#iiwojnaswiatowa

"Studia nad dzieciństwem i totalitaryzmem. Tom I: Polen-Jugendverwahrlager Litzmannstadt w kontekście niemieckich zbrodni na dzieciach polskich w okresie II wojny światowej"

Książka, która początkowo miał trafić do bibliotek i szkół doczekała się na szczęście upublicznienia w formie #ebook

Choć seria ma głównie dotyczyć oficjalnego obozu dla dzieci w Łodzi, to pojawiają się w niej również inne miejsca, w których niemieccy naziści tępili polskość już wśród najmłodszych.

Takim też zapomnianym, ze zniszczoną dokumentacją i pomijanym w dyskusji miejscem jest były Tajny obóz karny dla dzieci w Lubawie (Geheimes Jugendgefängnislager in Lubau) funkcjonujący w latach 1940-1945.

Szacuje się, że przez cały okres funkcjonowania obozu więziono w ⁠nim około tysiąca dzieci. Liczba przetrzymywanych wynosiła zazwyczaj od 100 do 160 osób. Przez obóz przeszło prawdopodobnie około 1000 dzieci, głównie chłopców w ⁠wieku od 12 do 16 lat. Więźniowie byli zmuszani do ciężkiej pracy fizycznej, głodzeni i ⁠poddawani brutalnym karom. Wielu z ⁠nich zostało później przewiezionych do obozów koncentracyjnych, takich jak KL Stutthof. Choć większość dokumentacji Niemcy spalili w ⁠styczniu 1945 r., relacje byłych więźniów i ⁠świadków (jak siostra szarytka Antonina Schneider, która przemycała żywność do obozu) pozwoliły na częściowe odtworzenie historii tego miejsca.

Zachęcam do lektury tego krótkiego tekstu w rozdziale napisanym przez Marcina Michalskiego - wnuka jednego z więźniów, którego wykładu miałem okazję wysłuchać w ostatnim czasie.

Fragment:

Szefem obozu był Hauptwachtmeister Hubert Gürnau, który na czas wojny przybrał nazwisko Otto Kluge. Miał w ⁠zwyczaju rzucać w ⁠dzieci pękiem kluczy i ⁠strzelać między rzędami do idących po placu więźniów. Przez młodych osadzonych zwany „pierwszym po Bogu”. „Był to mężczyzna około 50 - tki, krępy blondyn, wzrost około 1,80 m – ⁠wspominał Witold Michalski – ⁠Spotkałem go dwa lub trzy razy. Wzbudzał respekt i ⁠strach” . Miał charakterystycznie wysuniętą dolną szczękę, wysokie, szpiczaste uszy i ⁠przenikliwe spojrzenie. Czesław Czubak zeznał, że 9 listopada 1944 r. Kluge nakazał 13 chłopcom stać całą noc na apelu. Było zimno, padał deszcz ze śniegiem. Kiedy jeden z ⁠nich, Paweł Rezner, upadł, komendant zaczął okładać więźniów wiszącą na metrowym łańcuchu kłódką. Dwóch leżało z ⁠roztrzaskanymi głowami, pozostałych 11 udało się wytrzymać do rana, kiedy to Kluge wydał rozkaz: „odmaszerować do cel”

Link do pobrania:
https://muzeumdziecipolskich.pl/oferta-wydawnicza/studia-nad-dziecinstwem-i-totalitaryzmem

#historia #polska #nazizm #hitleryzm #niemcy #okupacja #iiwojnaswiatowa #lubawa #tajnyobozdladzieci #ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #wojna #nigdywiecejwojny #ksiazki

(zdjęcie archiwalne pochodzi z obozu w Łodzi - z Lubawy niestety żadne się nie zachowały w znanych mi źródłach.)

Zrzut 1. Polskiej Brygady Powietrznodesantowej w ramach operacji Market Garden, Grave w Holandii, 23 września 1944 r.

#iiwojnaswiatowa #historia #ciekawostki #lotnictwo

836 + 1 = 837

Tytuł: Okupowanej Warszawy dzień powszedni

Autor: Tomasz Szarota

Kategoria: naukowa, historyczna

Wydawnictwo: Czytelnik

Format: papierowa

Liczba stron: 654

Ocena: 7/10

W zasadzie tytuł zdradza (ale częściowo!) tematykę książki. "Okupowanej Warszawy dzień powszedni" to synteza naukowa przedstawiająca życie codzienne mieszkańców podczas II wojny światowej. Książka dzieli się na następujące rozdziały: strukturę ludności i jej problemy, warunki bytowe warszawiaków, życie kulturalne, życie codzienne Niemców, nastroje i postawy wobec wojny i wroga. Praca ta obejmuje jednak okres od września 1939 do lipca 1944, próżno tu więc szukać informacji o powstaniu warszawskim czy też robinsonach warszawskich.

Dość ciężko ocenia mi się książkę, ponieważ wydanie, które miałem w dłoni, pochodzi z 1988 roku. Tuż przed końcem czytania książki dowiedziałem się, że książka doczekała się reedycji w 2011 roku, gdzie m.in. poruszono reakcje warszawiaków na wiadomość o zbrodni w Katyniu. Egzemplarz z 1988 ma propagandowe naleciałości, ale w zasadzie tylko ostatnia część "nastrojów i postaw" jest pełnoprawną propagandą, którą trzeba pominąć lub przeczytać z wyraźną rezerwą. W pozostałej części tekstu wstawki propagandowe (w tym o Gwardii Ludowej/Armii Ludowej czy też Polskiej Partii Robotniczej) są nieliczne i wydają się być "dla zasady, by cenzor puścił". Opisy działalności Armii Krajowej są w zasadzie rzeczowe i neutralne. Jak na czasy, w których ta książka powstała, wyszło dobrze. Faktem jest jednak, że łatwiej wybrnąć z "kontrowersyjnych tematów", jak pisze się o życiu codziennym, gdzie trzeba skupić się na cenach żywności czy też czytelnictwie. Sporą część książki zajmują cytaty z relacji świadków, co przybliża tekst czytelnikowi, który może być znudzony encyklopedycznymi opisami poszczególnych aspektów życia mieszkańców stolicy.

Nie bez przyczyny "Okupowanej Warszawy dzień powszedni" uchodzi w Polsce za kanon literatury dotyczącej II wojny światowej. Opisy są rzeczowe, a wszystkie informacje podane w odpowiedniej kolejności. Napisałbym, że również nie ma się odczucia, że autor pominął lub zbagatelizował jakąś kwestię, ale to zapewne mógłbym spokojnie napisać o ostatnim wydaniu. Ogólnie polecam książkę każdemu, ale w ciemno ostatnie wydanie z 2011.

#bookmeter #historia #warszawa #iiwojnaswiatowa #czytajzhejto #bapitankombaczyta

Prywatny licznik: 18/50

Niemieccy żołnierze oglądają zniszczony radziecki BT-7 (?) w Rydze. 14.07.1941

BT (od rosyjskiego „bystrochodnyj tank” – czołg szybkobieżny) to seria radzieckich czołgów lekkich produkowanych w latach 1932–1941. Maszyny te były znane pod potocznymi nazwami „betka” lub „betiuszka”. Charakterystyczną cechą czołgów BT była możliwość poruszania się zarówno na gąsienicach, jak i na samych kołach, co pozwalało osiągać bardzo wysokie prędkości jak na swoje czasy. Konstrukcje tej serii odegrały ważną rolę w rozwoju radzieckiej broni pancernej i stały się podstawą do stworzenia późniejszych czołgów, takich jak T-34. Najbardziej rozwiniętą i zarazem ostatnią wersją seryjną był BT-7, uznawany za szczytowy etap rozwoju tej rodziny pojazdów.

#czolgi #iiwojnaswiatowa #historia #ciekawostki

Jak zapewnić samolotom bombowym dalekiego zasięgu osłonę na trasie lotu, daleko od własnych baz i poza zasięgiem myśliwców? Jednym z pomysłów były tzw. myśliwce pasożytujące — niewielkie samoloty przenoszone przez większy bombowiec. Po dotarciu w rejon celu odczepiały się, eskortowały bombowce albo same wykonywały atak, a następnie wracały do bazy lub próbowały ponownie zadokować do nosiciela.

Najbardziej znanym radzieckim projektem tego typu było Zweno, opracowane przez konstruktora Władimir Wachmistrow. W różnych wersjach ciężki bombowiec Tupolew TB-1 lub TB-3 przenosił kilka myśliwców mocowanych nad skrzydłami, pod nimi albo na kadłubie.

Jedyną bojowo używaną wersją systemu było Zweno-SPB (na zdjęciu). Powstało w 1937 roku i składało się z TB-3 niosącego pod skrzydłami dwa I-16 uzbrojone w bomby po 250 kg. W tym wariancie myśliwce nie pełniły roli eskorty, lecz lekkich bombowców nurkujących. W 1941 roku zestawy Zweno-SPB wykorzystano bojowo między innymi podczas ataku na składy ropy w Konstanca. System okazał się jednak skomplikowany i szybko stracił znaczenie wraz z pojawieniem się nowocześniejszych samolotów o większym zasięgu.

#iiwojnaswiatowa #samoloty #ciekawostki #historia

Niemiecka flaga na zewnątrz zrujnowanego budynku, który był polową kwaterą główną Friedricha Paulusa, Stalingrad, Rosja, październik 1942 r.

#historia #ciekawostki #iiwojnaswiatowa

Pod szyldem nauki i wolności badań powstaje opowieść, w której niemiecka Zagłada coraz mniej jest wyłącznie niemiecka, a coraz bardziej europejska, lokalna i polska. Polacy są wypychani z roli ofiar. W tej narracji mają stać się współodpowiedzialni za zbrodnie niemieckich oprawców.

jadę szybko ale bezpiecznie

Jagdpanzer V Jagdpanther okolice Altenkirchen, Niemcy, 1945

#iiwojnaswiatowa #czolgi #heheszki

Zniszczony Panzerjäger Tiger(P) (Sd.Kfz. 184) Elefant gdzies we Włoszech kwiecień/maj 1944

#iiwojnaswiatowa #czolgi #starszezwoje

1 maja 2026 roku w Muzeum Pancernym w Kłaninie odbyła się impreza rekonstrukcyjna z okazji majówki. Podczas wydarzenia zgromadzona publiczność mogła zobaczyć dynamiczne prezentacje wielu pojazdów z okresu II wojny światowej.\ \ #ciekawostki #polska #turystyka #iiwojnaswiatowa #militaria

W sobotę, 2 maja, będziemy obchodzić Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej. Z tej okazji Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie zaprezentuje wyjątkowy eksponat, unikat na skalę światową – flagę lotniczą z okresu II wojny światowej, która jest najprawdopodniej jedną z największych

Generał pułkownik (jeszcze nie marszałek) Erwin Rommel i generał Siegfried Westphal pomagają pchać zablokowany pojazd, Afryka Północna, początek 1941 r.

Nie bał się chłop roboty, ale ciekawe czy pobrudził sobie stupki ( ͡° ͜ʖ ͡°)

#iiwojnaswiatowa #starszezwoje

Czołgi Panzer IV Ausf. A podczas parady na placu 1 Maja w niedawno anektowanym Chomutov (niem. Komotau), Czechosłowacja, październik 1938 roku.

Mniej wiecej tutaj: 50.460097828, 13.418692857

Panzer IV Ausf. A była pierwszą wersją niemieckiego czołgu średniego, który w środkowym i końcowym okresie II wojny światowej stał się podstawowym wozem bojowym wojsk pancernych III Rzeszy.

#czolgi prawie #iiwojnaswiatowa #historia

Wrak zestrzelonego podczas bitwy o Anglię samolotu bombowego Dornier Do 17 (Oberleutnant Rudolf Lamberty) na północ od bazy RAF Biggin Hill, 18 sierpnia 1940 roku.

Przybliżona lokalizacja: 51.348066777, 0.038238726

#iiwojnaswiatowa #historia #lotnictwo #ciekawostki

Widok z lotu ptaka na Gotenhafen (Gdynia), okupowana Polska, czerwiec 1942 r., fotografia wykonana przez samolot Royal Air Force; widoczny krążownik liniowy Gneisenau (biała strzałka) oraz lotniskowiec Graf Zeppelin (na dole).

#iiwojnaswiatowa #historia #ciekawostki #ciekawostkihistoryczne

F6F-5 Hellcat o numerze BuNo 71632 wyrzucany za burtę lotniskowca USS Hancock po tym, jak przewrócił się na grzbiet w wyniku nieudanego lądowania po ataku na Iwo Jimę, 21 lutego 1945 roku. Pilot nie odniósł obrażeń.

#lotnictwo #ciekawostki #iiwojnaswiatowa #historia

Oficjalna fotografia firmy Boeing porównująca bombowiec B-17 Flying Fortress z jego następcą, bombowcem B-29 Superfortress, około końca 1944 roku.

#ciekawostki #lotnictwo #iiwojnaswiatowa #historia

Niemiecki bombowiec He 111 w locie na północ nad Surrey Docks w Londyn, Anglia, Wielka Brytania dnia 7 września 1940r.

#iiwojnaswiatowa #lotnictwo #historia

Radzieccy oficerowie oglądający zdobyty fiński czołg lekki T-26 (model 1938 lub 1939 - niestety nie znam się żeby to rozróżnić), Finlandia, około 1944 r.; ten czołg mógł zostać wcześniej zdobyty przez siły fińskie od Sowietów podczas wojny zimowej w latach 1939–1940.

#czolgi #iiwojnaswiatowa #ciekawostki #historia

Poranek 25 marca 1945 r. okolice Wessel, Niemcy - martwy amerykański spadochroniarz, pokłosie operacji Varsity - nie tak 'popularnej' i znanej szerszej jak chociażby D-Day czy Market Garden - mimo iż była to największa operacja powietrznodesantowa w historii przeprowadzona jednego dnia i w jednym miejscu.

W ramach wsparcia operacji Plunder(przeprawa amfibijna przez Ren prawie 70 000 żołnierzy alianckich w dniach 23–27 marca 1945 roku), przygotowano operację Varsity. Plan był prosty, zrzucić na prawy brzeg Renu prawie 17 000 spadochroniarzy - niech ustanowią przyczółki i sie napierdalają od czasu powodzenia przeprawy wojsk własciwych. Zadanie to powierzono brytyjskiej 6 Dywizji Powietrznodesantowej oraz amerykańskiej 17 Dywizji Powietrznodesantowej. Straty poniesione przez obie formacje były dość ciężkie, choć mniejsze, niż zakładano. Brytyjczycy raportowali ok. 1400 zabitych, rannych lub zaginionych w akcji z 7220 żołnierzy zrzuconych podczas operacji, amerykanie ponieśli podobną liczbę strat, zgłaszając około 1300 ofiar spośród 9650 żołnierzy. Siły lotnicze zaangażowane w operację również poniosły straty; w sumie tego dnia zostało utraconych 56 samolotów transportowych oraz 16 bombowców z 8 Armii Powietrznej, zajmujących się zrzutem zasobników z zaopatrzeniem.

Brytyjska 6DP składała się z doświadczonych weteranów którzy rok wczesniej brali udział w Operacji Overlord, natomiast amerykanie z 17DP to byli totalni gołodupce, przybyli do Europy pod koniec 1944 roku a Varsity była ich pierwszym skokiem bojowym. Mając trochę szerszą wiedzę odnośnie doświadczenia bojowego obu dywizji oraz poniesionych przez nie - niemalże identycznych - strat, nasuwa się tylko: skill is a luck.

Varsity zakończyła się powodzeniem, chociaz dzisiaj historycy mocno kwestionują zasadność przeprowadzania tak złożonej i ryzykownej operascji na kilka tygodni przed zakończeniem wojny.

#iiwojnaswiatowa #historia #starszezwoje #historiajednejfotografii