J. Arday najmłodszy czarnoskóry profesor w historii University of Cambridge, zrezygnował ze stanowiska ze skutkiem natychmiastowym

ason Arday, profesor University of Cambridge i najmłodszy czarnoskóry profesor w historii uczelni, zrezygnował ze stanowiska ze skutkiem natychmiastowym. Dzień wcześniej Cambridge poinformowało o wszczęciu dochodzenia po otrzymaniu nowych informacji dotyczących jego kwalifikacji akademickich i honorowych nominacji. Równolegle nadal rozpatrywane są skargi dotyczące możliwych naruszeń zasad akademickich.

Arday przyznał, że w jego pracach pojawiły się błędy, ale zdecydowanie odrzucił określanie go jako kłamcy. Oświadczył, że od czasu przyjścia do Cambridge doświadczał nieustannej presji medialnej i osobistych ataków, a ich koszt dla niego i jego rodziny stał się zbyt wysoki. Podkreślił, że odejście nie oznacza zaakceptowania zarzutów ani utraty wiary w naukę. Zapowiedział, że potrzebuje czasu na dojście do siebie i zamierza w przyszłości wrócić do pracy.

Kontrowersje zaczęły się od zarzutów o plagiat w jego doktoracie i innych publikacjach. Nathan Cofnas, amerykański badacz określający się jako „race realist”, twierdził, że po przepuszczeniu prac Ardaya przez oprogramowanie antyplagiatowe znalazł wiele fragmentów bardzo podobnych do wcześniejszych tekstów, czasem zachowujących nawet te same błędy redakcyjne.

Cambridge początkowo określało zarzuty wobec Ardaya jako „podłą kampanię mającą podważyć jego wiarygodność”. Liverpool John Moores University, które przyznało mu doktorat w 2015 r., badało wcześniej zarzuty dotyczące plagiatu w jego pracy doktorskiej, ale ich nie podtrzymało.

Później pojawiły się jednak nowe pytania nie tylko o publikacje, lecz także o część osiągnięć przedstawianych przez Ardaya w jego biografii. Kwestionowano m.in. jego deklaracje, że przebiegł 30 maratonów w 35 dni, 300 mil w trzy dni, zebrał ponad 5 mln funtów na cele charytatywne oraz przebiegł 600 mil na bieżni w sześć dni.

Arday wyjaśnił później, że ponad 5 mln funtów zostało zebranych wspólnie z innymi osobami w ciągu około 20 lat, ale nie może podać ich nazwisk ze względu na podpisane umowy o poufności. W przypadku wyzwania na bieżni skorygował wcześniejsze informacje, mówiąc, że 600 mil przebiegł w rzeczywistości w ciągu 12 dni, ponieważ potrzebował dni odpoczynku z powodu wcześniejszego obciążenia treningowego. Nadal podtrzymuje pozostałe rekordy biegowe.

W rozmowie z „The Times” powiedział, że nie jest w stanie zmusić ludzi, aby mu wierzyli, i że nikt nie żyje, zachowując dowody na każdą rzecz, którą kiedykolwiek zrobił. Twierdzi również, że od początku jego pracy w Cambridge trwała dobrze zorganizowana kampania mająca doprowadzić do jego usunięcia ze stanowiska.

Arday uważa, że część tej kampanii miała podłoże rasowe i że stał się symbolem ataku na politykę diversity, equity and inclusion. Część błędów w swoich wcześniejszych pracach tłumaczy autyzmem i sposobem, w jaki przetwarza informacje poprzez naśladowanie. Twierdzi też, że podobnie szczegółowa analiza prac wielu innych akademików również ujawniłaby błędy.

Jesus College, którego Arday jest członkiem, zapowiedziało własne postępowanie prowadzone równolegle do dochodzenia Cambridge.

Wydawnictwo Simon & Schuster, które ma opublikować jego wspomnienia, nadal go wspiera. Firma oświadczyła, że jest dumna ze współpracy z Ardayem i że podczas przygotowywania książki wykazywał się profesjonalizmem i uczciwością.

Metropolitan Police potwierdziła również, że badała dziennikarza po zgłoszeniu dotyczącym rzekomego nękania Ardaya poprzez wysyłanie mu pytań. Policja nie stwierdziła popełnienia przestępstwa i później przyznała, że proszenie dziennikarza o zaprzestanie kontaktowania się z Ardayem było niewłaściwe i mogło utrudniać legalną pracę dziennikarską.

Sprawa wywołała szeroką debatę na temat tego, czy odpowiedzialność spoczywa tylko na Ardayu, czy również na uniwersytetach.

Kathleen Stock, była profesor University of Sussex, stwierdziła, że elitarne uczelnie takie jak Cambridge i Oxford były bardzo zainteresowane poprawą swojego wizerunku jako instytucji postrzeganych jako białe i elitarne. Według niej uczelnie mogły ignorować luki i nieścisłości w CV Ardaya, ponieważ jego historia dawała im pozytywny rozgłos. Określiła sprawę jako potencjalny moment przełomowy dla brytyjskiego szkolnictwa wyższego.

Kehinde Andrews przedstawił przeciwną opinię. Odrzucił tezę, że czarnoskórzy naukowcy są uprzywilejowani przy zatrudnianiu i awansach. Według niego doświadczenia czarnoskórych akademików w Wielkiej Brytanii częściej polegają na trudnościach ze zdobyciem stabilnych stanowisk niż na specjalnym traktowaniu.

Jovan Owusu-Nepaul, przedstawiający się jako współpracownik Ardaya, uznał całą sytuację za godną ubolewania. Krytykował intensywność zainteresowania jego CV i karierą, ale jednocześnie przyznał, że możliwe jest, iż część informacji dotyczących jego życiorysu okazała się nieprawdziwa.

Arday twierdzi, że jego rezygnacja ma zakończyć obecny etap sporu, ale nie jego działalność. Cambridge natomiast kontynuuje dochodzenie dotyczące zarówno nowych informacji o jego kwalifikacjach i honorowych tytułach, jak i trwających skarg dotyczących możliwego misconduct akademickiego.