PRZEZ DAWNĄ GRANICĘ - Spacer krajoznawczy pograniczem Ziemi Lubawskiej i Mazur, a w latach 1920-1939 pograniczem Polski i Niemiec.

@Frog No to aż tam faktycznie trudno mówić o Mazurach - pojezierze Iławskie, Pomorze czy nawet Żuławy są bliżej etnograficznie, a cofając się do Prusów pogańskich to zamieszkiwali tam Pomezanie, którzy nieco bardziej słowiańscy byli niż bałtyjscy Galindowie czy Pruscy Sasini - aczkolwiek tak jak pisałem - te kultury mocno się tu mieszały, już od czasów pogańskich - przynajmniej tu - w ciężko dostępnych Wzgórzach Dylewskich ponieważ ze względu na ukształtowanie terenu - trudno było tu ustalić sztywne granice i ich upilnować.

@zuchtomek Weepers

@Frog Z ciekawości - można wiedzieć gdzie urodził się dziadek Horst? :smiley:

@Frog No tak to właśnie wygląda na tych terenach i ja się nie upieram nigdy przy żadnych sztywnych granicach :smiley:
I też tu zdecydowanie nie było jednorodnie etnograficznie - Polacy, Pruscy Niemcy, Mazurzy i Warmiacy, przesiedleńcy z Niemiec i Mazowsza - no kocioł kulturowy i zależnie kto w jakiej rodzinie się urodził to w takim wychowaniu żył i nawet mieszkając w jednej wsi jeden się upierał, że to Polska drugi, że Prusy/Niemcy, a jeszcze trzeci odcinał się od obu i uważał za Mazura.

No i też zależy jaki konkretnie okres weźmiemy pod ocenę i co chcemy udowodnić 😉

@zuchtomek niech tam będzie. Dziadki się urodziły na Prusach Górnych, ojciec i ja tak samo. A potem przeprowadziliśmy się na Prusy Dolne. Dziadek Horst się irytował, jak mówiono, że to Mazury.

@Frog Mazury zwane obecnie zachodnimi 😉

Oberland to czysto administracyjny twór, który tak czy inaczej nawet w 1886 (pic rel) uznawany był za część _kraju mazurskiego._

Na rzece Gizeli kończy się Ziemia Lubawska (która jest takim wyjętym zbiorem bo ni to Warmia ni Mazury) natomiast od krańca Garbu Lubawskiego, zaczyna się równina i pojezierze Mazurskie - dlatego napisałem pogranicze, a nie granica - bo ta jest niezwykle trudna do ustalenia w tym miejscu - są różne małe wydzielone regiony fizycznogeograficzne jak Równina Olsztynka, czy Wzniesienia Mławskie - ale to znów w drugą stronę - podział czysto fizycznogeograficzny, ale mimo tego Równina Olsztynecka jest częścią mezoregionu Pojezierza Olsztyńskiego.

Tak czy inaczej - za Mazurskością tych terenów świadczą ludzie, tradycje i gwara, które jeszcze po kątach się zachowały, wszak Mazur to z definicji mieszkańcy południowych _Prus Wschodnich_, potomkowie polskich osadników z Mazowsza (przeważnie chłopów, ale także szlachty), którzy w kilku falach osadnictwa zasiedlili południową i częściowo wschodnią część _Prus Książęcych_ od XII w. i którzy ulegli wymieszaniu z pozostałościami ludności pruskiej oraz kolonistami z Rzeszy Niemieckiej i innych państw Europy Zachodniej.

Sam nie lubię nadużywania określenia Mazury, ale między Ziemią Lubawską, a Mazurami nie ma żadnego pośredniego regionu i choć sama granica geograficzna przebiega kilka kilometrów dalej to ludność od wieków się tu mieszała - stąd użycie słowa pogranicze, nie granica w tytule :smiley:

@Cybulion A jakże!

Czarci Jar i źródliska Drwęckie również zaliczone 😉

https://www.hejto.pl/wpis/jak-sie-martwiliscie-to-zyje-bylo-kolorowo-przylaszczki-kniec-i-wawrzynek-wilcze

Do Tamy Brodzkiej do Drwęcy organizowałem spływ przez 6 jezior i Skarlankę - od Jeziora Wielkie Partęczyny do Tamy Brodzkiej właśnie :grinning:

https://www.hejto.pl/wpis/krajobrazowy-splyw-kajakowy-rzeka-skarlanka-przez-pojezierze-brodnickie-cz-1
https://www.hejto.pl/wpis/krajobrazowy-splyw-kajakowy-rzeka-skarlanka-przez-pojezierze-brodnickie-cz-2

Jak się martwiliście to żyję ;) Było kolorowo - Przylaszczki, Knieć i Wawrzynek Wilczełyko. Bociany, Żurawie - zuchtomek - Hejto.plJak się martwiliście to żyję ;) Było kolorowo - Przylaszczki, Knieć i Wawrzynek Wilczełyko. Bociany, Żurawie, Dzięcioły. Udał się też niechcący spłoszyć sarnę i później jelenie. Spacerek wzdłuż początkowego odcinka Drwęcy, potem wzdłuż jej dopływu - potoku „Potok” no iHejto.pl

@zuchtomek drweca potrafi zaskoczyć, jest polanka na samym poczatku, tuz obok czarciego jaru gdzie drweca plynie se jako strużka. No i z ta pamiecia wrocilem po duzych roztopach. 8m szerokosci polany zalane rwącą rzeka. Jak przez czarci w zime skakałem jak jelonek tak wiosna szukałem po mapie gdzie jest most.

Drweca jest spoko, nawet i splywalem nia kiedyś do Wisły - niestety w susze co bylo polaczeniem ciagniecia kajaku po mieliznach, omijaniem zwalonych drzew etc. Dopiero w poblizu tamy brodzkiej cos sie ciekawego zaczelo dziać.

Sandela tez fajna rzeka. No to widze juz, kolega Lubawiak na całego

@Cybulion No aktualnie to może i za dużo powiedziane jak na taką strugę, ale swego czasu między Glaznotami, a Gierłożą właśnie - stały aż cztery młyny wodne na Gizeli, dolinę i zlewnię też ma całkiem całkiem więc historycznie miała pewnie nieco większe znaczenie i rozmiary :grinning:

Zreztą - no nie oszukujmy się, i Drwęca i Wel i Sandela i pozostałe rzeki rozpoczynające swój bieg na wzgórzach to początkowo marne cieki wodne :stuck_out_tongue_winking_eye:

@zuchtomek tam jest specyficzny klimat i snieg trzyma chwile dluzej. o bagnie slyszalem ale babcia co mi opowiadala miala ze 100 lat i zaciagala po niemiecku. Rzeka to dość duże słowo xD

@Cybulion W zanadrzu mam już zaplanowaną solową trasę, nieco dalszymi terenami nad granicą i rzeką Gizelą - od okolic Kołodziejek w kierunku Gierłoży - do młyna Lichotki.

Poza nadgranicznym charakterem słyszałem, że gdzieś tam koło Pomierek jest bagno, które zwą piekłem - ponoć nigdy nie zamarza 😉

No, ale generalnie czekam na pogodę podobną jak poprzednio - lubię się przedzierać zaspami w mrozie więc nie wiem czy to tak się uda, ale w razie postaram się pamiętać i dać znać, bo najbliższe weekendy zajęte niestety..

@zuchtomek lapidarium to calkiem nowa rzecz na górce. No to wychodzi na to ze bylismy bliskimi sasiadami pewien czas a teraz jestesmy - dlaszymi a jednak. To trzeba ktoregos dnia w polowie drogi sie ustawic na browara, moze na wyciagu w lubstynku, albo u Irenki.
Markot tez ma fajna historie bo to stare pruskie koszary, o ciekawej unikatowej architekturze

@Cybulion Kolego - zważaj sobie - TO SĄ MOJE TERENY!!!!!! ( ͡~ ͜ʖ ͡°)

Przynajmniej raz na kwartał jestem w Glaznotach i wędruję - a to wzdłuż Gizeli, a to w lasy dylewskie :grinning:

Ewangelicki owszem otwierają, nawet tam obok niego zbudowali Krąg Wspólnoty Kultur upamiętniający znanych i nieznanych przodków, miesających się w tych nadgranicznych miejscach kultur.

Sam kościół co warto wspomnieć, został odbudowany w czynie społecznym przez panów odbywających odwyki w Marwałdzkim Markocie nieopodal, a kamienie na ten cel przekazał nieodpłatnie właściciel żwirowni (bodaj Pan Marszelewski jak dobrze pamiętam) - zresztą i na samej Górze Dylewskiej w tamtejszym lapidarium - stoją również wybrane od niego głazy 😉