#nauka

#heheszki #nauka

Polski YouTube to nie tylko rozrywka.

Zebraliśmy kanały, które warto znać: technologia, informatyka, cyberbezpieczeństwo, elektronika, nauka, historia, finanse, podróże, gry i hobby.

To nie jest ranking — bardziej katalog ciekawych miejsc, do których warto zajrzeć.

Jeśli znacie wartościowy polski kanał, którego brakuje na liście, wrzućcie nazwę w komentarzu. Będziemy artykuł rozwijać.

https://tumaszinfo.wordpress.com/2026/10/08/najciekawsze-polskie-kanaly-youtube/

#youtube #technologia #nauka #cyberbezpieczenstwo #elektronika #historia #gry #internet

Próbuję ostatnio wrócić trochę do popularyzacji nauki od strony zawodowej i przy okazji przegrzebywania się przez zaświadczenia i referencje przypomniała mi się sytuacja z jednej z imprez popularyzatorskich, na których miałam okazję prowadzić warsztaty.

To była impreza w jednym z lokalnych parków rozrywki, która tematycznie była związana z archeologią - razem z kilkoma innymi osobami z naszego koła studenckiego przygotowaliśmy tam stoisko, przy którym odwiedzający w różnym wieku mogli spróbować pobawić się w archeologów, obejrzeć rekonstrukcje zabytków, dowiedzieć się czegoś o naszej pracy i tak dalej. Dzieci mogły u nas dodatkowo dostać darmowe materiały edukacyjne, które cieszyły się sporym wzięciem.

Jak to bywa na takich wydarzeniach, czasem trafiali nam się wyjątkowo zainteresowani odwiedzający. Jednym z nich był chłopiec w wieku wczesnoszkolnym: wypytywał o różne rekonstrukcje zabytków, zgadywał, do czego mogły służyć, ogólnie był bardzo zainteresowany tematem, ale rodzice najwyraźniej nie bardzo, bo trzymali się z boku. W pewnym momencie ojciec chyba się trochę zniecierpliwił, bo podszedł do niego, złapał go za rękę i powiedział "no już, wystarczy, idziemy dalej". Ledwo zdążyłam przygotować i podać młodemu pakiet materiałów edukacyjnych - widać było, że chętnie by jeszcze u nas posiedział, no ale różnie to bywa, może musieli zaraz się zbierać.

Kiedy odchodzili, słyszeliśmy jeszcze, jak mały z przejęciem mówi rodzicom, że jak dorośnie, to też chciałby wykopywać z ziemi i badać różne fajne rzeczy. Nasza reakcja na stoisku to było oczywiście zbiorowe "awww, jakie to urocze :smiley:". Ale tylko przez moment, bo zaraz potem ojciec odpowiedział młodemu, tak trochę szorstko: "daj spokój, jak dorośniesz, dostaniesz od taty firmę do poprowadzenia".

Ech, nie ma to jak zachęcać dziecko do rozwijania indywidualnych zainteresowań.

Pozostaje mieć nadzieję, że ojciec po prostu palnął tym tekstem bez pomyślunku, ale tak czy inaczej, od razu zrobiło nam się trochę żal tego dzieciaczka. Na dziesiątki wydarzeń popularyzatorskich to był na szczęście tylko jeden przykład takiego zachowania, który tak mocno zapadł mi w pamięć. Rodzice i opiekunowie z reguły po prostu się cieszyli, widząc, że dziecko jest zainteresowane, dowiaduje się czegoś nowego i przy tym dobrze się bawi.

#nauka #popularyzacjanauki #dzieci #rodzicielstwo

Królewska Szwedzka Akademia Nauk postanowiła przyznać Nagrodę Nobla z fizyki za 2026 rok Francisowi Halzenowi „za przełomowy wkład w powstanie i rozwój Obserwatorium Neutrin IceCube oraz odkrycie wysokoenergetycznych neutrin pochodzenia astrofizycznego”. Nazwisko laureata ogłoszono w

Na zachodzie: nagroda Nobla za sterowanie neuronami za pomocą światła.

Na wschodzie: dżuma.

#rosja #nauka

5 października Komisja Noblowska przyznała Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny. Otrzymali ją Karl Deisseroth, Peter Hegemann i Georg Nagel za odkrycia dotyczące sterowanych światłem kanałów jonowych i optogenetyki. Znamy laureatów Nagrody Nobla w 2026 r. Tak zapisali się na

nauka #czytamynature #lukaszlamza

AbSynth pomaga chemikom - Słońce w laboratorium - Wilki i borówki | **Czytamy naturę 305**

W 305. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* wielkiej bazie statystycznej syntez chemicznych i o tym, co z niej wynika dla projektowania syntez nowych związków;

* próbie odtworzenia koronalnych wyrzutów masy w warunkach laboratoryjnych;

* wilkach zjadających borówki; i wielkim pytaniu, co z tego wynika dla borówek.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

O Car-bombie powiedziano, napisano i pokazano już wiele, ale zdecydowanie nie wszystko. W tym materiale postaram się zebrać praktycznie cały istotny kontekst, bez którego trudno właściwie zrozumieć tę historię, i połączyć poszczególne fakty w jeden spójny obraz. #smartgasm #nauka

Jak skonstruować pisuar nierozbryzgujący? IgNobel z fizyki 2026 | **Czytamy naturę**

W odcinku specjalnym "Czytamy naturę" poznajemy bliżej badania, za które wręczono w 2026 roku Nagrodę Ignobla z dziedziny fizyki: a dotyczą one rozbryzgiwania się kropelek moczu z powierzchni pisuaru.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #ignobel #copernicus #lukaszlamza

Wyczuwam ból tyłka w komentarzach XD

#chemia #nauka #domestos . źródło Autor: https://dmchemik.pl/linki

Atomówki Korei Północnej obudziły litosferę - Big Pharma AI - 10-kąt na Saturnie | **CN 304**

W 304. odcinku "Czytamy naturę" opowiadam o:

* badaniach sejsmicznych nie tylko podczas północnokoreańskich testów jądrowych, ale w latach po nich, z których wynika, że wskutek testów trwale obudziły się uskoki;

* "wirtualnym labie farmaceutycznym", składającym się z tysięcy agentów zorganizowanych na sposób analogiczny do prawdziwego działu R&D koncernu farmaceutycznego;

* 10-kącie (lub dziesięcioboku) okalającym biegun południowy Saturna.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

Japonia testuje lek, który regeneruje ludzkie zęby poprzez blokowanie USAG-1 białka, które wyłącza uśpione zawiązki zębów. Faza I jest zakończona. Faza Ila u dzieci z wrodzonym brakiem zębów jest następna. Jeśli się uda, protezy i implanty mogą stać się zbędne.

W Japonii trwają testy nowego leku, który regeneruje ludzkie zęby, co może na zawsze położyć kres protezom i implantom.

Ludzie wyrastają dwie serie zębów w ciągu życia. Ale w szczęce ukryte są małe, pozostałe zawiązki zębów, które nigdy się nie rozwijają, ponieważ białko o nazwie USAG-1 działa jak molekularny wyłącznik wzrostu zębów. Zablokuj USAG-1, a ciało może samodzielnie reaktywować te uśpione zawiązki.

Naukowcy z Uniwersytetu w Kioto, pod kierunkiem dr Katsu Takahashiego, pracują nad tym od lat. Najpierw odkryli, że myszy zaprojektowane bez genu USAG-1 rosły dodatkowe zęby. Później badania na zwierzętach wykazały, że pojedyncza injekcja przeciwciał mogła wyhodować w pełni funkcjonalne zęby bez poważnych problemów z bezpieczeństwem.

Eksperymentalny lek nosi nazwę TRG-035, to zhumanizowane przeciwciało anty-USAG-1 opracowane przez Toregem BioPharma. Pierwsza próba kliniczna u ludzi rozpoczęła się w październiku 2024 roku i uczestniczyło w niej 30 mężczyzn w wieku od 30 do 64 lat, z których każdy miał co najmniej jednego brakującego zęba trzonowego. Badanie fazy I było głównie próbą bezpieczeństwa - losowo przydzielonym, podwójnie ślepym, kontrolowanym placebo badaniem dawkowania. Według Toregemu, faza I potwierdziła bezpieczeństwo leku, chociaż szczegółowe wyniki nie zostały jeszcze ujawnione. Naukowcy zauważyli, że rzeczywisty odrost zębów u tych dorosłych uczestników był mało prawdopodobny, ponieważ wolontariusze głównie ustalali profil bezpieczeństwa przed rozszerzeniem testów.

Kolejny etap jest bardziej interesujący. Planowana jest próba fazy Ila dla 24 dzieci w wieku od 2 do 7 lat z ciężką wrodzoną agenezją zębów - stanem, w którym zęby nigdy się w pełni nie rozwijają. Brak sześciu lub więcej zębów od urodzenia dotyczy około jednego na tysiąc ludzi, powodując poważne trudności w żuciu i znaczny stygmat społeczny. Próba będzie otwarta i nieporównawcza, przenosząc testy z zdrowych dorosłych na pacjentów, których lek ma rzeczywiście leczyć.

Pozostały jeszcze otwarte pytania. Eksperci podnieśli obawy związane z tym, czy odrośnięte zęby będą odpowiednio się układały i prawidłowo łączyły z nerwami i naczyniami krwionośnymi. Jeśli próby zakończą się sukcesem, Toregem planuje dostęp komercyjny w okolicach 2030 roku, a wczesne szacunki przewidują koszty na poziomie około 11 000 dolarów za ząb.

To jest eksperymentalne. To wczesny etap. Ale pomysł, że ludzkie szczęki mogą mieć uśpioną trzecią serię zębów czekających na chemiczne obudzenie, brzmi jak scenariusz science fiction, dopóki ktoś naprawdę tego nie wypróbuje.

#ciekawostki #stomatologia #dentysta #zdrowie #japonia #nauka #respam

No niby nie jest źle ¯\\(ツ)/¯

Japonia szacowane średnie IQ ok 106 oraz PISA z matematyki 536

Źródła i daty:

* IQ: Richard Lynn & David Becker, The Intelligence of Nations, 2019. Wartości są szacunkami „national IQ”, opartymi na zestawieniu różnych badań i danych; nie są oficjalnymi statystykami IQ państw.

* PISA: OECD, PISA 2022 Results, Volume I, 2023 — wyniki badania przeprowadzonego w 2022 r.

* Ukraina: Dla Ukrainy wynik 441 dotyczy 18 z 27 regionów, objętych badaniem PISA 2022.

* Średnia OECD w PISA 2022 z matematyki: 472 pkt.

#ciekawostki #badania #nauka #polska #japonia #ukraina #iq #inteligencja

Już 25 września Małopolska zamieni się w centrum naukowych odkryć i inspiracji. Jubileuszowa, dwudziesta edycja Małopolskiej Nocy Naukowców odbędzie się pod hasłem „From Wow! to Why?”, zachęcając uczestników do przejścia od pierwszego zachwytu do głębokiego zrozumienia naukowych

#ciekawostki #nauka #ciekawostkizdupy #gospodarka #polska #kosmos

Polska dołożyła się do CERNu w 2026r 40.8mln franków szwajcarskich (188mln PLN).

Co daje 3,3% ogólnego budżetu organizacji.

~I jest to 1.1% naszego PKB~

Każdy z nas dołożył się średnio 1.1CHF

Co daje nam 8 miejsce jeśli chodzi o wartość składki.

Do ESA też się dokładamy, dzięki czemu w obu tych miejscach pracują wybitni fizycy i astronomowie (a nawet astronauta :))

Mamy też sporo małych firm które się rozwijają w tych branżach, jak np SpaceForest, budują elektronikę dla przemysłu kosmicznego i pracują nad własnymi rakietami suborbitalnymi. Albo firma Astronika która zrobiła kreta dla lądownika InSight.

Na ISS są zainstalowane anteny naszego projektu i wykonania.

W Polsce jest oddział firmy Avio (Włochy) która jest dostawcą części do np Ariane 6

Dzieje się.

https://en.wikipedia.org/wiki/CERN

OpenAI i wielka matematyka - Wielkie cywilizacje w lasach Amazonii - Piękne detale Słońca | **CN 303**

W 303. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* prawdopodobnym rozwiązaniu tzw. problemu gładkości równań Naviera-Stokesa, słynnego otwartego problemu matematycznego;

* systematycznej analizie laserowo-radarowej (LIDAR) fragmentu lasu amazońskiego - wygląda na to, że ok. 1500-2500 lat temu kwitła tam całkiem spora cywilizacja;

* wspaniałej jakości zdjęciach i filmach przedstawiających granulację Słońca.

#ciekawostki #nauka #copernicus #czytamynature #lukaszlamza

Wycieczka po CERN (LHC w programie) oczami metrologa.

Film z wizyty Marco Repsa (mój ulubiony kanał o precyzyjnych pomiarach - tak, wiem, ale bywają gorsze dewiacje :D) w CERN podczas przerwy technicznej LHC w styczniu 2026 roku.
Jeśli podnieca cię wpływ magnetostrykcji na pomiar dużych prądów, źródła prądowe o dokładności liczonej w częściach na miliard i podobne tematy, to te dwie godziny przelecą, jak błyskawica 😁 .

Wołam @myoniwy, bo nikt inny nie przychodzi mi do głowy (i pewnie tylko on obejrzy :rolling_on_the_floor_laughing: ).

Głównym temat bowiem jest inżynieria precyzyjna i metrologia wykorzystywana do sterowania, przyspieszania i pomiaru cząstek elementarnych. Autor pokazuje konwertery mocy zasilające magnesy LHC prądami do 13 000 A, bezpośrednie komparatory prądowe (DCC) oraz źródła prądu referencyjnego (IRF3) z technologią zeroflux. Następnie odwiedza Super Proton Synchrotron (SPS) - ostatni etap przyspieszania przed LHC - z wzmacniaczami RF o mocy 1 MW i napięciami megawoltowymi.

Druga część filmu to wizyta w Fabryce Antymaterii, gdzie pułapkowane są antyprotony i tworzony antywodór w eksperymentach ALPHA, GBAR, BASE i AEGIS. Na koniec pokazany jest detektor ALICE badający zderzenia jonów ciężkich i plazmę kwarkowo-gluonową. Całość łączy techniczne szczegóły z osobistą perspektywą autora.

https://www.youtube.com/watch?v=Yibef6nLCv8

#nauka #fizyka #fizykakwantowa #ciekawostki #lhc #elektryka #elektronika

**Dr Łukasz Lamża: wiedza rozpada się jak uran. O mądrym wątpieniu w nauce**

W sumie ciekawy wywiad/podkast (poza tym, że na początku sklejone wypowiedzi to clickbait)

#ciekawostki #nauka #fiozofia #podkast #lukaszlamza

Czy światowe banki nasion, nazywane często "skarbnicami życia", rzeczywiście są w stanie zabezpieczyć przyszłość ludzkości po globalnej katastrofie? Najnowsze badania rzucają cień wątpliwości na długowieczność przechowywanych tam nasion. Okazuje się, że tylko wybrane