Astronomia

Nie wiem czy już wiecie czy nie, bo news sprzed miesiąca, ale ja nie wiem czy ktoś się wami opiekował pod moją nieobecność. Więc dla pewności że wiecie, to wam powiem :v

W czerwcu, w obserwatorium im. Very C. Rubin w Chile, rozpoczął pracę nowy teleskop Simonyi Survey Telescope. Jest to rewolucyjne urządzenie, które może przysłużyć się nam w podobnym stopniu (albo i bardziej) jak teleskop Hubble'a!
Sprzęt zbudowany z myślą o badaniu ciemnej materii (btw. Pani Vera Rubin była pionierką w tych badaniach) i bardzo odległego kosmosu w ogóle, ale:

Pierwsza 10-godzinna obserwacja z nowego teleskopu pozwoliła odkryć 2104 (DWA TYSIĄCE STO CZTERY) NOWYCH asteroid w naszym Układzie Słonecznym

2k nowych asteroid przy pierwszej obserwacji. Poszukiwacze komet-amatorzy chyba stracili już robotę :v

Spytacie może jak to możliwe? Ma badać odległe galaktyki i patrzeć w siną dal na struktury rozciągające się na setki tysięcy lat świetlnych, a tu odkrycia malutkich kamyków w naszym najbliższym sąsiedztwie?
Ano, LSST (inna nazwa teleskopu) jest wyjątkowy pod względem konstrukcji: posiada (skomplikowany) system trzech luster, z których główne ma 8,4 metra średnicy, drugie 3,4m a trzecie 5m. Odejmując powierzchnię zasłanianą przez drugie i trzecie lustro, wciąż otrzymujemy obraz jak z ponad 6-metrowego niezasłanianego lustra. Spore bydle. Konstrukcja na zdjęciu nr 3

A do tego o "malutkiej" ogniskowej, zwłaszcza jak na swój rozmiar - ok. 10 metrów, co przekłada się na światłosiłę mniej więcej f/1.2. Czyli pole widzenia tego teleskopu to 3.5 stopnia. Czyli dla uzmysłowienia: tyle, ile 7 księżyców w pełni w rzędzie :v Zdj numer 4

Filmik przedstawiający proces odkrywania asteroid i gdzie się znajdują (stamtąd zrobiłem screenshoty 1 i 2) https://rubinobservatory.org/gallery/collections/main-gallery/5iqj02kcs14lt24j845a58n15p

Do tego sprzęt wyposażony w super czułe i precyzyjne kamery, a montaż teleskopu też (a jakże) rewolucyjny - pozwala na szybkie przesuwanie teleskopu i zmianę miejsca obserwacji, dzięki czemu LSST może robić regularne przeglądy nieba (i pewnie odkrywać kolejne tysiące asteroid). A gdy się skupi na czymś odległym, to jakość też 4k ultra hd - zdjęcie nr 5
Polecam zajrzeć na stronę https://rubinobservatory.org/news/rubin-first-look/cosmic-treasure-chest bo jest tam interaktywna mapa i można naprawdę sporo przybliżyć :grinning:

Generalnie o teleskopie i zdjęciach można poczytać na stronie obserwatorium
https://rubinobservatory.org/gallery/collections/first-look-gallery

#astronomia #nauka #kosmos #ciekawostki

3I/ATLAS jest trzecim odkrytym obiektem pochodzacym SPOZA NASZEGO UKŁADU SŁONECZNEGO.
Dwa poprzednie międzygwiezdne ciała odkryte w Układzie Słonecznym to 1I/'Oumuamua o kształcie cygara, zaobserwowany w 2017 roku, oraz pozornie hybrydowy obiekt asteroida/komet 2I/Borisov, wykryty dwa lata później w 2019 roku.

Badacze analizowali zachowanie komety, gdy zbliżała się do naszego Słońca. Jej gwałtowne i nagłe rozpadnięcie się zostało wywołane przez sublimację bardzo lotnych lodów, takich jak zamrożony tlenek węgla, co sugeruje, że był to nieskazitelny obiekt, nigdy wcześniej nieogrzewany przez żadną gwiazdę.

https://www.space.com/astronomy/asteroids/interstellar-invader-comet-3i-atlas-is-packed-with-water-ice-that-could-be-older-than-earth

https://arxiv.org/pdf/2507.14916

#apod #astronomia #ciekawostki

Uran jest cieplejszy niż przypuszczano

https://science.nasa.gov/science-research/planetary-science/nasa-oxford-discover-warmer-uranus-than-once-thought

#apod #astronomia

36 minutowa animacja podczas, której narrator pod postacią astronauty pokazuje w jaki sposób znaleziono planety nadające się do posiadania życia oraz ile ich jest w naszej galaktyce. astronomia #zyciepozaziemskie #kosmos #animacja #youtube

Znaleziono nową planetę karłowatą za plutonem, nazwaną Ammonite, o średnicy 400km. #astronomia

#nauka #biologia #astronomia &źródło

Astronomowie ogłosili odkrycie wyjątkowego gościa z głębi kosmosu - komety 3I/ATLAS, która pędzi przez nasz Układ Słoneczny z prędkością ponad 214 tysięcy kilometrów na godzinę. Jak podaje CNN, to dopiero trzeci w historii przypadek zaobserwowania międzygwiezdnego obiektu

#astronomia #badespace #ciekawostki
W ten upał brzmi to niebywale, ale dziś Ziemia znajduje się najdalej od Słońca, jak to tylko możliwe na swojej orbicie. Dziś jest aphelium!

Mówiąc dziś, mam na myśli czwartek, 3 lipca 2025. Około godziny 21:54 (o sekundy się nie będziemy kłócić) środek Ziemi będzie "dokładnie" 152 087 738 kilometrów od środka Słońca. Jeśli ktoś chce uwzględnić fizyczne rozmiary ciał niebieskich, to niech od tej odległości odejmie sobie ~700 000 km (promień Słońca) i około 6377 km (promień Ziemi z uwzględnieniem kopnięcia osi i geoidalności planety, ale bez uwzględnienia wysokości gór).

W chwili aphelium, o ile dobrze patrzę na globus, niemal dokładnie w stronę Słońca będą zwrócone Hawaje. My w Polsce będziemy niemal najdalszym punktem od Słońca, ale jakby ktoś chciał być w ogóle najdalej-najdalej od Słońca, a wciąż tuptać po Ziemi, to zapraszam na południowy Madagaskar, to miasteczka Farafagana. A bezapelacyjnie najbardziej oddalonym od Słońca Polakiem będzie Sławosz na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej :)).

Następne największe zbliżenie Ziemi do Słońca nastąpi 3 stycznia 2026. Klasycznie, jeśli ktoś chce być wtedy zawołany, poniżej zamieszczam komentarz do polubienia. A zaraz się biorę za wołanie tych, którzy tego sobie zażyczyli w poprzednim wpisie, w styczniu 2025 :)).

#lublin #astronomia
Siema. Jak ktoś będzie chciał się pogapić wieczorem na Księżyc przez teleskop to dzisiaj będę na Placu Litewskim w godzinach 20-22

#kosmos #nasa

orientujecie się co mogło 10 minut temu przylatywać przez nad polską, z zachodu na wschód, bardzo wysoka jasność, dość szybko, jestem pewien że w maju widziałem to samo o tej samej porze, w tym samym kierunku. pewnie bym częściej widział gdybym wiedział o której to dokładnie godzinie.
Myślałem że ISS ale nie, będzie później, no i kierunek się nie zgadza.

https://isstracker.pl/iss/godziny-przelotow/polska

#astronomia #satelity

Sonda COSMOS 482 ma małe szanse na lądowanie na terenie Polski. Radzę obserwować komunikaty, bo może być ciekawe widowisko. #kosmos #astronomia #polska

Does the universe spin once every 500 billion years?
https://youtu.be/ZuHqVqwssYQ

#astronomia #astrofizyka

10 maja spadnie z nieba ku⁎⁎⁎⁎ko ciężka i solidna sowiecka kulka.
modlę się żeby spadła gdzieś na ziemię, fajny kraterek się zrobi. 😛

https://youtu.be/0xlJkT4L9oQ

#astronomia #kosmos #podbojkosmosu #satelity #cccp #wenus

#heheszkinauka #astronomia

Zapraszam na wspólne obserwacje Księżyca i pożegnanie Jowisza już 1 maja :telescope::crescent_moon:

Pojawię się na Placu Litewskim w godzinach ok 19:00-21:00. Kto nie miał jeszcze okazji spojrzeć na niebo przez teleskop temu polecam w przerwie od grilla do mnie zajrzeć :grinning:

W piątek oczywiście również mogę się pojawić jeśli tylko nie będzie zachmurzenia 😉

#lublin #astronomia

#heheszkinauka #astronomia #zwierzaczki #kon &źródło

#astronomia #fizyka #astrofizyka #nauka

https://youtu.be/i7Rx6ePSFdk

Criticisms
The interpretations of relativity used in the Rietdijk–Putnam argument and the Andromeda paradox are not universally accepted. Howard Stein[5] and Steven F. Savitt[6] note that in relativity the present is a local concept that cannot be extended to global hyperplanes. Furthermore, N. David Mermin[7] states:

That no inherent meaning can be assigned to the simultaneity of distant events is the single most important lesson to be learned from relativity. —  David Mermin, It’s About Time

https://en.wikipedia.org/wiki/Rietdijk%E2%80%93Putnam_argument

Chińska i rosyjska agencja kosmiczna chcą wspólnie zbudować Międzynarodową Stację Badawczą na Księżycu (ILRS). Projekt zakłada umieszczenie reaktora jądrowego na powierzchni Srebrnego Globu — wynika z prezentacji Pei Zhaoyu, głównego inżyniera chińskiej misji kosmicznej Chang’e

>Astronomowie potwierdzają istnienie samotnej czarnej dziury
>Zespół astronomów z Instytutu Naukowego Teleskopu Kosmicznego, współpracując z kolegą z Centrum Nauki o Egzoplanetach Uniwersytetu w St Andrews oraz z innym naukowcem z Europejskiego Obserwatorium Południowego, potwierdził istnienie samotnej czarnej dziury. W swoim artykule opublikowanym w The Astrophysical Journal grupa opisuje, w jaki sposób przeanalizowała nowe dane dotyczące obiektu, który zaobserwowali kilka lat temu, aby potwierdzić jego tożsamość.
>
>W 2022 roku członkowie w zasadzie tego samego zespołu poinformowali o odkryciu tak zwanego „ciemnego obiektu”, poruszającego się przez konstelację Strzelca. Zasugerowali wówczas, że może to być samotna czarna dziura. Niedługo później drugi zespół badawczy zakwestionował ten wynik, sugerując, że obiekt ten jest raczej gwiazdą neutronową.
>
>Po dalszej analizie i obserwacjach tego obiektu pierwotny zespół badawczy zebrał więcej dowodów potwierdzających ich początkową hipotezę, że najprawdopodobniej jest to samotna czarna dziura.
>
>Przed tym nowym odkryciem wszystkie zidentyfikowane czarne dziury miały również gwiazdę towarzyszącą — były odkrywane dzięki swojemu wpływowi na światło emitowane przez tę gwiazdę. Bez takiej gwiazdy towarzyszącej dostrzeżenie czarnej dziury byłoby bardzo trudne. Ta, którą zidentyfikował zespół, została zauważona tylko dlatego, że przeszła przed odległą, nietowarzyszącą gwiazdą, powiększając jej światło i na krótki czas przesuwając jej pozycję na niebie.
>
https://phys.org/news/2025-04-astronomers-lone-black-hole.html

#astronomia #czarnadziura #astrofizyka