w praktyce stał się cyfrowym panoptikonem – każdy ślad twojego życia (bank, szpital, urząd, szkoła) podpięty jest do tych 11 cyfr.

🔥 Wojna w Ukrainie pokazała, jak dynamicznie baza się zmienia. W ciągu 3 lat PESEL „wchłonął” niemal milion nowych uchodźców. Oleksandr to dziś jedno z najpopularniejszych imion w Polsce – 118 tysięcy wpisów, tuż za Marianem, przed Wiktorem. Tetiana – 91 tysięcy kobiet, więcej niż Wanda. Statystyka? Nie – żywa historia zapisana w systemie.

:robot_face: Co dalej? Algorytmy big data już teraz przewidują na podstawie PESEL szanse na rozwód, chorobę czy sukces zawodowy. Twoje cyfry mogą stać się samospełniającą się przepowiednią: jeśli system uzna cię za „ryzykownego”, trudniej będzie o kredyt czy ubezpieczenie.

PESEL to nie tylko numer. To architekt polskiego społeczeństwa. System, który zbudował nasze poczucie tożsamości i bezpieczeństwa, a jednocześnie sprawił, że nie da się od niego uciec.

Pełen artykuł: :arrow_forward: **PESEL: Niewidzialny architekt polskiego społeczeństwa** :arrow_backward:

:speech_balloon: Pytanie do was:
Czy PESEL to narzędzie służące społeczeństwu, czy może to my zaczęliśmy służyć systemowi?
A gdyby dano wam wybór – chcielibyście mieć taki numer czy raczej żyć poza nim?

Komentarze (13)

dez_GURU9 miesięcy temu6

Pesel autora tego szajsu powinien być otoczony troskliwą opieką specjalistów z dziedziny psychiatrii :D

Racjonalia.plKoneser9 miesięcy temu1

@dez_ nie zamierzam z tym polemizować ani bronić artykułu, choć osobiście uważam przeciwnie :smiley: Dzięki za opinię!

dez_GURU9 miesięcy temu3

@Racjonalia.pl nic mnie nie szokuje, powtórzę się, artykuł jest słaby :)

Racjonalia.plKoneser9 miesięcy temu0

@dez_ Tak, absolutnie był pomysł, research, uporządkowanie danych a następnie publikacja artykułu. Co takiego w artykule na temat tego czym jest numer PESEL tak bardzo cię szokuje? Chciałbym spróbować to zrozumieć.

dez_GURU9 miesięcy temu2

@roadie ktoś musiał wpaść na pomysł tego czegoś, nawet jeśli sam zdania tu nie skleił.

roadieGruba ryba9 miesięcy temu3

@dez_ założę się że autorem jest AI

MostlyRenegadeFanatyk9 miesięcy temu5

co to ku*wa jest!?

FoxtrotLimaGruba ryba9 miesięcy temu1

@MostlyRenegade @roadie Po prostu zablokujcie ten profil. Ktoś wpadł na pomysł, że będzie generował artykuły jakimś LLMem i promował to gówno za frajer na Hejto.

Racjonalia.plKoneser9 miesięcy temu0

@roadie To właśnie kwestia oczekiwań 😊 Jeśli ktoś szuka definicji PESEL-a, to wystarczy jedno zdanie w Wikipedii. Nasz tekst miał pokazać coś więcej - skąd system się wziął, jak działa w tle państwa, jak wpływa na demografię czy nawet na to, jakie imiona stają się popularne.

PESEL jest tematem, o którym większość ludzi wie tylko tyle, że to ‘11 cyfr’. Naszym celem było pokazać, że za tym numerem stoi historia PRL-u, filozofia kontroli społecznej, demografia i współczesne algorytmy big data. To nie miała być sucha instrukcja, tylko popularyzatorski tekst, który otwiera temat i prowokuje do dalszej dyskusji.

Dzięki za krytykę i komentarze - one też są częścią tej dyskusji, bo pokazują, jak różne oczekiwania mają odbiorcy. Jedni wolą krótką definicję, inni szerszy kontekst. My staramy się łączyć jedno z drugim, zostawiając przestrzeń na refleksję.

Dla jednych to będzie ‘lanie wody’, dla innych – szerszy kontekst, którego w suchych opisach się nie znajdzie. Właśnie taki popularyzatorski styl mamy w Racjonaliach: łączyć fakty z historią i szerszym obrazem. :slightly_smiling_face:

roadieGruba ryba9 miesięcy temu0

@Racjonalia.pl a po co mam wchodzić na stronę i nabijać wyświetlenia? Przecież wkleiłeś nam tutaj próbkę i widzę że nie warto.

Numer PESEL jest to 11-cyfrowy identyfikator numeryczny jednoznacznie identyfikujący określoną osobę fizyczną.

Zbudowany jest z następujących elementów:

* zakodowanej daty urodzenia

* liczby porządkowej

* zakodowanej płci

* cyfry kontrolnej

Cała reszta informacji z twojego artykułu to zbędne lanie wody

dez_GURU9 miesięcy temu2

@Racjonalia.pl no właśnie tu jest problem, nie rozumiesz :) art jest po prostu słaby.

Racjonalia.plKoneser9 miesięcy temu0

@MostlyRenegade @MostlyRenegade czego nie rozumiecie? :smiley: To artykuł rozbijający numer PESEL na czynniki pierwsze, z którego można dowiedzieć się czym jest, jak działa i co z nim robi państwo.
Zupełnie nie rozumiem przez to waszej reakcji w komentarzach, które zostały opublikowane w 4 minuty od publikacji tego znaleziska na Hejto - artykułu na pewno w tym czasie nie przeczytaliście żeby go krytykować, więc co - tylko tytuł wrzutki? :slightly_smiling_face:

roadieGruba ryba9 miesięcy temu1

@MostlyRenegade większego gówna dzisiaj nie widziałem