#historiapolski

Nazywane były pieszczotliwie „trajlusiami” i „trajtkami” lub z przekąsem „wołgogratami” i „stalincami”. 5 stycznia 1946 roku na ulice Warszawy wyjechał pierwszy trolejbus „Tramwaj wyraża miejską jednostkę komunikacyjną, taką samą jak trolejbus czy autobus” – pisał

Mapa gazowni polskich. Aż razi po oczach. Polexit to jest to czego nam trzeba.

Mapa mogła powstać tylko w 1945 roku, gdyż Polska nadal posiada Gierdawy (Żeleznodorożnyj) i Pruską Iławę (Bagriationowsk). A także jeszcze Zaolzie.

Rozwój gospodarczy zależał od wielu czynników.

Według danych z pierwszego spisu powszechnego przeprowadzonego w 1921 roku, 33,1% osób w wieku powyżej 10 lat w całej Polsce nie potrafiło czytać ani pisać. Całkowita liczba analfabetów wynosiła wówczas ponad 6,5 miliona osób (głównie kobiety i mieszkańcy wsi).

Poziom analfabetyzmu był zróżnicowany regionalnie i wynikał głównie z polityki oświatowej państw zaborczych:

Najwyższy odsetek analfabetów (nawet powyżej 60-70% w niektórych regionach) występował na terenach dawnego zaboru rosyjskiego (zwłaszcza na wschodnich Kresach) i w Galicji Wschodniej, gdzie obowiązek szkolny nie był powszechnie egzekwowany lub w ogóle nie istniał. Stąd po wojnie poprawiły się wskaźniki analfabetów - odpadły nam Kresy wschodnie z niepiśmiennymi obywatelami.

Najniższy analfabetyzm odnotowano na terenach zaboru pruskiego, gdzie system edukacji był znacznie bardziej rozwinięty.

Choć średnia krajowa wynosiła około 33%, w niektórych, bardziej zaniedbanych edukacyjnie regionach, odsetek analfabetów mógł zbliżać się do 50% lub nawet go przekraczać. (Napływ zabużańskiej krwi)

Władze komunistyczne, począwszy od 1945 r., potraktowały likwidację analfabetyzmu jako priorytet (propagandowy i polityczny - bo jak można dotrzeć do obywatela skoro nie ma jeszcze powszechnie prądu - a więc i radia), wprowadzając obowiązkowe kursy dla dorosłych (14-50 lat) od 1949 roku, co znacząco poprawiło sytuację, choć problem nie zniknął całkowicie i w 1960 roku wciąż wynosił 2,7%. W tym 1 mln analfabetów powyżej 50 roku życia.

Podstawa do rozwoju była słaba…

#ciekawostki #historia #historiapolski #gospodarka

Znaczki Poczty Solidarność edukowały i komentowały polską rzeczywistość lat 80. XX wieku, a także wspierały podziemną działalność wydawniczą. Do czego nawiązywały i o czym opowiadały – pisze Izabella Maliszewska. Solidarność w stanie wojennym w Polsce\ #stanwojenny #historia

Dekret Rady Najwyższej z 29 listopada 1939 roku nadawał przymusowe obywatelstwo sowieckie wszystkim Polakom, którzy zamieszkiwali te tereny, na które dwa miesiące wcześniej wkroczyli sowieci. W związku z dekretem Rady Najwyższej mieszkańcy tych ziem utracili obywatelstwo polskie. Osoby te

ORP Gryf był największym okrętem bojowym marynarki II RP. Podczas swojej krótkiej służby wyszkolił wielu marynarzy, odbył kilkukrotnie wizyty w innych krajach oraz posłużył do obrony polskiego wybrzeża Bałtyku podczas agresji niemieckiej w 1939 roku. Wzorem państw zachodnich w latach

Zamknięcie polskiego konsulatu w Irkucku kieruje uwagę na miasto, które od prawie 200 lat stanowi jeden z najważniejszych punktów polskiej historii zesłańczej w azjatyckiej części Rosji. To tutaj, do Irkucka, po powstaniu listopadowym (1830-1831) i styczniowym (1863-1864) trafiały grupy

80 lat temu w Olsztynie powołano do życia polską scenę pod nazwą Teatr Warmii i Mazur. Pierwszym spektaklem, który wystawili artyści, głównie przesiedleni z Wilna, była „Moralność pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej. Teatr powstał w 1925 r. jako dar dla mieszkańców Allenstein za

235 lat temu, w czasach panowania króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, powstał Cmentarz Powązkowski w Warszawie. Pochowane tam osoby tworzyły historię Polski przez ostatnie 250 lat. Cmentarz Powązkowski powstał z inicjatywy Melchiora Szymanowskiego, który ofiarował grunt z

Dokładnie 40 lat temu, 31 października 1985 roku, z taśm produkcyjnych w Świdniku zjechała ostatnia "wueska" - model M06 B3 „Kos”. Motocykl, którego wyprodukowano około 2 mln sztuk, był czymś więcej niż środkiem lokomocji. WSK była soczewką skupiającą kluczowe aspekty

100 lat temu - 2 listopada 1925 roku - trumna z ciałem bezimiennego żołnierza ekshumowanego na Cmentarzu Orląt Lwowskich spoczęła w grobowcu stanowiącym centralną część powstałego w Warszawie Grobu Nieznanego Żołnierza. Idea oddania hołdu bezimiennym żołnierzom, którzy zginęli za

Niemcy rozpoczęli prace budowlane w 1940 roku, informując okolicznych mieszkańców o powstawaniu zakładu chemicznego Askania-Werke. Nikt nie miał prawa zbliżyć się do placu budowy bez specjalnej przepustki. W rzeczywistości Wehrmacht wznosił zakonspirowaną kwaterę dowodzenia, której

Historia Centralnego Portu Komunikacyjnego rozpoczęła się dekadę przed pojawieniem się prezydenta Karola Nawrockiego na świecie, w czasach, gdy premier Donald Tusk uczył się matematyki w szkole podstawowej, a prezes PiS Jarosław Kaczyński stawiał pierwsze zawodowe kroki jako pracownik

Newsy książkowe od Whoresbane'a!

Wydawnictwo Znak przestawia nową książkę historyczną. "Polska sarmacka. Historia zwykłych ludzi" Mateusza Wyżgi w księgarniach od 26 listopada 2025 roku. Wydanie w twardej oprawie liczy 816 stron, w cenie detalicznej 129,99 zł. Poniżej okładka i krótko o treści.

Przed nami ludzie, którzy nigdy nie weszli do historii.

Teraz po raz pierwszy wychodzą z mroku zapomnienia

"Mieszczka Anna Molska odważnie staje przed sędziami i wie, że się nie podda.

Ludwik Skrzetuski tuż przed dokonaniem zajazdu na sąsiada klepie po karku swego wierzchowca i przypomina sobie, jak pierwszy raz ojciec posadził go na konia.

Michał Koźmian zakrwawioną i trzęsącą się dłonią chowa kawałek cukru do kieszeni.

Chłopka Marianna patrzy swoimi modrymi oczami zza kopki siana na pana Walentego Szomańskiego. Powoli dojrzewa między nimi miłość."

Od stawów pełnych ryb nad śląską granicą aż po bezmiar stepu, hen za Chortycę, największą wyspę Dniepru. Od nieba znaczonego mewami ponad bogatym, nadbałtyckim Gdańskiem, poza pełny szarych gołębi stołeczny Kraków, aż ku brzegom Morza Czarnego. Oto Rzeczpospolita Obojga Narodów, wyobrażona, nadwiślańska Sarmacja Polaków, Litwinów, Rusinów i innych nacji, istniejące przez kilkaset lat na równinach Europy środkowej imperium.


Niemal wszyscy są tu uzbrojeni, od szlachcianki i księdza po ostatniego parobka. Życie wisi na włosku i można zginąć każdego dnia.

Jakimś jednak cudem miliony ludzi urodzonych w Polsce sarmackiej między rokiem 1500 a 1800 nie pozabijały się, wytrwały w swej codzienności, dając nam w konsekwencji i życie, i języki, i kulturę.

Jaka była ta Polska naszych przodków? Mateusz Wyżga szuka jej tam, gdzie nikt nie szukał. W tym, co husarz robi, kiedy nie uczestniczy w bitwie, a chłopka, kiedy nie opiekuje się noworodkiem.

Przed nami historia zwykłych ludzi, utkana ze śladów, których nie zatarły upływające wieki.

#ksiazkiwhoresbane 'a - tag, pod którym chwale się nowymi nabytkami oraz wrzucam newsy o książkach

Chcesz mnie wesprzeć? Mój Onlyfans ( ͡° ͜ʖ ͡°) ⇒ patronite.pl/ksiazkiWhoresbane

#ksiazki #czytajzhejto #znak #historia #historiapolski #mateuszwyzga

Tego dnia 1950 roku miała miejsce ucieczka braci Bałutów do Szwecji na radzieckim samolocie Po-2. Ucieczka braci Bałutów wstrząsnęła światem i komunistyczną Polską, doprowadziła ona do znacznego ograniczenia swobody, jaką cieszyły się PRL-owskie aerokluby, a kontrola granic stała

Dwunastu Polaków, jeden odważny plan i stolica Szwecji zdobyta bez jednego wystrzału – tak zaczyna się jedna z najbardziej zaskakujących historii w dziejach Europy. W 1598 roku Samuel Łaski, sprytny dyplomata i śmiały awanturnik, dokonał czynu, który do dziś budzi podziw historyków. W

Newsy książkowe od Whoresbane'a!

Państwowy Instytut Wydawniczy otwiera serię Poczet Władców Polski. "Bolesław Chrobry" Andrzeja Pleszczyńskiego i "Ludwik Węgierski" Stanisława A. Sroki ukażą się 25 listopada 2025 roku. Wydania w twardych oprawach zawierają kolejno 448 i 400 stron, w cenie detalicznej po 89 zł za sztukę. Poniżej okładki i krótko o treści.

"Bolesław Chrobry"

Państwowy Instytut Wydawniczy otwiera - zaplanowaną z rozmachem na wiele lat - serię Poczet Władców Polski. Wybitni historycy, bazując na najnowszych ustaleniach i wielu źródłach, przybliżą rządy wszystkich polskich monarchów, także w mniej znanych aspektach. Jest to pierwszy polski projekt tego typu i na taką skalę. Z racji 1000. rocznicy koronacji Bolesława Chrobrego pozycją, która inauguruje serię jest tytuł poświęcony pierwszemu królowi polskiemu „Bolesław Chrobry“. Autorem oprawy graficznej jest Piotr Chuchla, dzięki któremu każdy z kolejnych tomów będzie prawdziwą perełką edytorską.

Andrzej Pleszczyński z dużym znawstwem materii źródłowej i literatury przedmiotu przekazuje czytelnikom dzieło nowatorskie, ciekawe, pisane ze swadą, nowoczesną erudycją mediewistyczną przerastające poprzednie dokonania. Bazując na najnowszych ustaleniach i imponująco szerokim materiale źródłowym, rozpoczyna opowieść od zarysowania tła i początków państwa polskiego, opisu lat młodzieńczych Bolesława i - istotnych dla budowy państwa - relacji z ojcem, Mieszkiem I. W kolejnych częściach czytelnik dowiaduje się między innymi o znaczeniu męczeństwa św. Wojciecha, przebiegu Zjazdu Gnieźnieńskiego, próbach stworzenia Cesarstwa Rzymskiego. Omówione są również starania Bolesława o zgodę na koronację, planowanie misji skierowanej do pogan, wreszcie autor przybliża wojny Bolesława z cesarzem Henrykiem II i zwycięską wyprawę Chrobrego na Kijów. Z ogromnym znawstwem rysuje także kontekst międzynarodowy, ukazując wydarzenia niemieckie oraz sytuację w Czechach i Italii.

"Ludwik Węgierski"

Ludwik Węgierski - nazywany na Węgrzech Ludwikiem Wielkiem - był synem króla Węgier Karola Roberta i Elżbiety Łokietkówny, córki Władysława Łokietka i siostry Kazimierza Wielkiego. Autor przedstawia losy władcy i problemy z jakimi się musiał mierzyć jako król Węgier, a później Polski, na tle wydarzeń dziejących się w obu tych krajach oraz w królestwie neapolitańskim. W części poświęconej panowaniu na Węgrzech czytelnik może przeczytać między innymi o próbach odzyskania andegaweńskiego dziedzictwa neapolitańskiego, a w rozdziałach poświęconych Polsce o rządach regentki Elżbiety Łokietkówny, a następnie Władysława Opolczyka i zespołu wielkorządców. Z książki Stanisława A. Sroki łatwo zrozumieć, dlaczego Ludwik na Węgrzech został nazwany Wielkim, podczas gdy w Polsce pozostawił po sobie nie najlepsze wspomnienia.

#ksiazkiwhoresbane 'a - tag, pod którym chwale się nowymi nabytkami oraz wrzucam newsy o książkach

Chcesz mnie wesprzeć? Mój Onlyfans ( ͡° ͜ʖ ͡°) ⇒ patronite.pl/ksiazkiWhoresbane

#ksiazki #czytajzhejto #piw #historia #historiapolski #poczetwladcowpolski #andrzejpleszczynski #stanislawasroka

Może przegapiłem, ale chyba nie było: wczoraj, tj. 18. października, była rocznica śmierci Gen. Tadeusza Rozwadowskiego. Uznawany za architekta zwycięstwa w Bitwie Warszawskiej 1920 roku, przeciwnik polityczny piłsudczyków przeciwstawiający im się podczas przewrotu majowego jako dowódca sił rządowych.

Wypis z wiki, po przeczytaniu którego Piłsudskiemu zawsze gęsta mela na ryj: https://pl.wikipedia.org/wiki/Tadeusz_Rozwadowski

Wrócił do Polski w decydującym momencie wojny polsko-bolszewickiej, gdy Armia Czerwona nacierała w kierunku Warszawy. Został wezwany do stolicy, gdzie 22 lipca 1920 roku mianowano go ponownie szefem Sztabu Generalnego. Pełnił tę funkcję przez cały okres bitwy warszawskiej, będąc jednym z głównodowodzących w bitwie po stronie polskiej. Niektórzy historycy wskazywali Tadeusza Rozwadowskiego jako dowódcę który miał największy wkład w zwycięstwo strony polskiej w bitwie warszawskiej. Jego faktyczna rola została pomniejszona w późniejszych latach przy udziale propagandy piłsudczykowskiej.

W latach 1921–1926 był kolejno Generalnym Inspektorem Jazdy i Generalnym Inspektorem Kawalerii. Współuczestniczył w reorganizacji polskiej kawalerii. 12 maja 1926 roku, po wybuchu zamachu majowego, stanął na czele legalnych sił rządowych przeciwko dokonującym puczu piłsudczykom.

Po dymisji prezydenta Stanisława Wojciechowskiego i zawieszeniu broni, Tadeusz Rozwadowski wraz z grupą oficerów dowodzących siłami rządowymi został aresztowany i uwięziony. Był przetrzymywany w celi o złych warunkach egzystencji. Władze sanacyjne miesiącami zwlekały z przedstawieniem mu aktu oskarżenia. W październiku 1926 roku w orzeczeniu Wojskowy Sąd Okręgowy stwierdził, że wobec braku dowodów nie ma powodu utrzymywania aresztu śledczego nad Tadeuszem Rozwadowskim, lecz w wyniku interwencji Józefa Piłsudskiego generał Rozwadowski nie wyszedł na wolność. W prasie piłsudczykowskiej została zorganizowana kampania atakująca Tadeusza Rozwadowskiego.

Z dniem 30 kwietnia 1927 roku generał Tadeusz Rozwadowski został przeniesiony w stan spoczynku. W obliczu nasilającej się w społeczeństwie akcji petycyjnej w obronie uwięzionych oficerów, 18 maja 1927 roku Tadeusz Rozwadowski został uwolniony. Ówczesne władze sanacyjne dokonały przy tym licznych uchybień prawnych. Władze uporczywie przesuwały termin rozprawy przeciw generałowi Rozwadowskiemu. Więzienie spowodowało, że Tadeusz Rozwadowski istotnie podupadł na zdrowiu. Zmarł w Warszawie 18 października 1928.

https://x.com/SztabGenWP/status/1979427474460086355

18 października – rocznica śmierci gen. Tadeusza Jordan-Rozwadowskiego

Dziś wspominamy generała Tadeusza Jordan-Rozwadowskiego (1866–1928) – patriotę, stratega i pierwszego Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego.

Urodzony w 1866 r. w Babinie, po odzyskaniu niepodległości całkowicie poświęcił się służbie Polsce. W 1918 r. został pierwszym Szefem Sztabu Generalnego WP, a w 1920 roku – w najtrudniejszym momencie wojny z bolszewikami – ponownie stanął na czele Sztabu, współtworząc plan zwycięskiej Bitwy Warszawskiej.

W maju 1926 r., w czasie przewrotu, pozostał wierny przysiędze wojskowej i rządowi Rzeczypospolitej, co przypłacił więzieniem i chorobą. Zmarł 18 października 1928 r. w Warszawie, pozostawiając po sobie dziedzictwo odwagi, honoru i wojskowego profesjonalizmu.

„Niech wszyscy wiedzą, że zwyciężyć musimy!”

#historia #historiapolski #tadeuszrozwadowski #2rp #jozefpilsudski #przewrotmajowy #bitwawarszawska

Spektakularny zwrot w karierze. Stanowisko ministra. A potem naciski polityczne i podejrzenia o kontakty ze światem przestępczym. Aż w końcu zabójstwo, którego ani wykonawca, ani zleceniodawca nie dożyli nawet procesu. O co tak naprawdę chodziło w sprawie Jacka Dębskiego? W roku 1994 Jacek

14 października przypada Dzień Edukacji Narodowej – święto nauczycieli, wychowawców i pedagogów. Obchodzony jest w rocznicę powołania w 1773 r. Komisji Edukacji Narodowej – pierwszego w Europie ministerstwa oświaty – która zajęła się reformowaniem szkolnictwa w Polsce. Komisja

Jezioro Bobięcińskie Wielkie położone na granicy województw zachodniopomorskiego i pomorskiego ma kilka wysp. Na największej z nich 900 lat temu istniał gród. W średniowieczu wyspę z lądem łączyły mosty. Zachowały się pod wodą ich pozostałości, które można obejrzeć w naszej