Polska kolonizacja Brazylii

Na przełomie XIX i XX wieku ponad 100 tys. Polaków wyemigrowało do Brazylii. Obiecywano im raj na ziemi, ale na miejscu czekał... południowoamerykański koszmar.

Według danych Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP obecnie w Brazylii żyje około 2 milionów osób o polskich korzeniach, a w 2019 roku Senat uroczyście świętował 150-lecie polskiego osadnictwa w Brazylii. Pojedynczy śmiałkowie pojawiali się tam nawet wcześniej – np. generał artylerii Krzysztof Arciszewski dotarł na brazylijskie wybrzeże już w 1629 roku na jednym ze statków holenderskiej Kompanii Zachodnioindyjskiej, dla której pracował.
Brazylijska gorączka

Prawdziwa „brazylijska gorączka” wśród naszych rodaków wybuchła jednak dopiero w drugiej połowie XIX wieku. Zapoczątkował ją Sebastian Edmund Woś Saporski, którego nazwano później „ojcem polskiego osadnictwa”. Sam przybył do Brazylii w 1867 roku, a już dwa lata później uzyskał od cesarza Pedro II koncesję na rozpoczęcie polskiej akcji kolonizacyjnej w tym państwie. Jak pisze Robert Stawicki:

(…) był to okres sprzyjający napływowi osiedleńczemu do Brazylii. Władze kraju, dążąc do zasiedlenia niezamieszkałych terenów, prowadziły akcję propagandową i politykę rekrutacyjną, opłacając chętnym podróż z Europy i oferując bezpłatne nadanie ziemi. Zachęceni tym polscy chłopi sprzedawali gospodarstwa i udawali się na emigrację.