Stoicyzm

«Odczuwam ciężki ból». Więc cóż stąd? Czy nie będziesz odczuwał, jeśli zechcesz go znosić małodusznie? Jak nieprzyjaciel więcej się daje we znaki uciekającym, tak też wszelkie przypadkowe nieszczęście silniej nastaje na cofającego się i odwróconego plecami. «Jest mi jednak ciężko». Cóż?

Czyż mamy siłę na to, by znosić tylko rzeczy lekkie?

Seneka, Listy moralne do Lucyliusza

#stoicyzm

Nie tak korzystnie działają na chorych miejscowość, łagodny klimat i czyste powietrze, jak na słabe charaktery przebywanie w lepszym towarzystwie. Jak wielkie ma to znaczenie, zrozumiesz, jeżeli pomyślisz, że również dzikie zwierzęta oswajają się przez współżycie z ludźmi i że w żadnym, nawet najdzikszym zwierzęciu nie ostoi się właściwa mu drapieżność, jeżeli musi dłuższy czas przebywać razem z człowiekiem. Traci dzikość i powoli oswaja się pomiędzy łagodnymi istotami. Prócz tego nie tylko przez przykład staje się lepszy ten, kto żyje w towarzystwie ludzi spokojnych, lecz także przez to, że nie znajduje powodów do unoszenia się gniewem.

Seneka, O gniewie

#stoicyzm

(...) śmierć nie spotyka nas nagle, lecz robi postępy powoli, że umieramy po troszeczku co dzień. Co dzień bowiem uchodzi się właśnie do śmierci. Cokolwiek z tego przemyślisz, wzmocnisz się na duchu bądź do uległego przyjęcia skonu, bądź do cierpliwego znoszenia życia. Powinniśmy bowiem nabrać odwagi i sił do jednego i drugiego, abyśmy nazbyt nie kochali życia, a zarazem nadmiernie nim nie pogardzali. Nawet gdy rozum doradza zakończenie żywota, nie należy iść za tym popędem bez zastanowienia się czy za skwapliwie. Człowiek odważny i mądry powinien nie uciekać z życia, ale wychodzić. Przede wszystkim jednakże należy unikać tej namiętności, która opanowała tak wielu, a mianowicie pożądania śmierci.

Seneka, Listy moralne do Lucyliusza

#stoicyzm

Sądzisz, że godne życzenia jest tylko to, co dochodzi nas poprzez rozkosz oraz próżniactwo, co wprowadzamy przez ustrojone drzwi?

Seneka, Listy moralne do Lucyliusza

#stoicyzm

Wszelkie odruchy, które powstają bez naszej woli, są niemożliwe do pokonania i uniknięcia, jak na przykład dreszcz, gdy nas obleją zimną wodą, jak wzdryganie się na pewnego rodzaju dotknięcia, jak kiedy pod wpływem złych wieści włosy nam stają na głowie, jak kiedy nieskromne słowa wywołują rumieniec wstydu na twarzy, a zawrót głowy następuje w chwili, kiedy patrzymy w przepaść. A ponieważ żaden z tego rodzaju odruchów nie leży w naszej mocy, stąd też żadna siła rozumowania nie może stanąć im na przeszkodzie. Gniew jest natomiast podporządkowany rozkazom rozumu. W rzeczywistości jest dobrowolną słabością ducha.

Seneka, O gniewie

#stoicyzm

Jeśli pragniecie nie bać się niczego, to zważcie, że trzeba się bać wszystkiego. Rozpatrzcie się dookoła siebie, jak mało potrzeba, aby nas zgubić. Nic, co przekracza pewną miarę, nie jest korzystne dla zdrowia – ani jedzenie, ani picie, ani czuwanie, ani sen. Rozumiecie już, że jesteśmy mizerne, bezsilne i kruche stworzenia, których unicestwienie nie wymaga wielkiego wysiłku. „Bez wątpienia największe niebezpieczeństwo stanowią dla nas trzęsienia ziemi, nagłe jej rozstąpienie i zgarnięcie wszystkiego, co jest na powierzchni. Lecz kto się lęka piorunów, trzęsienia i rozziewu ziemi, ten się wysoko szacuje – czemuż nie uprzytomni sobie własnej słabości i nie zacznie bać się kataru? Tak widocznie jesteśmy stworzeni, los dał nam takie silne ciało, otrzymaliśmy taki wysoki wzrost!” I dlatego nie możemy zginąć inaczej jak tylko od trzęsienia całych części świata, jak tylko od piorunów, jak tylko od zapadania się ziemi? A tymczasem nie tylko choroba całego paznokcia może nas zabić, lecz nawet poboczna jakaś jego zadra!

Seneka, O zjawiskach natury

#stoicyzm

Żadna stąd korzyść, jeżeli wszystko się widzi i wszystko się słyszy. Wiele krzywd niech nie dociera do naszej świadomości. Większości z nich nie dozna ten, kto na nie wcale nie zwraca uwagi. Nie chcesz być porywczy do gniewu? Nie bądź ciekawy!

Seneka, O gniewie

#stoicyzm

Skoro masz rozum, mieszaj jedno z drugim: ani nie żyw nadziei bez domieszki zwątpienia, ani nie oddawaj się zwątpieniu bez dodatku nadziei.

Seneka, Listy moralne do Lucyliusza

#stoicyzm

Przywary owe będą cię prześladowały i błądzącego po lądach i morzach trawiły póty, póki będziesz nosił w sobie przyczyny własnych występków. Dziwisz się, że nie pomaga ci ucieczka? Wszak to, od czego uciekasz, biegnie wraz z tobą. Siebie więc popraw, zrzuć z siebie owo brzemię, pożądania zaś, które winny być usunięte, utrzymuj w rozsądnych granicach. Wypleń ze serca wszelką niegodziwość. Jeżeli chcesz, by podróże twoje były przyjemne, uzdrów najpierw swego współtowarzysza.

Seneka, Listy moralne do Lucyliusza

#stoicyzm

Rodzice zazwyczaj przewyższają nas [dobrodziejstwami]. Jednak dokąd ich mamy, tak długo uważamy ich za surowych i tak długo nie pojmujemy ich dobrodziejstw. A kiedy z wiekiem nabierzemy nieco rozumu i zacznie stawać się dla nas oczywiste, że powinniśmy ich kochać za to właśnie, za co ich nie kochaliśmy, za napomnienia, za surowość, za ciągłe czuwanie nad naszą młodzieńczą nierozwagą, wtedy ich tracimy. Tylko niewielu osiąga taki wiek, by trud włożony w wychowanie dzieci przyniósł im prawdziwe owoce; inni znają tylko ciężar posiadania dzieci.

Seneka, O dobrodziejstwach

#stoicyzm

Wstawmy się w położenie tego, na kogo się gniewamy. Okaże się, że skorymi do gniewu czyni nas niesprawiedliwa ocena siebie, ponieważ co chętnie czynimy innym, to niechętnie znosimy od innych.

Seneka, O gniewie

#stoicyzm

Mój tydzień panowania nad stoickim spokojem dobiega końca. Dziękuję za wspólny czas i cierpliwość. Wasz stały przewodnik @splash545 wraca z urlopu. Od jutra więc przygotujcie się na powrót do korzeni 🙂

Przenicuj i popatrz, jakie jest [życie], jakie się staje gdy człowiek jest stary lub chory albo się sprzedaje. Jak krótkie jest życie tego, kto chwali, i chwalonego; tego, kto pamięta, i tego, o którym pamiętają - i to tylko w niektórych zakątkach, a nawet tam [pamiętanego] nie w ten sam sposób przez wszystkich lub choćby przez jedną osobę. A cała ziemia to tylko pyłek marny.

Marek Aureliusz, Rozmyślania
#stoicyzm

Co robić, gdy ktoś mną gardzi? To jego sprawa. Ja natomiast dopilnuję, by nikt nie zobaczył mnie, jak robię lub mówię coś godnego pogardy. Co, gdy ktoś mnie nienawidzi? To jego sprawa. Ja natomiast dopilnuję, bym był życzliwy i uprzejmy dla każdego oraz gotów pokazać nawet nienawistnikom, że się mylą. Nie krytykując ich lub okazując pobłażliwość, ale w szczery i przydatny sposób.

Marek Aureliusz, Rozmyślania
#stoicyzm

Przede wszystkim dbaj o to, by nigdy nie uzależniać się od dawnych znajomych i przyjaciół do tego stopnia, aby zniżać się do ich poziomu. W przeciwnym razie zniszczysz sobie życie [...] Musisz wybrać, czy chcesz być kochany przez przyjaciół i pozostać tym samym człowiekiem, czy stać się lepszą osobą i ich utracić [...] jeśli będziesz próbował osiągnąć oba te cele, ani nie poczynisz postępów, ani nie zachowasz tego, co już masz.

Epiktet, Diatryby
#stoicyzm

Musisz budować swe życie czyn po czynie i być zadowolonym, jeśli każdy z nich osiągnie - na ile to możliwe - dany mu cel. Nikt nie może ci tego zabronić. Pojawiają się jednak zewnętrzne przeszkody! To możliwe, jednak nic nie umożliwi ci działania sprawiedliwe, z opanowaniem i mądrze. Co się stanie, jeśli napotkasz przeszkody w innych obszarach? No cóż, ochoczo zaakceptuj je i skup uwagę na tym, co możliwe, a natychmiast pojawią się inne działania, lepiej dostosowane do życia, jakie budujesz.

Marek Aureliusz, Rozmyślania
#stoicyzm

Za każdym razem, gdy widzę zaniepokojonego człowieka, zastanawiam się, czego pragnie. Jeśli nie chce czegoś, co pozostaje poza jego kontrolą, to po co się martwi?

Epiktet, Diatryby
#stoicyzm

Gdy poczujesz nadchodzący gniew, pamiętaj o tym, że wściekłość to nie męska rzecz. Bardziej ludzkie, a tym samym i męskie, są łagodność i uprzejmość. Prawdziwy mężczyzna nie podaje się gniewowi i niezadowoleniu. Posiada natomiast siłę, odwagę i wytrwałość - w odróżnieniu od tych, co złoszczą się i narzekają. Im bliższy jest człowiek osiągnięciu spokoju umysłu, tym bliżej jest siły.

Marek Aureliusz, Rozmyślania
#stoicyzm

Dobrzy ludzie robią to co, uznają za szlachetne, nawet jesli wymaga to ciężkiej pracy, nawet jeśli prowadzi to do ich szkody, nawet jeśli niesie to za sobą ryzyko. Nie robią natomiast tego co uważają za podłe, nawet jeśli daje to bogactwo, przyjemność lub władzę. Nic nie odwiedzie ich od tego, co szlachetne, i nic nie skusi ku temu, co podłe.

Seneka, Listy moralne do Lucyliusza
#stoicyzm

Przez najbliższy tydzień to ja przejmuję obowiązki na tagu. Prawdziwy mistrz @splash545 udał się na zasłużony odpoczynek (wykazując się iście stoickim spokojem w obliczu pakowania walizek), ale bez obaw – za tydzień wszystko wróci do normy. Postaram się godnie go zastąpić!

Nie dokładaj od siebie nic do początkowych wyobrażeń. Doniesiono ci, że ktoś źle o tobie mówi. Tak wygląda relacja - nie obejmuje ona tego, że zostałeś pokrzywdzony. Widzę, że mój syn choruje - ale nie to, że jego życie jest zagrożone. Zawsze ograniczaj się więc do pierwszych wyobrażeń i nie dodawaj nic do nich w swym umyśle. Dzięki temu nic ci się nie stanie.

Marek Aureliusz, Rozmyślania
#stoicyzm

Nie lękaj się: nie odbieram ci nic z tego, czego byś nie chciał, by ci zakazano. Okażę się łaskawy i pobłażliwy dla wszystkiego, do czego zdążasz i co uważasz bądź za konieczne dla życia ludzkiego, bądź za korzystne, bądź też za przyjemne: pragnę usunąć występek. Bo gdy zabronię ci pożądać, pozwolę chcieć, byś wszystko to samo czynił bez obawy oraz z bardziej godną zaufania rozwagą, byś lepiej odczuwał nawet rozkosze. Bo i dlaczego by nie miały stać się twym udziałem w wyższym stopniu, gdy będziesz im rozkazywał, niż gdy będziesz służył?

Seneka, Listy moralne do Lucyliusza

#stoicyzm