#prehistoria

@FriendGatherArena
ty! pan niszczyciel dobrej zabawy! 😛

a tak w ogóle zęby zaczęły się ludziom psuć w momencie kiedy zaczęli uprawiać rolę i mieli dostępne duże ilości drobno rozdrobnionych
węglowodanów, czyli mąkę, idealną
pożywkę dla bakterii.

z tą nadmierną ilością dzieci to też tak nie do końca ludzie kultury łowiecko-zbierackiej często kontrolowali populację za pomocą dzieciobójstwa, więc nie mieli problemów populacji zbyt dużej był ją wykarmić.

> bo jak złamiesz nogę
niekoniecznie ludzie epoki kamienia łupanego nawet trepanacje potrafili robić, znaleziono czaszki po 0o teepanacji gdzie pacjent ewidentnie przeżył, bo były zrosty.
więc kości nóg też pewnie potrafili składać o ile nie było to jakieś skomplikowane złamanie

https://en.m.wikipedia.org/wiki/Infanticide

@Opornik z tym stawianiem nóg to chciałbym zauważyć, że jest zaje* różnica między stopą człowieka pierwotnego, a tą upośledzoną kończyną, która współcześnie nazywamy stopą.

@FriendGatherArena Akurat niedożywienie pojawiło się po przyjęciu osiadłego trybu życia i rolnictwa. Łowcy i zbieracze mieli średni wzrost taki jak dopiero od niedawna mieszkańcy krajów rozwiniętych w XX wieku.

Komentarz usunięty

@GazelkaFarelka Średni? Oni byli wyżsi niż wielu ludzi dzisiaj. :smiley:

More detailed information:

Early Europeans (before the glacial maximum):*
* Males were tall and slender, averaging around 5'11" (179 cm). Females were smaller and more robust, averaging around 5'3" (158 cm). 
*

Hunter-gatherers in Greece and Turkey:
Before the shift to agriculture, men averaged 5'9" (175 cm) and women 5'5" (165 cm).

@Roszak też prawda.

@FriendGatherArena @Opornik w sumie fakt
EDIT: co za idiota robi przezroczyste wykresy

@GazelkaFarelka svd to format wektorowy, taką już wiki ma politykę...

@GazelkaFarelka @Opornik dziękuję za tę garść bezcennych informacji :smiley:

@Opornik To jest niewątpliwie związane z tym, że osiadły tryb życia wiązał się z wykształceniem struktur społecznych (elity zgarniające śmietankę i plebs który na nich pracował), więc niższy wzrost i niedożywienie było związane z koniecznością "wstawania rano i robienia na tego złodzieja". Podobne różnice są w przypadku społeczeństwa Cesarstwa Rzymskiego kontra barbarzyńcy. Pierwsi wpierdalali chleb z oliwą, drudzy jedli mięso i byli średnio 10 cm wyżsi.

@GazelkaFarelka Jestem ciekaw czy są badania jaka była różnica wzrostu między szlachtą a chłopstwem.
Kilka razy trafiałem w starych książkach wzmianki że szlachcice byli dużo wyźsi, np. gdy Polacy odwiedzali Paryż podczas wojen napoleońskich i wcześniej.

Miało by to sens - masz ludzi którzy od setek lat kiepsko i monotonnie jadają (chociaż u nas to akurat chłopi nie głodowali tak dużo), i ludzi którzy od setek lat mają urozmaiconej żywności w nadmiarze.

@Opornik Tak, gdzieś mi mignęło, ale nie zapisałam linka. Członkowie rodów cesarskich czy królewskich mieli wyższy wzrost niż ich poddani. Zresztą do dziś wyższy wzrost jest podświadomie kojarzony z wyższą pozycją społeczną, stąd wymagania panien na portalach randkowych dotyczące wzrostu partnera.

@Opornik Bardziej niż o urozmaicenie czy kalorie chodzi o wartość odżywczą, a więc białko, wszelkie niezbędne aminokwasy, żelazo, wapń oraz tłuszcz (czyli mięso). Mięso zjadały elity a dla plebsu zostawało zboże.

@GazelkaFarelka tylko dlaczego to się aż utrwaliło w genach?

jesteśmy drugim czy trzecim pokoleniem ludzi którzy już w miarę normalnie jedzą, a wzrost skoczył dopiero niedawno.
to samo w Azji, gdzie jest coraz więcej wysokich Japończyków i Chińczyków.

@Opornik Nie utrwalilo się w genach. Jesteśmy wysocy i w momencie jak zaczęliśmy jeść lepiej (w PL od czasów II WŚ - EDIT - już wcześniej), nasz wzrost poszedł z powrotem w górę. Jak pomidor. Jak tą samą odmianę posadzisz na dobrej glebie i podlejesz nawozem to będziesz miał większą roślinę z większą ilością owoców, niż ta sama odmiana posadzona na glebie ubogiej w nawóz.

@Opornik

@Opornik Ciekawostka, w USA średni wzrost zaczął z powrotem spadać. Obstawiam, że za sprawą bezwartościowego, ubogiego w składniki odżywcze, ale za to bogatego w kalorie z węglowodanów. Gdzieś w okolicach 1980 roku powstały wytyczne dietetyczne, które kazały ograniczać tłuszcze, mięso, masło czy jajka jako niezdrowe, a jeść "fit" produkty zbożowe, mniej więcej od tamtej pory wzrost zaczął spadać a plaga otyłości rosnąć 😆

@GazelkaFarelka myślę że raczej za sprawą masowe emigracji z Meksyku i Azji, ona jest ogromna

a właśnie a propos Ameryki północnej:
pamiętam kiedy podczas I wojny światowej przyjechali kanadyjczycy i Amerykanie do Europy i wszyscy byli postrzegani jako wielkoludy.
na Wikipedii jest gdzieś wpis, muszę go znaleźć, jak pewien japoński admirał mówił o Amerykanach, że "będziemy się odżywiali jak oni będziemy wysocy jak oni i podbijemy świat". czy coś w tym stylu 😛

> Soldiers from 9 different countries sent to put down the boxer rebellion. From left; Britain, USA, Russia, India, Germany, France, Austria-Hungary, Italy and Japan. (1900) (1006x617)

@Opornik To wzrost 18 latkow, czyli ludzi którzy są w USA co najmniej od wieku jako dzieci.

Co do żołnierzy, to podobna była różnica barbarzyńca vs Rzymianin. Dla Rzymian złapani barbarzyńcy byli ogromni. Wzrost Germanów czy Słowian zmniejszył się dopiero, jak na ich tereny dotarła "cywilizacja" czyli zorganizowane struktury społeczne i podział na rządzące elity i roboli.

@GazelkaFarelka faktycznie coś było że te różne Ogoronocytrexy były zapamiętane jako wysokie chłopy.
ale to jest dziwne, bo przecież oni mielu mieli rolnictwo od dawna tak samo jak Rzymianie, może mniej zaawansowane

@Opornik Nie było zorganizowanej "cywilizacji", która polegała na tym, że wykształciły się elity, które żyły na koszt plebsu zagonionego do ciężkiej pracy przy budowli wspaniałych pałaców i świątyń.

Pisałam o tym w kontekście wpisu o Słowianach. Przywykliśmy uważać ich cywlizację za "gorszą" bo nie pozostawiła po sobie monumentalnych budowli i dzieł sztuki. Należy jednak pamiętać, że te wszystkie rzeczy były możliwe dzięki temu, że istniały elity, które miały siłę i pieniądze, żeby zagonić i przymusić resztę do roboty. Słowianin czy inny barbarzyńca robił tylko sam na siebie, nie na żadnego "złodzieja księciunia", robił tylko tyle, ile było mu i jego rodzinie do życia potrzebne. Mimo rolnictwa, Ich dieta była nadal bogata w mięso (hodowla zwierząt, polowania), na które nie było stać przeciętnego mieszkańca starożytnego Rzymu, bo do lasów gdzie sobie coś mógł złapać, miał daleko.

@m_h czyli takie duże pajączki nie istniały, szkoda. 😢

@entropy_ nadmanganian cro magnu