Hejto.pl
Dodaj post

Wpisz coś do wyszukania (minimum 2 znaki)

#pracaspawaczamnieprzeistacza

Autorytet

w Hydepark

7piorunów

Jak zagadacie z LLMami o pośrednikach i historii polski - to napiszą wam spójniejszą i sensowniejszą historie niż ta znana z podręczników ( ͡° ͜ʖ ͡°)

Pośrednicy: Ciągły Mechanizm Władzy w Historii Polski

W historii Polski, od jej początków w X wieku po współczesność, dominującą narracją szkolną jest opowieść o “nieszczęściach narodowych” – obcych inwazjach, rozbiorach, powstaniach i odzyskiwaniu niepodległości. Ta perspektywa, skupiona na flagach, bitwach i bohaterach, pomija jednak głębszy mechanizm, który kształtował codzienne doświadczenie milionów Polaków: system pośrednictwa. Teza, którą rozwijam w tym artykule, brzmi następująco – podstawowym problemem polskiej państwowości nie była sama eksploatacja ludności (bo ta była powszechna w Europie), lecz organizacja tej eksploatacji poprzez lokalnych pośredników. Ci pośrednicy – od kasztelanów Piastów, przez szlachtę, po współczesnych podwykonawców – przejmowali kontrolę nad pracą, daninami i nadwyżką ekonomiczną, nie ponosząc odpowiedzialności ani wobec centrum władzy, ani wobec społeczeństwa. Mechanizm ten zapewniał ciągłość systemu, mimo zmian ustrojów, i wyjaśnia, dlaczego Polska nigdy nie przeszła pełnej centralizacji władzy, jak np. Francja czy Anglia.

Analiza opiera się na czterech stałych elementach: źródle utrzymania aparatu władzy, relacji centrum–peryferie, sposobie egzekwowania przymusu i odpowiedzialności za skutki wyzysku. W każdym okresie historycznym sprawdzam, kto realnie egzekwował pracę i daniny, oraz kto ponosił konsekwencje nadużyć. Tam, gdzie role te są rozdzielone, powstaje warstwa pośrednicząca – amortyzator konfliktów, który chroni centrum, ale utrwala lokalny wyzysk. Ten model nie jest unikalny dla Polski, ale w Polsce przetrwał najdłużej, bez brutalnych przerwań jak rewolucje czy wojny domowe. Wyniki? Brak zaufania do instytucji, personalizacja konfliktów (winny jest “zły szef”, nie system) i akceptacja lokalnej przemocy ekonomicznej jako normy.

Początki: Państwo Piastów i Fundament Pośrednictwa

Państwo polskie rodzi się w X wieku pod rządami Mieszka I (ok. 960–992), który jednoczy plemiona słowiańskie i przyjmuje chrzest w 966 roku, integrując Polskę z łacińską Europą. To nie był scentralizowany organizm – Mieszko budował strukturę militarną opartą na grodach, kasztelanach i lokalnych możnych, wywodzących się z dawnych struktur plemiennych. Ci pośrednicy zbierali daniny (np. w zbożu, bydła czy pracy), organizowali robociznę do budowy fortyfikacji i rekrutowali wojowników do książęcej drużyny. Centrum (książę) potrzebowało zasobów do utrzymania władzy i ekspansji, ale egzekucję delegowało lokalnie, co tworzyło rozszczepienie: władza formalna w rękach Piastów, realna kontrola nad ludnością w rękach kasztelanów.

Dlaczego to pośrednictwo? Wczesne państwo Piastów opierało się na nadwyżce z rolnictwa i handlu (w tym srebrem z handlu niewolnikami, jak sugerują badania archeologiczne), ale brakowało biurokracji do bezpośredniej kontroli. Możni, często z rodów przedpiastowskich, traktowali siebie jako współwłaścicieli ziem, co osłabiało centralizację. Bolesław Chrobry (992–1025) kontynuował ekspansję, ale nawet on musiał negocjować z lokalnymi elitami, by uniknąć buntów.

Odpowiedzialność za nadużycia? Rozmyta – książę mógł obwiniać kasztelana, a ludność widziała w nim bezpośredniego oprawcę. Ten model przetrwał fragmentację dzielnicową (XII–XIII wiek), gdy Piastowie dzielili ziemie między synów, wzmacniając lokalne autonomie. Jak pisze Norman Davies w swojej historii Polski, Piastowie nigdy nie zdołali w pełni zdyscyplinować możnych, co utrwaliło decentralizację. 0

W porównaniu z Zachodem, gdzie monarchie jak francuska budowały bezpośrednią administrację (np. via prewotów), Polska pozostała w modelu pośrednim. To nie była słabość kulturowa, ale racjonalna adaptacja do rozległych, słabo zurbanizowanych terenów. Efekt: państwo Piastów rosło, ale jego stabilność zależała od lojalności pośredników, co później ułatwiło fragmentację.

Szlachta: Prywatyzacja Państwa i Kulminacja Modelu

Kluczowy zwrot następuje w XIV–XVI wieku, gdy ustrój szlachecki prywatyzuje funkcje państwa. Po śmierci Kazimierza Wielkiego (1370), ostatniego Piasta, Jagiellonowie (od 1386) i kolejni władcy nie centralizują władzy, jak na Zachodzie, lecz ustępują szlachcie. Przywileje (np. koszyckie 1374, nihili novi 1505) dają szlachcie immunitet, monopol na ziemię i kontrolę nad chłopami via pańszczyzna. Szlachcic nie jest urzędnikiem – jest właścicielem ludzi i ziemi. Państwo zrzeka się kontroli nad chłopem, monopolu na przemoc ekonomiczną i odpowiedzialności za warunki życia.

W folwarku szlachcic egzekwuje pracę (do 6 dni pańszczyzny tygodniowo w XVII wieku), zbiera nadwyżkę (eksport zboża do Europy) i karze opornych. Centrum (król, sejm) pobiera podatki od szlachty, ale bez ingerencji w lokalne relacje. Wyzysk staje się lokalny, odpowiedzialność rozproszona – za bunty chłopskie (np. galicyjski 1846) winny “zły pan”, nie system. Prawo dla chłopów jest fikcją, bo egzekwowane przez szlachtę. Jak opisuje to w źródłach o szlachcie, ten model wywodzi się z piastowskiej decentralizacji, gdzie możni stali się współwłaścicielami państwa. 0 Pośrednik przestaje być narzędziem – staje się właścicielem.

Złoty Wiek (XVI wiek) maskuje problem: Rzeczpospolita jest potęgą, ale opartą na eksporcie zboża, co utrwala feudalizm. Szlachta blokuje reformy, by chronić marże – np. liberum veto paraliżuje sejm. W porównaniu z Anglią (gdzie Tudorowie dyscyplinowali lordów) czy Francją (absolutyzm), Polska wybiera kompromis z pośrednikami, co prowadzi do upadku w XVII–XVIII wieku (potop szwedzki, rozbiory).

Rozbiory i XIX Wieku: Zmiana Nadzorcy, Nie Mechanizmu

Rozbiory (1772–1795) nie niszczą modelu – zmieniają tylko centrum. Zaborcy (Rosja, Prusy, Austria) opierają się na lokalnych elitach: szlachta staje się administratorami, dzierżawcami i nadzorcami. W Kongresówce (rosyjskiej) car używa magnatów do egzekucji podatków; w Galicji (austriackiej) szlachta zachowuje autonomię. Przymus pracy (pańszczyzna do 1848/1864) egzekwowany lokalnie, odpowiedzialność rozmyta w biurokracji zaborczej.

Po powstaniach (1830, 1863) reformy (uwłaszczenie) przesuwają pośrednictwo: teraz na biurokratów, ziemian i przemysłowców. W Prusach Junkrzy (szlachta pruska) zarządzają polskimi ziemiami podobnie. Jak pokazuje historia Polski od 1863, po klęsce powstania styczniowego szlachta traci supremację, ale mechanizm trwa – nowe klasy (inteligencja, burżuazja) dziedziczą rolę. 1 Zaborca deleguje przymus, pośrednik wykonuje, dół ponosi koszty. To wyjaśnia ciągłość: mimo braku państwa, doświadczenie zależności pozostaje stałe.

II RP: Odzyskanie Państwa, Ale Nie Kontroli

Niepodległość w 1918 przywraca państwo, ale nie przełamuje modelu. II RP dziedziczy strukturę: elity ziemiańskie i przemysłowe (często te same rodziny) zachowują wpływy. Reforma rolna (1920) jest połowiczna – pośrednicy (właściciele majątków, fabryk) egzekwują pracę, państwo stoi z boku. Sanacja Piłsudskiego próbuje centralizacji, ale nieskutecznie; prawo pracy egzekwowane lokalnie. W relacjach centrum–peryferie (np. kresy wschodnie) lokalni administratorzy mają wolną rękę.

Odpowiedzialność? Rozmyta – za kryzysy (np. wielki kryzys 1929) winni “źli przedsiębiorcy”, nie system. Jak w analizach instytucjonalnych historii Polski, decentralizacja elit blokuje modernizację. 2 To państwo słabe wewnętrznie, mimo zewnętrznej siły.

PRL: Teoretyczna Likwidacja Klas, Praktyczna Rekonstrukcja Pośredników

PRL (1944–1989) likwiduje klasy własnościowe, ale odtwarza pośredników: dyrektorów PGR-ów, sekretarzy PZPR, aparat zakładowy. Centrum (partia) planuje, ale egzekucja lokalna – nakazy pracy, normy produkcyjne w fabrykach. Odpowiedzialność rozmyta w biurokracji: za nadużycia winny “zły dyrektor”, nie system. Jak w “Prześnionej rewolucji” Andrzeja Ledera, PRL zamienia stare elity na nowe, ale folwarczna logika trwa – centrum deleguje, lokalni wykonują.

W gospodarce planowej pośrednicy (nomenklatura) przejmują marże: korupcja, czarna gospodarka. Bunty (1956, 1970, 1980) to reakcja na lokalny wyzysk, nie abstrakcyjny komunizm. Mechanizm przetrwał, bo brak rewolucji – kompromis z elitami.

Transformacja po 1989: Pośrednik w Wolnym Rynku
Po 1989 państwo rezygnuje z kontroli nad pracą: prywatyzacja, deregulacja. Nowi pośrednicy – agencje pracy, podwykonawcy, franczyzobiorcy, “przedsiębiorcy” zależni od korporacji. Praca realna, ryzyko przerzucone na dół (umowy śmieciowe), marża w środku. Państwo toleruje: słaba egzekucja prawa pracy, outsourcing w sektorach jak budownictwo czy usługi.

Jak w analizach transformacji, dawna nomenklatura staje się nową elitą biznesową. 12 Relacja centrum–peryferie: Warszawa deleguje, lokalni egzekwują. Odpowiedzialność? Rozmyta – za prekariat winny “rynek”, nie system. To wyjaśnia brak zaufania do instytucji dziś.

Dlaczego Strukturalny Problem?

Państwa, które wyszły (Francja – rewolucja 1789, Anglia – wojny domowe), zrobiły to brutalnie: centralizacja, dyscyplina elit. W Polsce zawsze kompromis – Piastowie z możnymi, Jagiellonowie z sejmem, zaborcy z szlachtą, PRL z nomenklaturą, III RP z biznesem. Efekt: brak arbitra, państwo jako tło. To nie cecha kulturowa, lecz adaptacja do mechanizmu.

Szkolna historia pomija to, bo buduje mit narodu vs. obcy, nie analizę klasową. Z mechanizmem historia staje się spójna: od Mieszka po dziś, epoki to wersje tego samego układu.

Wniosek: Pośrednicy Jako Klucz Do Zrozumienia

Problemem nie jest eksploatacja, lecz jej pośrednia organizacja. Pośrednicy przetrwali każdy ustrój, bo niekontrolowani i nieodpowiedzialni. Nowa historia Polski – strukturalna – pokazuje ciągłość relacji władzy z pracą. Nie jako mit, lecz analiza.

Czy to największy problem Polaków? Tak, bo utrwala zależność, blokując zmianę.
Rozwiązanie? Silna centralizacja i odpowiedzialność – ale to wymaga przełamania kompromisu.

Gruba ryba0piorunów

ehhh, a moze jednak decentralizacja i wyrwanie sie spod wladzy i centralnej i posrednikow, a nie liczenie na dobrotliwego cara, co zlapie za ryj bojarow

Kamil Janicki w niektorych odcinkach porusza te problematyke https://m.youtube.com/@WielkaHistoria

Wielka HistoriaKanał o historii prowadzony przez Kamila Janickiego - pisarza, historyka, redaktora naczelnego magazynu WielkaHISTORIA.pl i autora takich książek jak "Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa", "Wawel. Biografia" czy "Damy złotego wieku".YouTube
Pokaż więcej komentarzy (4)

Gruba ryba

w Hydepark

35piorunów

Zrobiłem sobie zbiorniczek na olio napędowe do webasto chinasto 😉

Zostało jeszcze jakiś korek wydrukować :smiley:

Pikny jest XD

18,5L

Pokaż więcej komentarzy (14)

Fanatyk

w DIY - Zrób To Sam

51piorunów

Przypomniało mi się że zanim otworzyłem to już zrobiłem sobie reklamę.

Chciałem być spawaczem, bo

Ale tak ciulowo to wyszło że odłożyłem ją na półkę, i teraz sobie o niej przypomniałem.

Pokaż więcej komentarzy (8)

Fanatyk

w DIY - Zrób To Sam

24piorunów

W końcu, spawarka @Zielonywewszystkim ożyła.

Naprawiłem wyświetlacz (przelutowałem taśmę) i zasilacz.

Składam ją i do roboty, bo jest w ciul opóźnień.

Może w końcu wezmę się za składanie stołu spawalniczego. J⁎⁎⁎ny 600kg waży.

Autorytet

w Hydepark

16piorunów

Mistrz1piorunów

@SUQ-MADIQ akurat tu jest bardzo prosto to napisać

Spawacz/ka

¯\\( ͡° ͜ʖ ͡°)

Mistrz1piorunów

@SUQ-MADIQ @wonsz ale z tego co wiem ma być neutralne płciowo a nie bezpłciowe. A w Polsce możesz mieć tylko dwie płcie, możesz być chłopem albo babą ¯\\( ͡° ͜ʖ ͡°)

Nowelizacja wprowadza wyraźne rozróżnienie między etapem poszukiwania pracownika a formalnym zatrudnieniem. W ogłoszeniach o pracę wymagana jest pełna neutralność. Zamiast pisać „Główna Księgowa”, należy zastosować formę „Główna Księgowa/Główny Księgowy”. Podobnie w przypadku technicznych profesji: „Tester Oprogramowania” powinien zostać zastąpiony przez „Tester/Testerka Oprogramowania”.
Autorytet0piorunów

@cebulaZrosolu

nowelizacja Kodeksu pracy, która weszła w życie 24 grudnia 2025 r., skupiła się głównie na neutralności płciowej w ogłoszeniach o pracę (używanie form neutralnych, jak “sekretarz/sekretarka” lub opisowych), a nie na pełnej transparentności płac, jaką zakładała unijna Dyrektywa 2023/970 (tzw. dyrektywa płacowa).
Ta dyrektywa wymaga m.in. podawania widełek wynagrodzeń w ogłoszeniach, zakazu pytania o poprzednie zarobki, prawa pracowników do informacji o płacach w porównywalnych stanowiskach oraz raportowania luki płacowej. Polska wdrożyła tylko część tych przepisów – przede wszystkim obowiązek informowania kandydata o proponowanym wynagrodzeniu przed zatrudnieniem oraz właśnie tę neutralność płciową w rekrutacji. Część ekspertów krytykuje to jako półśrodek, bo kluczowy element transparentności (jawne widełki od razu w ogłoszeniu) nadal nie jest obowiązkowy.

Wcześniej w polskiej ustawie o ochronie sygnalistów (z czerwca 2024 r., obowiązującej od września 2024 r.) ostatecznie wykluczono naruszenia prawa pracy z katalogu chronionych zgłoszeń. Dyrektywa UE (2019/1937) nie wymagała obligatoryjnie obejmowania prawa pracy – pozostawiła to krajom członkowskim. W Polsce, po sporach (pracodawcy obawiali się nadużyć i zalewu zgłoszeń o mobbingu czy nadgodzinach), Sejm odrzucił poprawki Senatu i wykreślił ten obszar.

Oznacza to, że sygnalista zgłaszający np. dyskryminację płacową, mobbing czy łamanie BHP nie dostanie automatycznej ochrony przed odwetem (jak zwolnienie czy obniżka płacy) na podstawie tej ustawy. Krytycy, w tym organizacje społeczne i część polityków, nazywają to osłabieniem praw pracowników – zwłaszcza że w innych krajach UE prawo pracy często jest włączone. Pracownik musi polegać na zwykłych ścieżkach: PIP, sąd pracy czy Kodeks pracy, ale bez specjalnej ochrony - w prawie UE zwierzęta hodowlane mają czasem bardziej rygorystyczne mechanizmy ochrony (np. obowiązkowe zgłoszenia naruszeń dobrostanu), podczas gdy w Polsce pracownicy w kwestiach prawa pracy zostali pozbawieni tego narzędzia. To decyzja polskiego legislatora, nie bezpośredni nakaz UE.

Pokaż więcej komentarzy (20)

Autorytet

w Hydepark

5piorunów

od dzisiaj jesteśmy osoby spawalskie

https://kadry.infor.pl/kadry/hrm/rekrutacja/7484884,od-24-grudnia-2025-r-w-ogloszeniach-o-prace-moga-byc-tylko-neutralne-plciowo-stanowiska-pracy.html.amp
Ale nie macie się czym martwić - za wymienienie was na nielegalnego murzyna z agencji zarejstrowanej na obywatela palestyny nadal zostaje 50zł pod warunkiem że ów obywatel sam się zgłosi do pipu i napisze na kartce 100tys razy że to on był szefem kołchozu w którym trwa kontrola a oficjalny alfa janusz nie ma bladego pojęcia co tu murzyny robią na produkcji

https://wiadomosci.onet.pl/kraj/pracownicy-z-kolumbii-oszukani-szukaja-tajemniczego-palestynczyka/dyj3205

Co do widełek w ofercie pracy to dostaniesz je na ucho podczas rozmowy kwalifikacyjnej żebyś screena nie zrobił i nie zniszczył polskiej gospodarki zdradą tajemnicy handlowej

https://www.ifirma.pl/blog/jawnosc-wynagrodzen-co-zmieni-sie-od-2026-roku/

Gruba ryba

w Hydepark

12piorunów

BzzzZZzzt

Pokaż więcej komentarzy (3)

GURU

w DIY - Zrób To Sam

16piorunów

* Płynny metal robi kap kap.

Hy hy, hy hy, coool...

Trochę to głupie, bo stary chłop i pierwszy raz spawa, ale bo mi się strasznie spodobało.
Chyba faktycznie, :P

Miałem okazję nauczyć się spawać kilka lat temu, nie skorzystałem i żałowałem, bo bez tego ciągle jestem skazany na drewno, jak coś chcę zbudować.
Nie zrozumcie mnie źle, lubię pracować w drewnie, bardzo, ale wicie rozumicie, inna technologia, inne możliwości, inna wytrzymałość itd.

Nie pokazuję efektu bo oczywiście gówno (zwłaszcza że pierwsze spawanie i od razu pionowo), ale podjarałem się.


Pokaż więcej komentarzy (6)

Fanatyk

w DIY - Zrób To Sam

43piorunów

Szybki raporcik z ostatniej ciekawej inwestycji.

Napęd taśmy w szlifierce do płytek. Wcześniejsza przekładnia która miała wytrzymać 350Nm wyzionęła ducha, a raczej zęby. Silnik napędowy miał 0,25kW 1400obr, napędzał pierwszą przekładnie, potem drugą i trzecią. Łączne przełożenie było ok 1200:1 co przy zakladanych sprawnościach przekładni 90% (każda) daje nam ok 1,16obr/min i moment ok 1500Nm. No nie dziwne że jeśli potrzebny moment był większy niż 350Nm to padło to co najsłabsze czyli przekładnia.

Dlatego jak zamawiałem nową, to nie ceregieliłem się i wziąłem taką która nominalnie ma wytrzymać 1900Nm, ale z silnikiem 0,55kW 1390obr i przełożeniem łącznym 750:1 i sprawnością podaną przez producenta 43% daje 1200Nm realnego momentu. Czyli mniej niż wytrzymuje przekładnia co jest gwarantem że nie powinna się zepsuć, bo była cholernie droga.

A przez to że nowa przekładnia ma inne wymiary to trzeba było przerobić uchwyt montażowy. Odciąłem go plazmą, i przy okazji wyszły takie kwiatki od chińskiego producenta. Szpachli na maszynie jest więcej niż na passacie four in one po remoncie u Mietka.

https://youtube.com/v/4lW3VcYFvHc

A co do plazmy to chyba muszę kupić inny palnik, z ostrzejszymi dyszami, bo na aktualnych szybko okleja się szlaką.

Lider11piorunów

@myoniwy kolejny przypadek potwierdzający krążące legendy o "chińskiej jakości". Takie wrzutki o pseudospawach na wyrobach z Chin pojawiają się ostatnio coraz częściej. Ciekawostka bo u mnie fabryka rozważa zakup kompletnej linii produkcyjnej made im China. Nikt poza zarządem jej nie chce xD

Pokaż więcej komentarzy (10)

Gruba ryba

w Hydepark

29piorunów

Zaczyna to znowu wyglądać jak do ludzi.

Wracają odruchy w rence 😉

Opcja wyjazdu awaryjnego na budowę w celu podratowania budżetu wraca do łask XD

GURU6piorunów

Nooo eleganckie spoiny. Jak masz dobre papiery to majątek w rękach.

Gruba ryba3piorunów

@Kronos do 141 mam komplet grup i grubość od 1-45mm XD

Do 135/6 i 111 już tylko samo czarne i CrMo bo to na gazociągi i bodaj 5-25mm ścianki.

@cebulaZrosolu nie no jakoś majątku to nie kosztowało, chyba w 20k idzie się zmieścić na dzisiaj.

Ale tak po prawdzie wystarczy zrobić 2-3 grupy i ściany 1-10-20mm i ogarniasz 99% zleceń, a to już w 5k można zmieścić.

Ofc same egzaminy bez kursów.

GURU1piorunów

@LaMo.zord To jakiś kontrakt na północy i rodzina na trzy pokolenia ustawiona 😉

W Finlandii były jakieś protesty w tym czy zeszłym roku bo obwiniali polskich spawaczy że zabierają im pracę przy budowie elektrowni.

Pokaż więcej komentarzy (9)

Autorytet

w Hydepark

13piorunów

     #przemys

Łapcie ama ze spawaczami podwodnymi  

https://www.bluecollars.eu/post/view/1439

GURU5piorunów

@SUQ-MADIQ w mojej pierwszej pracy na stolarni jak mialem 19 lat, jeden kolezka wzial 30k kredo i zrobil wszystkie papiery, po chyba pol roku wy⁎⁎⁎al do roterdamu wlasnie podwodnie spawac statki xd ciekawi mnie co u niego

Pokaż więcej komentarzy (5)

Autorytet

w Hydepark

20piorunów

Pokaż więcej komentarzy (7)