#archeologia

W pobliżu Hradca Králové archeolodzy odkryli wielką celtycką osadę. Zarówno pod względem rozmiarów, jak i znalezionych artefaktów, odkrycie nie ma sobie równych w całych Czechach. Pod względem potencjału i znaczenia znalezione właśnie miejsce dorównuje najważniejszym osadom kultury

Cuttack – neolityczny pasażer na gapę :rat::canoe: Orkady to wyspy położone na północ od wybrzeży Szkocji, mniej więcej na granicy Morza Północnego i wód otwartego oceanu. Około dziewięć tysięcy lat temu, w środkowej epoce kamienia, dotarli tam tam pierwsi łowcy-zbieracze – a jakieś trzy tysiące lat później pojawili się tam także pierwsi rolnicy, którzy za pomocą łodzi przeprawili się przez morze i osiedlili się na Orkadach. Wraz z nimi na wyspy dotarła wiedza o uprawie roślin, o hodowli zwierząt oraz o wznoszeniu monumentalnych budowli kamiennych, których pozostałości do dziś można tam podziwiać.

Jednak jak wykazują ostatnie badania, na łodziach neolitycznych przybyszów przybył na Orkady także pasażer na gapę: nornik.

Jakiś czas temu badacze zaczęli dociekać, dlaczego nornik zwyczajny występuje na Orkadach – ale nie występuje naturalnie po sąsiedzku, ani w Wielkiej Brytanii, ani na dobrą sprawę nigdzie indziej na Wyspach Brytyjskich. Wszystko wskazywałoby na to, że tysiące lat temu w jakiś sposób przedostał się z kontynentu na Orkady i utknął tam, nie rozprzestrzeniając się dalej, a z czasem dał początek osobnemu podgatunkowi (Microtus arvalis orcadensis), większemu i prawie dwa razy cięższemu od norników zwyczajnych żyjących na kontynencie.

Skąd jednak przybył? Odpowiedź na to pytanie przyniosły badania genetyczne. Okazało się, że pierwsze norniki zwyczajne dotarły na Orkady z obszarów dzisiejszej Belgii. Szczegóły nie są znane, ale przypuszcza się, że ukryły się w zapasie paszy dla zwierząt hodowlanych – i w ten sposób, jako pasażerowie na gapę, przedostały się na łodzie neolitycznych osadników, a stamtąd na wyspy.

Orkady są całkiem dumne ze swojego nornika, który w lokalnym dialekcie jest nazywany _cuttack_ lub peedie cuttack. Orkadzkiego nornika można nawet nabyć jako pamiątkę – niektóre miejscowe pracownie rękodzieła tworzą urocze norniczki szyte ze ścinków produkowanego lokalnie wełnianego tweedu lub dziergane z włóczki.

#ciekawostki #przyroda #natura #zwierzeta #archeologia
tag serii: #7ciekawostekprzyrodniczych

Nurkowie z „Baltictech” odnaleźli wrak niemieckiego parowca „Baltenland”, który brał udział w operacji Hannibal. Wrak znajduje się na głębokości ok. 90 metrów. Szef ekspedycji Tomasz Stachura przekazał, że wrak odkryto na początku lipca. - Leży on na północ od Ustki, poza

Najstarsza osada zbudowana nad jeziorem w Europie została odkryta w Albanii. Archeolodzy natrafili na przełomowe znalezisko nad brzegiem Jeziora Ochrydzkiego. Może mieć nawet 8 tysięcy lat – informuje agencja Reutera. #archeologia #ciekawostkihistoryczne #albania

1113 + 1 = 1114

Tytuł: Sztuka Syrii
Autor: Michał Gawlikowski
Kategoria: album, książka popularnonaukowa
Wydawnictwo: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe
Liczba stron: 302
Ocena: 7/10

Prywatny licznik 11/50

Tytuł mówi prawie wszystko. Album jest poświęcony sztuce Syrii od czasów najdawniejszych po Syrię chrześcijańską. Książeczkę kupiłem na wyprzedaży taniej książki za 2 zł. Ciekawe się to czytało, ale że nie jestem aż tak dobrze zorientowany to stosunkowo niewiele zapamiętałem. Na pewno będę w przyszłości wracać do jakichś fragmentów, np. o Palmyrze (j⁎⁎ać ISIS za zniszczenie Palmyry). Książka została wydana w 1976 roku, przez co muszę nieco ostrożnie podchodzić do informacji w niej zawartych, bo szczegóły dotyczące dat, władców, zabytków mogły się zmienić wraz z kolejnymi badaniami archeologicznymi.

#bookmeter #bapitankombaczyta #historia #sztuka #archeologia #syria #ksiazki

Wyspa Bornholm, Dania około 2900 roku p.n.e. Społeczność rolników z epoki kamienia przeżywa kryzys. Słońce jakby słabnie, zbiory zaczynają zawodzić oczekiwania, a klimat staje się zdecydowanie chłodniejszy. W odpowiedzi na te zmiany, mieszkańcy obszaru deponują w ziemi setki

Ekspedycja złożona z archeologów oraz wolontariuszy przeprowadzi jesienią 2025 roku badania mające na celu sprawdzenie, czy na jeziorze Loch Achility w Szkocji funkcjonowała średniowieczna osada na sztucznie usypanej wyspie. Kranogi to częściowo lub w całości sztuczne wyspy tworzone na

Czy można wykorzystać liczącą około 1500 lat mapę, aby odnaleźć miasto określane mianem świętego, o wyjątkowo bogatej przeszłości? Poszukiwania prowadzone na na terenie dzisiejszej Jordanii, zakończone ponownym odkryciem Tharais, potwierdzają te słowa. Sukces archeologów jest cenny

Krasiejów, Wyżyna Częstochowska, Góry Świętokrzyskie i Miedary – m.in. tam polscy paleontolodzy wyruszyli w teren na doroczne letnie wykopaliska. Szukają okazów od czasu triasu, czyli nawet sprzed około 240 mln lat, aż po późny paleolit - czyli „tylko” sprzed około 10 tys. lat. Co

Zespół archeologów z Uniwersytetu w Houston natrafił w ruinach majańskiego miasta Caracol (Belize) na pochówek Te' K'ab Chaaka, pierwszego władcy i założyciela jego dynastii królewskiej. To odkrycie grobowca, w ciągu ponad czterech dekad wykopalisk, rzuca nowe światło na kontakty Majów

Megalityczne grobowce, zbudowane 5,5 tys. lat temu przez ludność kultury pucharów lejkowatych, odkryto na terenie Parku Krajobrazowego im. gen. Dezyderego Chłapowskiego. To kolejne tego typu zgrupowanie tzw. polskich piramid przebadane w Wielkopolsce. Megalityczne grobowce, zbudowane 5,5 tys.

Biblijna Sodoma, czy jednak niekoniecznie?

Tym razem coś z innej beczki, czytałem artykuł źródłowy już wiele miesięcy temu - oto on: https://www.nature.com/articles/s41598-021-97778-3. Artykuł został wycofany przez Nature z powodu marnej metodologii i snucia domysłów na bazie słabych dowodów.

Pierwotny artykuł opowiadał o tym, co zostało opisane w tym źródle, które mi się dziś zaserwowało via RSS: https://miesiecznik-wobec.pl/3600-lat-temu-na-niebie-eksplodowal-meteor-o-srednicy-50-metrow-niszczac-miasto-polozone-w-poblizu-morza-martwego-nancy-atkinson/

W skrócie, coś się stało z miastem, które teraz jest już tylko kopcem ruin, skał i piachu - Tall el-Hammam (tall, tell, tel to kopiec, wzgórze, w wielu językach semickich). Autorzy ukuli hipotezę, że nad miastem rozerwał się meteoryt topiąc piasek i skały falą termiczną, a następnie burząc je falą akustyczną (uderzeniową). Możliwe. Ale problemem jest, że autorzy stworzyli całą otoczkę narracyjną pod tezę i pod publikę. Artykuł zaczął żyć własnym życiem i co jakiś czas wpada gdzieś na portalach popularnonaukowych. Bez notki o wycofaniu go przez Nature.

Jako, że wczoraj dyskutowałem sobie krótko z @Dziwen na temat rzetelności nauki, pomyślałem że warto tutaj przywołać ten przykład. Wycofanie artykułu świadczy na rzecz rzetelności, niemniej powstawanie prac z tezą pod publikę jest problemem. Wydaje się, że coraz bardziej znaczącym. Nie tylko powoduje to brak równowagi w dostępie do funduszy na badania w obrębie różnych dziedzin, ale skutkuje też skrzywioną świadomością społeczną dotyczącą tego, co ważne i doniosłe w nauce.

Niedawno zamieściłem ten wpis: https://www.hejto.pl/wpis/artykul-popularny-https-kopalniawiedzy-pl-prawo-kirchhoffa-promieniowanie-absorp przepowiadając, że zagadnienie, mimo że doniosłe, zniknie w szumie informacyjnym. I zapewne tak będzie, mimo że za parę lat każdy będzie używał efektów tego odkrycia w swoich urządzeniach elektronicznych. Ale to mało sensacyjne i mało "seksowne" odkrycie. I nie ma tam tych pięknych hasełek, które się sprzedają.

#ciekawostki #nauka #archeologia #historia

Tym razem udaliśmy się na jaćwieską osadę… Dla niej na podstawie pierwszych badań radiowęglowych uzyskaliśmy datowanie oscylujące w latach 875-988 n.e. Analizy wykonane zostały w Zakładzie Geochronologii i Badań Izotopowych Środowiska (Instytut Fizyki–Centrum Naukowo-Dydaktyczne

Kościół w Cegłowie miał mieć tylko nową posadzkę i ogrzewanie, a jest odkrycie archeologiczne, które zmienia historię budowli. Co kryje się pod posadzką kościoła św. Jana Chrzciciela? Od XVI w. w Cegłowie stoi murowany kościół w stylu gotyku mazowieckiego. Wcześniej, w pierwszej

Archeolodzy z ArcheoScan wydobyli i przenieśli płytę nagrobną z wizerunkiem rycerza pochodzącą XIII w. Została ona odkryta w ubiegłym miesiącu w centrum Gdańska, gdzie od dwóch lat prowadzone są badania archeologiczne. Rzecznik Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Marcin

Archeolodzy odkryli w południowo-zachodnich Chinach zestaw drewnianych narzędzi sprzed 300 tys. lat. Wśród 35 artefaktów wykonanych z twardego drewna są przyrządy do kopania, haki i małe narzędzia ręczne. Znaleziska te wskazują, że paleolityczni mieszkańcy dzisiejszych Chin w dużej

Wielkopolska ponownie zaskakuje swoją archeologiczną głębią. Na terenie Parku Krajobrazowego im. gen. Dezyderego Chłapowskiego, w okolicach miejscowości Wyskoć (gm. Kościan), dokonano niezwykłego odkrycia. Pracownicy Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego natrafili na

Pierwsze skojarzenie, które mamy myśląc o starożytnym Egipcie, to monumentalne budowle – czy to grobowce, czy świątynie. Chcąc nie chcąc, swoje wyobrażenie o starożytności w czasach faraonów opieramy więc na perspektywie pozostawionej przez przedstawicieli elit. Tymczasem archeologia

W czasopiśmie Antiquity ukazała się właśnie publikacja zespołu archeologów z Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, poświęcona nowym odkryciom na cmentarzysku w Nowym Chorowie, w powiecie słupskim. W 2022 roku rozpoczęto tam badania wczesnośredniowiecznego

Umiejętności neandertalczyków w zakresie przygotowywania pożywienia były zaskakująco wyrafinowane. Już 125 tys. lat temu nasi wymarli kuzyni przetwarzali kości zwierząt w celu wydobycia z nich tłuszczu. Dowody na takie praktyki zostały znalezione w Niemczech. łuszcz jest bardzo cennym