#amerykasrodkowa

Cześć\ W lutym odwiedzaliśmy autonomię Indian Guna Yala znajdującą się w panamskiej części Karaibów. Składa się z części lądowej oraz archipelagu San Blas uważanego przez żeglarzy za wyjątkowy i najładniejszy na świecie. Archipelag składa się z 365 wysp, z czego tylko 20% jest

Pełzający wąż ze światła i cienia :snake::sunny: Piramida Kukulcana w Chichén Itzá, wzniesiona przez Majów pomiędzy IX a XII wiekiem, przyciąga turystów szczególnie w okolicach równonocy wiosennej. Podczas równonocy gra światła i cienia rzucanego przez schodkowany narożnik piramidy na jej północną ścianę tworzy wzór przypominający zstępującego z piramidy węża – efekt ten wzmacnia umieszczona na końcu balustrady rzeźba głowy Kukulcana, Pierzastego Węża. Zjawisko to jest najlepiej widoczne między 19 a 23 marca od około 16:00.

https://www.youtube.com/watch?v=Zvv9EnBuem4

W kulturze Majów Kukulcan był odpowiednikiem azteckiego Quetzalcoatla – jednego z najważniejszych bogów Mezoameryki. Jego postać miała najprawdopodobniej symbolizować dwoistość jego natury: pióra symbolizowały jego boską naturę lub powiązanie ze sferą nieba, ciało węża natomiast było symbolem jego ludzkiej natury lub jego powiązania ze sferą ziemi i wody. Był mocno łączony z władzą i urzędem kapłańskim, a także z wiatrem, deszczem, burzami i stworzeniem świata. Postrzegano go również jako dawcę kultury i wiedzy, a jego kult, którego centrum znajdowało się w Chichén Itzá, ułatwiał komunikację i pokojowy handel pomiędzy ludźmi o różnym pochodzeniu społecznym i etnicznym.

#ciekawostki #ciekawostkihistoryczne #historia #archeologia #architektura #amerykasrodkowa #meksyk #mitologia

Żaby jak ze szkła, które potrafią "ukryć" swoją krew. Szklenicowate (_Centrolenidae_), znane też jako żaby szklane, zamieszkują lasy deszczowe Ameryki Środkowej i Kolumbii. Zasadniczo większość z nich ma ubarwienie limonkowozielone, jednak skóra ich brzucha jest półprzezroczysta lub nawet całkowicie przezroczysta, a ich narządy wewnętrzne – w tym serce, wątroba, przewód pokarmowy – są bardzo dobrze przez nią widoczne.

Badanie zalet i wad tej nietypowej przezroczystości u żab szklanych wykazało, że kombinacja przezroczystej skóry w dolnej części ciała i nieprzezroczystego grzbietu oferuje płazom więcej możliwości kamuflażu niż zmiana koloru skóry dzięki zawartych w niej pigmentom. Stwierdzono, że kolor ciała żaby zmienia się nieznacznie w zależności od tego, czy siedzi na ciemniejszych lub jaśniejszych liściach – w połączeniu z bardziej przezroczystymi nogami sprawia to, że kontur jej ciała jest mniej zauważalny, a jego krawędzie ulegają wizualnemu zmiękczeniu, dopasowując się do jasności otoczenia. Eksperymenty z żelatynowymi modelami żab nieprzezroczystych i półprzezroczystych wykazały, że żaby półprzezroczyste były mniej widoczne i były dużo rzadziej atakowane przez ptaki, zarówno w warunkach oświetlenia dziennego, jak i w nocy.

W 2022 roku odkryto ponadto, że żaby szklenicowate potrafią tymczasowo „ukrywać” swoje czerwone krwinki, zwiększając tym samym przezroczystość swoich ciał. Robią tak przede wszystkim podczas snu, kiedy są bardziej narażone na ataki drapieżników. Wykazano, że przekierowują wówczas około 89% swoich czerwonych krwinek z naczyń krwionośnych do wątroby bez żadnej szkody dla funkcjonowania organizmu. Gdy budzą się i robią się bardziej aktywne, liczba czerwonych krwinek w ich naczyniach wzrasta.

Chociaż u większości zwierząt, w tym także u ludzi, skończyłoby się to prawdopodobnie masywnym zakrzepem, żaby najwyraźniej potrafią zmieniać rozlokowanie i zagęszczenie czerwonych krwinek bez ryzyka zakrzepu. Odkrycie to może poszerzyć naszą wiedzę na temat przepływu i procesów krzepnięcia krwi, a być może także pomóc w opracowaniu nowych antykoagulantów, czyli preparatów obniżających krzepliwość krwi.

:arrow_right: tag serii do obserwowania: #7ciekawostekprzyrodniczych

#ciekawostki #przyroda #natura #zwierzeta #plazy #zaby #krew #amerykasrodkowa

Cześć, Odwiedzaliśmy ostatnio Panamę, stolicę i autonomię Indian Kuna Yala. Zaczęliśmy od stolicy, w której byliśmy drugi raz i odkrywaliśmy nowe miejsca na Casco Viejo i w jej okolicy, trafiliśmy na festiwal panamskiej zupy sancocho, którą tak naprawdę przywieźli Hiszpanie, a co

Xunantunich (org: Kat Witz) to jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych cywilizacji Majów na terenie dzisiejszego Belize. Leży nad rzeką Mopan, nieopodal granicy z departamentem Peten w dzisiejszej Gwatemali. Z inskrypcji odkrytych w Xunantunich wiemy, że rzeka nazywana była w

Archeolodzy w Belize w Ameryce Środkowej znaleźli ogromną sieć starożytnych łowisk zbudowaną przez przodków Majów około 4000 lat temu. Odkryty system kanałów ziemnych ma ponad 640 kilometrów długości. Na podmokłych terenach rezerwatu dzikiej przyrody Crooked Tree na północnym

W trakcie mojej podróży po Panamie miałam okazję odwiedzić mnóstwo pięknych miejsc. Jednym z bardziej niezwykłych była Isla Iguana. Ta malownicza wyspa położona jest w panamskiej prowincji Los Santos. Położona jest niecałe 5 kilometrów od wybrzeża, więc dotarcie tam nie jest

Hoyo Negro, Black Abbyss… jedno z najsłynniejszych podwodnych stanowisk jaskiniowych na półwyspie Jukatan. Jest to zarazem jedno z najważniejszych i najbardziej drogocennych stanowisk archeologicznych Ameryk. Hoyo Negro to przykład, że studnia krasowa nie musi być częścią cenoty.

Cześć, Kilka miesięcy temu na zakończenie rejsu po karaibskim archipelagu San Blas odwiedziliśmy też część lądową zaczynając od stolicy kraju czyli Panama City. Naszym zdaniem to jedno z ciekawszych i bezpieczniejszych do zwiedzania miast Ameryki Środkowej. Dobre na rozpoczęcie

El Güiro (Wakna) to jedno z większych, choć wciąż nie przebadanych stanowisk w Niecce Mirador (Peten, Gwatemala). Na podstawie prospekcji terenowych i danych zgromadzonych z LiDAR szacuje się, że był to ośrodek poziomu 3, gdzie tylko El Mirador miało poziom 1, zaś Nakbe, El Tintal

Odnaleziona na stanowisku archeologicznym Baking Pot – Waza Komkom to jeden z najwspanialszych zabytków sztuki oraz epigrafiki Majów. Z wyglądu przypomina wykonane w stylu kodeksowym wazy dynastyczne Kaanul (vide: Królestwo Węża III: Poszukując korzeni – wazy dynastyczne Kaanul). Choć

Cześć, Z naszego rejsu po archipelagu San Blas na Karaibach, który jest autonomią Indian Kuna powstały dwa filmy. Dziś zapraszamy na drugi odcinek, którym pokazujemy to o czym mówiło nam wielu żeglarzy, że to najpiękniejsze miejsce na świecie do pływania jachtem. Docieramy do

Quirigua - stanowisko archeologiczne cywilizacji Majów w departamencie Izabal w Gwatemali, słynie z największych stel w Mezoameryce. Quirigua położone jest w gardzieli Doliny Motagua, w miejscu, w którym rozszerza się ona w rozległą dolinę zalewową. Był to zatem w przeszłości

Z piramidami kojarzy się nam Egipt, ale mieszkańcy prekolumbijskiej Ameryki Środkowej również mieli osiągnięcia w konstruowaniu tych monumentalnych budowli. Należałoby zacząć od tego, że w tej części świata konstruowanie piramid ma naprawdę długą historię. Na stanowisku

Paradygmat jaskiniowy archeologii Majów - hipoteza oparta na centralnej roli jaskiń w centrum świętego ożywionego krajobrazu Mezoameryki. W kulturze europejskiej jaskiniowiec to osobnik nieokrzesany, postępujący wbrew ustalonym normom. Ma to źródło w przeszłości rodzaju ludzkiego

Cześć, podrzucamy dziś garść przydatnych informacji, dla tych, którzy planują podróż do jednego z ciekawszych krajów Ameryki Środkowej jakim jest Panama. Kraju, który jest rajem podatkowym, centrum finansowym Ameryki Łacińskiej i oferuje naprawdę dużo do zwiedzania, bo m.in. rejsy po

Zespół meksykańskich badaczy z Consejo Nacional de Humanidades, Ciencias y Tecnologías-El Colegio de la Frontera Sur poinformował, że podmorski lej krasowy Taam Ja', który odkryto z 2021 roku, to najgłębsza tego typu struktura na świecie. Podmorskie studnie znajdowane są na całym

Opowieść z Nizin Majów urwaliśmy w chwili wielkiego zwycięstwa Kaanul, dynastii panującej w owym czasie w Dzibanché (Quintana Roo, Meksyk) nad znienawidzonym od stuleci wrogiem, i śmierci ostatniego władcy Tikál z dynastii pochodzącej z Teotihuacán w 562 roku n.e. . [vide: Tikál: Nowe

Fajny wpis Joanny Gocławskiej-Bolek o tym jak dziś do Gwatemali wróciła demokracja:

Dziś historyczny moment dla Gwatemala 🇬🇹: po latach chaosu i pogrążania się w autorytaryzmie - wielki powrót demokracji! Na fotelu prezydenta zasiądzie już za kilka godzin Bernardo Arévalo.

Bernardo Arévalo, obrońca demokracji i działacz antykorupcyjny, pomimo dużej przewagi w wyborach prezydenckich, potwierdzonych przez władze Gwatemali i uznanych za uczciwe przez międzynarodowych obserwatorów, znalazł się wraz ze swoją partią na celowniku prokuratury,
która do końca próbowała uniemozliwić mu przejęcie władzy. Jego postawa antykorupcyjna i status politycznego outsidera stanowią "zagrożenie dla głęboko zakorzenionych interesów w tym kraju Ameryki Środkowej".

Dla wielu obywateli Gwatemali - i nie tylko - dzisiejsza inauguracja stanowi kulminację zwycięstwa Arévalo w wyborach, ale też skuteczną obronę demokracji w kraju. Dotychczasowa władza, a zwłaszcza prokurator generalna nie chiała uznać wyniku wyborów i próbowała odsunąć Arévalo.

Fakt, że uda się mu jednak dotrwać do dzisiejszej inauguracji, w dużej mierze zawdzięcza rdzennej ludności Gwatemali, która w zeszłym roku wyszła na ulice w proteście i żądając, aby prokurator generalna Consuelo Porras uszanowała głosowanie z 20 sierpnia.

Prokuratorzy starali się zawiesić partię "Ruchu Nasion" Bernarda Arévalo i trzykrotnie pozbawić Arévalo immunitetu. W piątek jego wiceprezydent Karin Herrera ogłosiła, że Trybunał Konstytucyjny uchylił dla niej rzekomy nakaz aresztowania.

Gwatemalski socjolog Vaclav Masek mówi: „_decyzja ludności tubylczej o mobilizacji dla uniknięcia (...) zamachu stanu została podjęta nie w obronie Arévalo, ale raczej w obronie demokracji, w obronie prawa do głosowania, wybierania i bycia wybranym_.”

Bernardo Arévalo to 65-letni pracownik naukowy i dyplomata, który przed rozpoczęciem kariery politycznej przez lata pracował nad rozwiązywaniem konfliktów międzynarodowych.

Arévalo jest synem b. prezydenta Juana José Arévalo Bermejo, który przeprowadził ważne reformy społeczne na przełomie lat 40. i 50. XX w. Zezwolił na wolność słowa i prasy, odmówił uznania Nikaragui za rządów Somozy, Hiszpanii Francisco Franco i Dominikany Rafaela Trujillo.

https://twitter.com/YoannaGB/status/1746552715415531653?s=19

#wiadomosciswiat #gwatemala #amerykasrodkowa #wybory