#historia

SR-71 Blackbird. Samolot z 1964 roku, którego do dziś właściwie nie zastąpiono

Są takie maszyny, które nawet po kilkudziesięciu latach wyglądają nowocześnie. SR-71 Blackbird jest chyba najlepszym przykładem. Pierwszy lot odbył w 1964 roku, a mimo to nadal wygląda jak coś, co dopiero ma wejść do służby.

To nie był jednak przypadek, że wyglądał tak dziwnie. W SR-71 praktycznie wszystko podporządkowano jednemu celowi: miał latać tak wysoko i tak szybko, żeby przeciwnik miał bardzo mało czasu na reakcję. I przez większą część swojej kariery ta koncepcja naprawdę działała.

Blackbird był samolotem rozpoznawczym. Nie woził bomb, nie miał działka, nie miał też uzbrojenia do samoobrony w klasycznym rozumieniu. Jego główną bronią była prędkość.

Przy normalnym locie operacyjnym SR-71 przekraczał Mach 3. To ponad 3 tysiące kilometrów na godzinę. Oficjalny rekord ustanowiony w 1976 roku wynosił około 3530 km/h. Do tego samolot latał na wysokościach rzędu 24-26 kilometrów, czyli znacznie wyżej niż zwykłe samoloty pasażerskie i większość myśliwców.

To właśnie tutaj zaczynają się najciekawsze rzeczy, bo przy takich parametrach lotu problemy robią się zupełnie inne niż w zwykłym samolocie.

Przy Mach 3 kadłub nagrzewał się do temperatur liczonych w setkach stopni Celsjusza. Aluminium, które było wtedy podstawowym materiałem lotniczym, nie nadawało się do tego zadania, dlatego duża część konstrukcji SR-71 była wykonana z tytanu.

Sama budowa samolotu była przez to ogromnym problemem technologicznym. Tytan jest lekki, odporny na temperaturę i bardzo wytrzymały, ale trudniej się go obrabia. W latach 60. jego użycie na taką skalę było czymś wyjątkowym.

Do tego dochodzi jedna z najlepszych historii związanych z Blackbirdem. Stany Zjednoczone nie miały wtedy wystarczającego dostępu do odpowiedniej ilości tytanu, więc część materiału kupowano przez pośredników między innymi ze Związku Radzieckiego.

Czyli w pewnym uproszczeniu ZSRR sprzedawał Amerykanom materiał do budowy samolotu szpiegowskiego, który później miał obserwować ZSRR.

Zimna wojna w pigułce.

Temperatura podczas lotu była tak wysoka, że konstrukcja samolotu fizycznie się rozszerzała. Poszczególne elementy musiały mieć odpowiednie luzy, bo dopiero po nagrzaniu wszystko osiągało właściwe wymiary.

Przez to SR-71 na ziemi nie był idealnie szczelny i zdarzały się wycieki paliwa. Nie był to efekt fuszerki ani źle zaprojektowanych zbiorników. Samolot był po prostu zaprojektowany przede wszystkim do lotu z prędkością około Mach 3, a nie do stania na płycie lotniska.

Samo paliwo też było nietypowe. Stosowano JP-7, które miało bardzo wysoką temperaturę zapłonu. Było to konieczne ze względu na temperatury panujące w samolocie. Paliwo pełniło przy okazji rolę elementu systemu chłodzenia i odbierało ciepło z różnych podzespołów.

Silniki Pratt & Whitney J58 były osobną historią. Przy bardzo dużych prędkościach ogromną część pracy wykonywał cały układ dolotowy, a nie tylko sam silnik w klasycznym sensie. Powietrze wpadające do maszyny trzeba było odpowiednio spowolnić i skompresować, zanim trafiło dalej. Charakterystyczne stożki wlotowe przesuwały się w zależności od prędkości, żeby utrzymać odpowiednie warunki pracy.

Najbardziej znany aspekt jego służby dotyczy jednak reakcji na pociski przeciwlotnicze.

W dużym uproszczeniu wyglądało to tak: radar wykrywał samolot, przeciwnik odpalał pocisk, załoga dostawała ostrzeżenie, a jednym ze sposobów ucieczki było zwiększenie prędkości.

Brzmi jak żart, ale dokładnie na tym polegała przewaga Blackbirda. Leciał tak wysoko i tak szybko, że okno czasowe na skuteczne przechwycenie było bardzo małe. Pocisk musiał znaleźć się w odpowiednim miejscu, w odpowiednim czasie i jeszcze mieć wystarczająco dużo energii, żeby dogonić cel.

Przeciwko SR-71 odpalano bardzo dużo pocisków przeciwlotniczych. Żaden Blackbird nie został zestrzelony w walce.

Samoloty były tracone w wypadkach, bo przy tak ekstremalnych parametrach lotu margines błędu był mały, ale przeciwnikowi nigdy nie udało się strącić SR-71 podczas misji bojowej.

Warunki pracy załogi też bardziej przypominały lot kosmiczny niż zwykłe lotnictwo. Na wysokości ponad 20 kilometrów samo podawanie tlenu przez maskę nie wystarcza. Piloci i operatorzy systemów używali pełnych kombinezonów ciśnieniowych podobnych do tych stosowanych przez astronautów.

W przypadku dekompresji kabiny na takiej wysokości człowiek bardzo szybko traci możliwość normalnego funkcjonowania. Dlatego wyposażenie załogi SR-71 było tak rozbudowane.

Blackbird ustanowił również rekordy, które do dziś robią wrażenie. W 1976 roku osiągnął oficjalnie ponad 2193 mile na godzinę, czyli około 3530 km/h. Jeden z lotów z Los Angeles do Waszyngtonu trwał nieco ponad godzinę.

I teraz chyba najciekawsza rzecz.

Od pierwszego lotu SR-71 minęło ponad 60 lat. W tym czasie powstały nowoczesne samoloty stealth, drony, satelity rozpoznawcze, zaawansowane systemy radarowe, GPS, internet i cała masa technologii, które w latach 60. wyglądałyby jak science fiction.

A mimo to nie pojawił się normalny, operacyjny następca SR-71, który robiłby dokładnie to samo, tylko szybciej i wyżej.

Nie dlatego, że obecnie nikt nie potrafiłby zbudować takiej maszyny. Zmienił się przede wszystkim sposób prowadzenia rozpoznania. Dużą część zadań przejęły satelity, drony i systemy elektroniczne. Utrzymywanie bardzo drogiej floty samolotów latających Mach 3 przestało mieć taki sens jak w czasach zimnej wojny.

Dlatego SR-71 nie tyle został zastąpiony lepszym samolotem, co cały jego sposób wykonywania misji przestał być potrzebny.

I właśnie dlatego Blackbird nadal robi takie wrażenie.

Nie był projektem typu "zróbmy samolot o 20 procent szybszy od poprzedniego". To była maszyna zbudowana praktycznie od podstaw wokół bardzo konkretnego wymagania: ma latać ekstremalnie wysoko, ekstremalnie szybko i przeżyć tam, gdzie przeciwnik będzie próbował ją zestrzelić.

W wielu miejscach konstruktorzy musieli wymyślać rozwiązania, których wcześniej po prostu nie było.

Czy SR-71 jest najlepszym samolotem w historii? Pewnie zależy, kogo zapytać. Wright Flyer był ważniejszy historycznie, Boeing 747 miał większy wpływ na transport lotniczy, Concorde był bardziej niezwykły z punktu widzenia pasażerów, a wiele myśliwców miało większe znaczenie militarne.

Ale jeśli pytanie brzmi, jaki samolot najlepiej pokazuje, co się dzieje, kiedy inżynierowie dostają ogromny budżet, ekstremalnie trudne wymagania i możliwość przesunięcia granic technologii, SR-71 jest bardzo mocnym kandydatem.

Najlepsze jest chyba to, że powstał w latach 60., wygląda jak samolot z przyszłości i nadal trzyma rekordy.

No i miał jedną z najlepszych koncepcji obrony w historii lotnictwa:

Wystrzelili do ciebie rakietę? Leć szybciej.

#lotnictwo #technologia #historia #ciekawostki #militaria

Archipelag położony na Oceanie Spokojnym, przed wiekami zasiedlone zostały przez grupy ludności polinezyjskiej. Mieszkańcy wysp prowadzili między sobą nieustanne wojny. W 1788 na Hawaje dotarli pierwsi biali ludzie. Była to brytyjska wyprawa pod wodzą Jamesa Cooka. Rok później w czasie

Newsy książkowe od Whoresbane'a!

Wydawnictwo Znak zapowiada nowość historyczną. "Arabowie. 3000 lat historii" Tima Mackintosh-Smitha ma ustaloną premierę na 23 września 2026 roku. Wydanie w twardej oprawie obejmie 848 stron, w cenie detalicznej 139,99 zł. Poniżej okładka i krótko o treści.

Tim Mackintosh-Smith odmalowuje niezwykły pejzaż historii Arabów – od starożytnych plemion i królestw, poprzez narodziny islamskich imperiów, aż po rewolucje, konflikty i sukcesy współczesnego świata arabskiego.


Zagłębiając się w 3000 lat historii Arabów, autor prowadzi nas przez opowieść o kalifach, prorokach i zdobywcach, a także o poetach, podróżnikach i kupcach. Przybliża nam dzieje ogromnej wspólnoty, którą dzielą geografia, polityka i zwyczaje, za to jednoczy wspólny język.


Mackintosh-Smith dostrzega różnorodność Arabów, podkreślając równocześnie rolę języka arabskiego jako ogniwa łączącego ich historię i teraźniejszość, a zarazem nośnika wspólnych opowieści, tradycji i tożsamości.

#ksiazkiwhoresbane 'a - tag, pod którym chwale się nowymi nabytkami oraz wrzucam newsy o książkach

Chcesz mnie wesprzeć? Mój Onlyfans ( ͡° ͜ʖ ͡°)

⇒ patronite.pl/ksiazkiWhoresbane

⇒ suppi.pl/ksiazkiwhoresbane

#ksiazki #czytajzhejto #znak #historia #timmackintoshsmith #starozytnosc #arabowie

W samym sercu Szwajcarii, w historycznym Schwyz, stoi niezwykły świadek średniowiecza. Haus Bethlehem powstał w 1287 roku i jest uznawany za najstarszy zachowany drewniany dom mieszkalny w Europie. Przetrwał pożary, przebudowy i zmieniające się epoki. Dziś jest jednym z najcenniejszych

Osmański urzędnik poddał kobietę egzaminowi praktycznemu. Miała wyleczyć mamkę jego syna, która kilka lat wcześniej oślepła.\ #historia #ciekawostkihistoryczne #ciekawostki

Temat wypierany i często cenzurowany. Nie usłyszysz tej piosenki w mainstreamie. Opowiedziana w ten sposób, że można nawet poczuć współczucie do zbrodniarza. I dlatego ma wartość. Powinniśmy znać swoich wrogów, a zwłaszcza "demony" które mogą żyć pośród nas. W

„Oto wrze­sień, bliska jesień” - głosi ludowe przysłowie. Kiedy jednak dokładnie przypada pierwszy dzień ten pory roku? Zdania są podzielone, ponieważ różne są sposoby i miary czasu. #historia #ciekawostki #ciekawostkihistoryczne

Z Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego wyruszył 2. Mundurowy Rajd Motocyklowy. W pożegnaniu motocyklistów wziął udział wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz. W kilkusetkilometrowy szlak bojowy „Czarnej Brygady” udało się blisko 50 maszyn. Uczestnicy rajdu

W 87. rocznicę wybuchu II wojny światowej na placu Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie odbyły się obchody Dnia Weterana Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Choć organizatorzy i rządzący zapewniali o pamięci o nich i stawiali ich za wzór, sami weterani mieli dość

#losowemiasto <-- Tag do obserwowania

#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne #suseuspamuje

Miasto: [Głuchołazy](https://pl.wikipedia.org/wiki/G%C5%82ucho%C5%82azy) – miasto w Polsce położone w województwie opolskim, w powiecie nyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Głuchołazy. Przepływa przez nie rzeka [Biała Głuchołaska](https://pl.wikipedia.org/wiki/Biała_Głuchołaska). Według danych na 1 stycznia 2024 miasto było zamieszkane przez 12 621 osób. Nazwa _Głuchołazy_ została utworzona od czeskiego określenia _hluché lazy_ (bezpożyteczne czy jałowe pole). Dawna nazwa miasta, _Kozia Szyja_, pochodziła od krętego biegu rzeki Białej Głuchołaskiej. Jej niemieckim odpowiednikiem było Ziegenhals. Na początku XIII wieku na terenie Śląska i Moraw rozwijała się akcja osiedleńcza, wówczas w rejonie Głuchołaz zostały znalezione złoża [złota](https://pl.wikipedia.org/wiki/Złoto) i założono kopalnie tego metalu. Biskup upoważnił rycerza Witygona do przeprowadzenia akcji kolonizacyjnej w dolinie rzeki Białej Głuchołaskiej w celu zabezpieczenia granic biskupstwa, w wyniku czego założone zostało warowne miasto Głuchołazy. W 1225 miasto zostało [lokowane](https://pl.wikipedia.org/wiki/Lokacja_(historia)) na [prawie flamandzkim](https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawa_miejskie). Po [bitwie pod Legnicą](https://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Legnicą) w 1241 przez Głuchołazy i okolice przeszły oddziały [Mongołów](https://pl.wikipedia.org/wiki/Imperium_mongolskie), „niszcząc wszystko po drodze”. Kościół św. Wawrzyńca po raz pierwszy wzmiankowany był w 1285. W czasie [rejzy husytów](https://pl.wikipedia.org/wiki/Rejzy_husyckie) na [Śląsk](https://pl.wikipedia.org/wiki/Śląsk), między 16 i 18 marca 1428 opuszczone przez mieszkańców Głuchołazy zostały zniszczone przez [husytów](https://pl.wikipedia.org/wiki/Husytyzm). Podczas anarchii feudalnej panującej po wojnach husyckich, Głuchołazy dwukrotnie zagarnęli śląscy i czescy rycerze-zbójcy (1444 i 1445), przy czym dopuszczali się rabunków i gwałtów. W 1460 miasto ucierpiało w wyniku powodzi. Staraniem burmistrza Kirchnera w 1552 w zachodniej części Rynku wzniesiono nowy renesansowy ratusz. W 1856 fabryka włókiennicza [Samuela Fränkla](https://pl.wikipedia.org/wiki/Samuel_Fränkel) z siedzibą w Prudniku (późniejsze [Zakłady Przemysłu Bawełnianego „Frotex”](https://pl.wikipedia.org/wiki/Zakłady_Przemysłu_Bawełnianego_„Frotex”)) otworzyła w Głuchołazach swoją filialną tkalnię. W 1871 zbudowano bitą szosę z Głuchołaz do Prudnika. Pod koniec XIX wieku z inicjatywy Towarzystwa Promenadowego, wkrótce po otrzymaniu przez miasto statusu uzdrowiska, powstał [Park Zdrojowy w Głuchołazach](https://pl.wikipedia.org/wiki/Park_Zdrojowy_w_Głuchołazach). 10 lipca 1903 roku Głuchołazy i okoliczne miejscowości w wyniku wielodniowych intensywnych opadów deszczu nawiedziła [powódź](https://pl.wikipedia.org/wiki/Powódź_na_Śląsku_(1903)). Miesiąc później, 10 sierpnia, [cesarzowa Augusta](https://pl.wikipedia.org/wiki/Augusta_Wiktoria_ze_Szlezwika-Holsztynu-Sonderburga-Augustenburga) udała się do Głuchołaz, [Jarnołtówka](https://pl.wikipedia.org/wiki/Jarnołtówek) i [Prudnika](https://pl.wikipedia.org/wiki/Prudnik), by dokonać wizji terenów zniszczonych podczas powodzi. Jej wizyta zaowocowała wybudowaniem [zapory wodnej w Jarnołtówku](https://pl.wikipedia.org/wiki/Zbiornik_przeciwpowodziowy_w_Jarnołtówku). Przed rozpoczęciem [II wojny światowej](https://pl.wikipedia.org/wiki/II_wojna_światowa) w Głuchołazach działał tajny ośrodek niemieckiego wywiadu wojskowego [Abwehry](https://pl.wikipedia.org/wiki/Abwehra). Współpracował z nim m.in. [Oskar Schindler](https://pl.wikipedia.org/wiki/Oskar_Schindler). 8 maja 1945 (dzień kapitulacji III Rzeszy) atakujący z Prudnika 1278 Pułk Strzelecki przełamał obronę Charbielina, lasu na południe od Wierzbca i Moszczanki, i opanował Głuchołazy. 10 maja 1945 przyjechały tu polskie władze administracyjne. Poza mostami miasto było prawie nie ruszone. Na podstawie dekretu [PKWN](https://pl.wikipedia.org/wiki/Polski_Komitet_Wyzwolenia_Narodowego) z 31 sierpnia 1944 zostały utworzone miejsca odosobnienia, więzienia i ośrodki pracy przymusowej dla „hitlerowskich zbrodniarzy oraz zdrajców narodu polskiego”. Obóz pracy nr 102 [Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego](https://pl.wikipedia.org/wiki/Ministerstwo_Bezpieczeństwa_Publicznego) utworzyło w Głuchołazach. 8 lutego 1946 w świetlicy [MO](https://pl.wikipedia.org/wiki/Milicja_Obywatelska) otwarto pierwsze kino w Głuchołazach. W latach 60. Głuchołazy funkcjonowały jako wczasowisko i [uzdrowisko](https://pl.wikipedia.org/wiki/Uzdrowisko). Podkreślano jego malownicze położenie, możliwości interesujących wycieczek oraz suchy, podgórski klimat, sprzyjający leczeniu chorób płuc. 6 lipca 1997 rozpoczęła się [powódź tysiąclecia](https://pl.wikipedia.org/wiki/Powódź_tysiąclecia). Głuchołazy były wówczas drugim (po Prudniku) polskim miastem, które zostało zalane. 8 lipca 1997 do Głuchołaz przyleciał helikopterem premier [Włodzimierz Cimoszewicz](https://pl.wikipedia.org/wiki/Włodzimierz_Cimoszewicz). W czasie [powodzi we wrześniu 2024](https://pl.wikipedia.org/wiki/Powódź_w_Europie_Środkowej_(2024)) przepływająca przez Głuchołazy rzeka [Biała Głuchołaska](https://pl.wikipedia.org/wiki/Biała_Głuchołaska) wylała, powodując liczne zniszczenia. Zalane zostało centrum miasta. Kostka brukowa położona na Rynku została wyrwana. Uszkodzeniu uległy budynki i infrastruktura drogowa. Nurt rzeki porwał most tymczasowy oraz konstrukcję nowego mostu. Miasto zostało pozbawione prądu, gazu i telefonii stacjonarnej. Zabytki:* kościół par. pw. św. Wawrzyńca, z 1250 r., kościół cmentarny pw. św. Rocha, z 1350 r., park sanatoryjny, mury obronne, baszta – wieża Bramy Górnej z XIV w., kościół pw. św. Anny na Górze Chrobrego, kościół ewangelicki z 1865 r., obecnie katolicki kościół młodzieżowy pw. św. Franciszka.

Wieś:* --

Data wykonania zdjęcia:* Lata 1935-1940

Opis zdjęcia:* Adolf Hitler Strasse w Głuchołazach. Źródło

Zwycięzca losowania:* @PlatynowyBazant

Jak chcesz wziąć udział w losowaniu kolejnego miasta kliknij w ten link

#losowemiasto <-- Tag do obserwowania

#suseuspamuje #hejtolosauth

#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne

Codziennie lub w miarę możliwość będę wrzucał jakieś historyczne zdjęcie z jakiejś miejscowości w Polsce.*

Aby wziąć udział w losowaniu miejscowości wystarczy wygrzmocić ten wpis.*

O nazwę miejscowości będę pytał po wylosowaniu pioruna z tego wpisu poprzez [hejto los](https://hejto-los.pl/) .*

Losowanie odbywać się będzie po godzinie 20, jeśli osoba biorąca udział w losowaniu wie, że może być niedostępna po tej godzinie, proszę niech profilaktycznie zostawi komentarz z nazwą miasta lub wsi w tym wpisie.*

* Nie ma ograniczeń dla użytkowników, można plusować ten wpis za każdym razem nawet jeśli już wygrałeś, i można cały czas prosić o zdjęcie z tego samego miasta nawet jeśli już zostało wylosowane, a jeśli się zdarzy że nie ma już zdjęć z danej miejscowości to użytkownik zostanie poproszony o podanie nazwy innej miejscowości.

* Dopuszczam możliwość wpisania nazwy jakiejś wsi, ale nie obiecuje że znajdę zdjęcie z tej miejscowości oraz proszę o podanie dokładniejszych danych jak np. powiat i województwo.

* Dziś pod wieczór zrobię losowanie, a jutro z rana dodam zdjęcie z opisem.

Brak odpowiedzi i brak podania nazwy miasta przez wylosowaną osobę w godzinach między 20 a 9 rano*, będzie skutkował tym że OP sam wybiera za wylosowanego miejscowość albo nie wybiera i nic nie ma.

KONKURS: Mitologia Celtów

Do wygrania 2 egzemplarze książki „Mitologia Celtów”. Pozycja opowiada o kulturze, wierzeniach i życiu codziennym Celtów. Książka jest nagrodą w konkursie, którego organizatorem jest IMPERIUM ROMANUM. Co trzeba zrobić, aby móc się cieszyć z nagrody?

Aby wziąć udział w konkursie, należy w terminie do 16 września 2026 r.:

+ napisać ciekawostkę dotyczącą świata antycznych Rzymian lub w jakiś sposób powiązaną z rzymską historią. Dwa najciekawsze teksty zostaną nagrodzone książkami, a ich prace zostaną opublikowane na stronie IMPERIUM ROMANUM.

Teksty, wraz z imieniem, nazwiskiem i adresem zamieszkania uczestnika (przesłane dane zostaną wykorzystane jedynie w wypadku wygranej w konkursie – przekażę je wtedy sponsorowi, by mógł przesłać nagrody, a same imiona i nazwiska zwycięzców opublikuję), należy wysłać zgłoszenie na adres: konkurs@imperiumromanum.pl, umieszczając w tytule maila: „Mitologia Celtów”. Praca musi spełniać wymogi edytorskie.

Wśród uczestników, którzy nadeślą najciekawsze prace, wybrane zostaną zgodnie z regulaminem

+ 2 egzemplarze książki „Mitologia Celtów” autorstwa Jerzego Gąssowskiego

Fundatorem nagród jest Wydawnictwo Replika -> https://replika.eu/

https://imperiumromanum.pl/konkurs/konkurs-mitologia-celtow/

#nauka #ciekawostki #konkurs #imperiumromanum #gruparatowaniapoziomu #historia

Era hiszpańskich kolonizatorów doprowadziła do upadku imperiów Azteków i Inków. Diametralnie zmieniła też rzeczywistość na peryferiach tamtejszych cywilizacji. Co działo się na terenach Tierra Firme, czyli dzisiejszej Panamy, Kolumbii i Wenezueli oraz kto rozgrywał tam karty w

Niesamowite dla mnie jest, jak z jednej strony rosjanie doskonale znają historię, a z drugiej strony jest to wersja umiejętnie wypaczona w kluczowych miejscach, tak aby przypadkiem nie wyciągać z niej innych wniosków, niż chce władza.

Ludzie nie znajacy historii, są skazani na jej powtarzanie. Książka ma 27 lat, została napisana i wydana jeszcze przed dojściem Putina do władzy. Analogia do współczesnych wydarzeń jest tak zauważalna, jakby podeszła i strzeliła w mordę.

Dla wszystkich, poza samymi rosjanami. 71% pozytywnie ocenia historyczną rolę Iwana Groźnego.

#polityka #historia #ukraina

Nowe nabytki #ksiazki #historia #archeologia

#losowemiasto <-- Tag do obserwowania

#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne #suseuspamuje

Miasto: [Pisz](https://pl.wikipedia.org/wiki/Pisz) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu piskiego i gminy miejsko-wiejskiej Pisz, w południowo-wschodniej części [Krainy Wielkich Jezior Mazurskich](https://pl.wikipedia.org/wiki/Kraina_Wielkich_Jezior_Mazurskich), nad jeziorem [Roś](https://pl.wikipedia.org/wiki/Roś_(jezioro)) i nad wypływającą z niego rzeką [Pisą](https://pl.wikipedia.org/wiki/Pisa_(dopływ_Narwi)). Miasto otacza [Puszcza Piska](https://pl.wikipedia.org/wiki/Puszcza_Piska). Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 17 672 mieszkańców. Gmina Pisz jest jedną z największych obszarowo gmin w Polsce – 634 km², obejmując około 2/3 jeziora [Śniardwy](https://pl.wikipedia.org/wiki/Śniardwy). Data założenia 1367 r., [Komtur](https://pl.wikipedia.org/wiki/Komtur) bałgijski Ulryk Fricke nadał [prawa bartne](https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_bartne) osadzie przy zamku Johannisburg. 1422 – początek planowego osadnictwa na terenie powiatu piskiego; Pisz powstał jako osada bartnicza, funkcjonująca jako wieś zagrodnicza, zasiedlona [wolnymi](https://pl.wikipedia.org/wiki/Wolni) pruskimi, z prawem bartnictwa, rybołówstwa i myślistwa. W 1424 wzmiankowano o [sołtysie](https://pl.wikipedia.org/wiki/Sołtys), co wskazywałoby na funkcjonującą już wieś. Wspomniany sołtys wymieniany jest także jako starosta bartny w 1450 r. Prawdopodobnie w tym czasie w pobliżu zamku funkcjonowały już karczmy i kramy rzemieślnicze. 1455 – powstanie chłopskie podczas [wojny trzynastoletniej](https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojna_trzynastoletnia), zajęcie zamku piskiego przez powstańców. 1519–1521 – ostatnia [wojna polsko-krzyżacka](https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojna_polsko-krzyżacka_(1519–1521)); zajęcie zamku przez oddział polski pod dowództwem Jerzego Talfusa. 1645 – Pisz otrzymał [prawa miejskie](https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawa_miejskie) nadane przez elektora [Fryderyka Wilhelma](https://pl.wikipedia.org/wiki/Fryderyk_Wilhelm_I_(Wielki_Elektor)). 1698 – konferencja na zamku piskim króla Polski [Augusta II Mocnego](https://pl.wikipedia.org/wiki/August_II_Mocny) i [elektora brandenburskiego](https://pl.wikipedia.org/wiki/Władcy_Brandenburgii) [Fryderyka I Hohenzollerna](https://pl.wikipedia.org/wiki/Fryderyk_I_Pruski). Podczas „wielkich łowów” towarzyszących wizycie padły ostatnie żubry w Puszczy Piskiej. 1709–1711 – epidemia [dżumy](https://pl.wikipedia.org/wiki/Dżuma) (przeżyło 14 mieszkańców). 1794 – działania wojenne związane z [powstaniem kościuszkowskim](https://pl.wikipedia.org/wiki/Insurekcja_kościuszkowska). 1856 – powstanie straży pożarnej. 1884–1885 – połączenie kolejowe z Olsztynem i Ełkiem. 1905 – budowa linii kolejowej Pisz – Orzysz. 1907 – założenie wodociągu i gazowni, budowa wieży ciśnień. 1908 – otwarcie szpitala powiatowego; budowa linii kolejowej Pisz – Dłutowo. 1939 – budowa schronów wojskowych, w tym pierwszego na świecie schronu biernego typu regelbau 502. 24/25 stycznia 1945 – Pisz został zajęty przez 307 sowiecką dywizję piechoty dowodzoną przez generała majora B. Dołmatowa; zniszczenie zabudowy w niemal 70%. 2002 – 4 lipca [nad Puszczą Piską przeszedł największy w historii huragan](https://pl.wikipedia.org/wiki/Wichura_na_Mazurach_(2002)) (w nadleśnictwie Pisz w ciągu 15 minut uszkodzonych zostało 12 tys. ha lasów). 2004 – uruchomienie ekologicznej ciepłowni (Jest to największa tego rodzaju ciepłownia w Polsce, która wykorzystuje tylko odnawialne źródła energii – biomasę). 2019 – zakończenie remontu [linii kolejowej nr 219](https://pl.wikipedia.org/wiki/Linia_kolejowa_nr_219), z przebudową stacji, wymiana przęsła mostu nad Pisą i budowa przystanku osobowego [Pisz Wschodni](https://pl.wikipedia.org/wiki/Pisz_Wschodni). Zabytki:* Kościół św. Jana Chrzciciela – zabytkowy kościół (do 1945 świątynia ewangelicka), którego najstarszy element, wieża, pochodzi z 1694. Ściany z ryglówki wzniesione w 1737. Ratusz – neogotycki ratusz z 1900 wzniesiony za pieniądze pochodzące z kontrybucji po wygranej wojnie z Francją w 1871. Pozostałości zamku – fragmenty muru oraz fundamenty byłego zamku krzyżackiego przy ul. Gizewiusza. Nieczynna komunalna wieża ciśnień z 1907. Kolejowa wieża ciśnień z 1919. Kamienna Baba – pamiątka pozostawiona przez Prusów, odnaleziona w pobliskich Wejsunach w 1872. Obelisk z różowawego głazu (140 cm wys.), z niewyraźnie zarysowaną twarzą, przedstawia prawdopodobnie staropruskiego boga. Zespół ośmiu niemieckich schronów wojskowych wybudowanych w latach 1939–1944, w tym jedyny w Polsce schron bierny typu Regelbau 502 – główny schron zespołu, odnowiony, zawierający ekspozycję militarno-historyczną. Ponadto na kompleks składają się: odnowiony schron bojowy CKM i działa przeciwpancernego oraz sześć nieodnowionych schronów – bojowych i biernych. Kompleks tworzy trasę historyczną „Piska Pozycja Ryglowa” i jest dostępny do bezpłatnego zwiedzania.

Wieś:* --

Data wykonania zdjęcia:* Lata 1965-1970

Opis zdjęcia:* Rynek w Piszu, na wprost Piski Dom Kultury. Źródło

Zwycięzca losowania:* @serel

Jak chcesz wziąć udział w losowaniu kolejnego miasta kliknij w ten link

Przez stulecia laudanum – alkoholowy wyciąg z opium z dodatkiem przypraw – stanowiło podstawę uśmierzania bólu i uchodziło za uniwersalne panaceum na niemal każdą dolegliwość. Choć krople te przynosiły szybkie ukojenie, brak kontroli dawkowania, tania dostępność i silne

#losowemiasto <-- Tag do obserwowania

#suseuspamuje #hejtolosauth

#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne

Codziennie lub w miarę możliwość będę wrzucał jakieś historyczne zdjęcie z jakiejś miejscowości w Polsce.*

Aby wziąć udział w losowaniu miejscowości wystarczy wygrzmocić ten wpis.*

O nazwę miejscowości będę pytał po wylosowaniu pioruna z tego wpisu poprzez [hejto los](https://hejto-los.pl/) .*

Losowanie odbywać się będzie po godzinie 20, jeśli osoba biorąca udział w losowaniu wie, że może być niedostępna po tej godzinie, proszę niech profilaktycznie zostawi komentarz z nazwą miasta lub wsi w tym wpisie.*

* Nie ma ograniczeń dla użytkowników, można plusować ten wpis za każdym razem nawet jeśli już wygrałeś, i można cały czas prosić o zdjęcie z tego samego miasta nawet jeśli już zostało wylosowane, a jeśli się zdarzy że nie ma już zdjęć z danej miejscowości to użytkownik zostanie poproszony o podanie nazwy innej miejscowości.

* Dopuszczam możliwość wpisania nazwy jakiejś wsi, ale nie obiecuje że znajdę zdjęcie z tej miejscowości oraz proszę o podanie dokładniejszych danych jak np. powiat i województwo.

* Dziś pod wieczór zrobię losowanie, a jutro z rana dodam zdjęcie z opisem.

Brak odpowiedzi i brak podania nazwy miasta przez wylosowaną osobę w godzinach między 20 a 9 rano*, będzie skutkował tym że OP sam wybiera za wylosowanego miejscowość albo nie wybiera i nic nie ma.

Dziś rocznica śmierci J. R. R. Tolkiena, który zmarł 2 września 1973 roku w wieku 81 lat :green_book: Jego ostatnie znane zdjęcie zostało zrobione kilka tygodni wcześniej przez jego najstarszego wnuka i przedstawia Tolkiena opierającego się o duże, stare drzewo - to jedno z jego ulubionych drzew, sosna czarna rosnąca w Oxford Botanic Garden. Tolkien przezywał ją podobno "Laokoonem" z uwagi na to, że jej konary przypominały mu trochę starożytną rzeźbę znaną jako Grupę Laokoona.

Sosna z Oxford Botanic Garden została posadzona około 1830 roku. W 2014 roku konary drzewa zaczęły pękać i odłamywać się pod własnym ciężarem, stwarzając zagrożenie, w związku z czym musiało niestety zostać ścięte. W 2021 roku, z okazji czterechsetnej rocznicy istnienia ogrodu botanicznego, posadzono w nim sadzonkę wyhodowaną z nasion oryginalnej sosny.

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #tolkien #historia #drzewa #uk

„Soup Kitchen Lady”, „Matka Teresa z Canberry” lub po prostu Stasia – pod takimi określeniami znana była Stanisława Dąbrowski w Australii. Polka w 1964 roku przeprowadziła się do Canberry, gdzie przez dekady pomagała potrzebującym, rozdajac im darmową zupę, chleb i napoje. Choć