#nauka

#heheszki #nauka

Lodowa wełenka :snowflake::sheep: W rzadkich przypadkach na obumierającym drewnie można zaobserwować zimą ciekawe, włókniste lodowe formacje przypominające trochę zamrożoną watę, wełnę lub włosy. Wyglądają zwykle bardzo gładko, mają jedwabisty połysk i nierzadko są malowniczo poskręcane i pofalowane, a ich końce wydają się lekko postrzępione. W sprzyjających warunkach mogą zachować swój kształt przez kilka godzin lub nawet dni – jednak pod dotknięciem rozpadają się.

Lód tego rodzaju, określany często jako lód włosowy lub lodowe włosy, został po raz pierwszy opisany naukowo w 1918 roku – badacz Alfred Wegener przypuszczał wówczas, że za jego powstawanie może odpowiadać jakiś rodzaj grzyba obecnego w rozkładającym się drewnie, jednak zostało to ostatecznie potwierdzone dopiero wiele dekad później. Lodową wełenkę, jak udało się ustalić badaczom w 2015 roku, wytwarza łojówka różowawa (Exidiopsis effusa), grzyb z rodziny uszakowatych występujący na martwym drewnie w lasach liściastych i mieszanych.

Jak jednak grzyb „rzeźbi” lodowe włosy? Jak na razie, nie rozpracowano szczegółowo tego mechanizmu. Wiadomo jednak, że gdy temperatura spada poniżej zera, a powietrze jest wilgotne, łojówka może spowalniać proces krystalizacji lodu na obumierającym drewnie, uniemożliwiając drobnym lodowym kryształkom przekształcenie się w większe kryształy – przez co pozostają cienkie i wydłużone. Wydaje się, że działa tu podobny mechanizm, jak w przypadku zidentyfikowanych u części organizmów żywych białek zapobiegających zamarzaniu (AFP), które są w stanie obniżać temperaturę krzepnięcia płynów fizjologicznych i zapobiegać rekrystalizacji lodu. Odnotowano ponadto, że kawałek martwego drewna, który raz wytworzył lodowe włosy, może je później wytwarzać w kolejnych latach.

#ciekawostki #przyroda #natura #rosliny #grzyby #zima #pogoda #nauka

:arrow_right: tag serii do obserwowania: #7ciekawostekprzyrodniczych

Anatomia starego mistrza - Nauka ideolo - Ewolucja liściastych pasikoników | **Czytamy naturę 275**

W 275. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* różnicy między osobami, które są mistrzami świata za młodu, a tymi, którzy są po prostu mistrzami świata: to różne osoby!

* naukach społeczno-politycznych i o tym, jak to zrobić, żeby wyszło tak, jak ma wyjść;

* ewolucji mimetyzmu u pasikoników udających liście.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

Gdy roślina zakwita kwiatami z lodu :snowflake::tulip: Podczas przymrozków, najczęściej późną jesienią lub wczesną zimą, można niekiedy zaobserwować tworzące się wzdłuż łodyg roślin cienkie, często półprzejrzyste formacje lodowe przypominające płatki kwiatów lub wstęgowate liście. Przeważnie tworzą się w pobliżu podstawy łodygi, są bardzo delikatne, a po dotknięciu pękają i rozpadają się.

Formacje te, określane niekiedy jako crystallofolia, powstają przeważnie podczas gwałtownych przymrozków, gdy ziemia nie jest jeszcze zmarznięta, a temperatura przy gruncie jest wyższa niż temperatura powietrza.

Pod wpływem zimna soki wewnątrz łodygi rośliny zaczynają zamarzać i zwiększają swoją objętość, powodując, że na powierzchni łodygi tworzą się długie, cienkie pęknięcia. Różnica temperatur powoduje dodatkowo, że w roślinie zachodzi zjawisko tak zwanego kapilarnego podciągania wody od korzeni w kierunku łodygi. Podciągnięta woda przesącza się powoli przez długie pęknięcia w łodydze i zamarza w kontakcie z powietrzem – w miarę, jak przesiąkającej wody przybywa, warstwa lodu jest wypychana na zewnątrz pęknięcia, tworząc ostatecznie cienki „płatek” lub "liść".

Ponieważ takie lodowe kwiaty są bardzo nietrwałe i szybko znikają w promieniach słońca, można je obserwować krótko i przede wszystkim wczesnym rankiem, w zacienionych miejscach. Odnotowano też, że tylko niektóre rośliny mają strukturę łodyg, która sprzyja tworzeniu się lodowych kwiatów, jak np. spokrewniona ze słonecznikami Verbesina virginica, znana w języku angielskim jako frostweed.

#ciekawostki #przyroda #natura #rosliny #zima #pogoda #nauka

:arrow_right: tag serii do obserwowania: #7ciekawostekprzyrodniczych

U gatunków społecznych często chore osobniki ukrywają choroby, żeby chronić się przed wykluczeniem z grupy lub agresją.   Badania nad mrówkami Lasius neglectus  wykazały, że ich zainfekowane poczwarki wydzielają sygnał chemiczny wskazujący by dorosłe osobniki je zniszczyły.   U

A23a, czyli największa góra lodowa świata, która jest (jeszcze) większa od Nowego Jorku, zmieniła barwę. Okazuje się, że przecieka. Naukowcy z NASA nie mają wątpliwości, że jej los jest już przesądzony i niebawem dojdzie do jej całkowitego rozpadu. Góra lodowa oderwała się od

Lubię sobie czasem odpalić sesje nauki ze Skyrimem

https://youtu.be/Q8wV2x9zj6s

#gry #nauka #gownowpis

Jakby Księżyc wpadł do wody :snowflake::full_moon: Niekiedy na powierzchniach bardzo zimnych, wolno płynących wód tworzą się dyski lodowe, zwane też kręgami lodowymi – duże, koliste, powoli obracające się fragmenty pływającego lodu. Jest to dość rzadkie zjawisko obserwowane zwykle na rzekach w Skandynawii i Ameryce Północnej, ale zdarza się także w innych częściach świata, w tym także w Polsce.

Kręgi lodowe formują się przeważnie w zakolach rzek po wpływem działania prądów, które oddzielają i formują fragment lodowej tafli, ścierając ją o sąsiadujący z nią nieruchomy lód. Początkowo uważano, że dzieje się to wyłącznie w miejscach, w których znajdują się wiry, jednak okazało się, że kręgi lodowe potrafią obracać się nawet jeśli woda pod spodem jest spokojna – badania wykazały, że dysk ochładza wodę wokół siebie i powoduje, że staje się ona zimniejsza i gęstsza niż reszta wody w pobliżu. Ponieważ zimniejsza i gęstsza woda wokół dysku opada, generuje to ruch i powoduje, że dysk powoli się obraca niczym naturalna karuzela. To trochę tak, jak gdyby krąg lodowy tworzył słaby, samonapędzający się wir na swój własny, prywatny użytek.

Dyski lodowe osiągają różne rozmiary i mogą mieć kilka, kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt metrów średnicy. Największy dotąd odnotowany, zaobserwowany w 2019 roku na rzece Presumpscot w miejscowości Westbrook w USA, miał średnicę przekraczającą 90 metrów.

Dysk lodowy z Westbrook, 2019: https://www.youtube.com/watch?v=tzUhv0YGCgo

Inny malowniczy dysk lodowy na rzece w Waszyngtonie, 2017: https://www.youtube.com/watch?v=_qlsX4xhZ_c

#ciekawostki #przyroda #natura #zima #snieg #pogoda #nauka

:arrow_right: tag serii do obserwowania: #7ciekawostekprzyrodniczych

Naukowcy ostrzegają, że działalność człowieka „doprowadza przyrodę na skraj zagłady”. Ostrzeżenie padło po publikacji listy nowych gatunków opisanych w 2025 r. Prawie 200 nowych roślin i grzybów opisano w ubiegłym roku jako nowe dla nauki. Obrońcy przyrody ostrzegają, że wiele z

Życie w Kosmosie | **Złożoność**

Wszyscy wiemy, że życie jest bardzo złożone, ale co to właściwie oznacza? I czy mogłoby w Kosmosie powstać życie, które jest bardzo proste w skali atomowej, na przykład składa się z jednorodnego gazu? W tym odcinku usłyszymy fragmenty opowiadania A.C. Clarke'a "Out of the Sun" i zastanawiamy się nad istotą życia...

#ciekawostki #hydepark #copernicus #lukaszlamza #nauka

Zwiększenie mobilności akademickiej, umocnienie globalnej pozycji polskiej nauki, a finalnie: oparcie odporności oraz rozwoju naszego kraju na wiedzy, badaniach i tzw. kapitale intelektualnym. To główne cele Krajowej Strategii Umiędzynarodowienia Polskiego Szkolnictwa Wyższego i Nauki -

Genetyczka ewolucyjna dr Małgorzata Pilot z UG z niepokojem obserwuje trend, by pozwalać na rozmnażanie się tylko psom rasowym, a zdrowe mieszańce psów - sterylizować. Jej zdaniem nie sprzyja to ani psom, ani ich właścicielom, a korzyści finansowe przynosi głównie hodowcom. Dr

Przyznać się kto zna taką postać jak Józef Rotblat. Zdziwiłem się niesamowicie przeglądając listę polskich noblistów, że takie nazwisko się tam znajduje, bo jako osoba wykształcona w pełni w polskim systemie edukacji nigdy o człowieku nie słyszałem.

Józef Rotblat otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla stosunkowo niedawno, w 1995 roku. Był postacią niezwykle interesującą: Żyd, urodzony i wykształcony w Polsce, który w wieku 30 lat wyjechał na stypendium do Wielkiej Brytanii - dosłownie kilka miesięcy przed wybuchem II wojny światowej. Jego żona pozostała w okupowanej Polsce i zginęła w obozie zagłady w Bełżcu.

Rotblat był wybitnym fizykiem - świadczy o tym m.in. zaproszenie do Projektu Manhattan, z którego odszedł z powodów moralnych, gdy zrozumiał, do czego ma prowadzić jego praca. Pokojowego Nobla otrzymał za wieloletnią działalność na rzecz ograniczenia i eliminacji broni nuklearnej; nagroda została przyznana wspólnie jemu oraz ruchowi Pugwash.

Choć posiadał obywatelstwo brytyjskie, do końca życia mówił o sobie jako o Polaku z brytyjskim paszportem. Pod pewnymi względami jego sytuacja przypomina tę Marii Skłodowskiej-Curie - obywatelki Francji, ale wyraźnie podkreślającej swoje polskie pochodzenie.

Dajcie znać czy to ja jestem jakiś dziwny, czy dla was ta postać też długo pozostawała nieznana.

#nauka #historia #fizyka

Orbity keplerowskie są przekrojami stożka (a w przypadkach zamkniętych oczywiście elipsami)

Dałem #heheszki i z obrazka chyba widać czemu :grinning:

Ale poza beką, to dosyć ciekawa i nieco głębsza historia z dodatkowymi ciekawostkami. Tutaj jest nieco szczegółowiej: https://math.ucr.edu/home/baez/gravitational.html .
Keplerowskie orbity zamknięte są sekcjami stożka z powodu prawa odwróconego kwadratu. Ale co mniej oczywiste, orbity takie mają symetrię SO(4) - czyli cztero, a nie trójwymiarową. A wynika to z tego, że prawo odwróconego kwadratu ma więcej symetrii, niż przestrzeń, w której się je stosuje. Sama grupa ma de facto 6 stopni swoboody, symetrii (można rzec, że wymiarów), ale jest opisywalna w 4 wymiarach, bo dodaje jedynie wektor pędu. Wiem, że nie chcialiście tego wiedzieć, ale nie dałem Wam wyboru 😁

https://xkcd.com/3189/

#okazjonalnexkcd #matematyka #fizyka #nauka #ciekawostki #heheszki

Dosyć hermetyczny kontent tym razem, a zarazem jeden z moich ulubionych kanałów. Metrologia, mierzenie nanowoltów - to podnieci @myoniwy, może kogoś jeszcze. No ale cóż, nie mogłem się oprzeć :rolling_on_the_floor_laughing:

https://www.youtube.com/watch?v=Hlcg0CaQntE

#technologia #nauka #ciekawostki

1817 + 1 = 1818

Prywatny licznik: 46 + 1 = 47

Tytuł: Alien Earths: The New Science of Planet Hunting in the Cosmos

Autor: Lisa Kaltenegger

Kategoria: nauka

Wydawnictwo: St. Martin's Press

Format: e-book

ISBN: 9781250283634

Liczba stron: 288

Ocena: 8/10

Czego potrzebujemy, żeby znaleźć życie pozaziemskie? W zasadzie wszystko to znajduje się w tej książce.

...

W sensie opis tych rzeczy, nie faktyczne warunki na istnienie cywilizacji xD

Autorka przechodzi przez kolejne pytania, które można sobie zadawać:

- czemu nie możemy dostrzec bądź usłyszeć obcych?

- jakie są warunki powstania planety takiej jak Ziemia?

- jakie są warunki powstania życia?

- w jaki sposób możemy próbować szukać potencjalnych innych planet z życiem?

- jak takie poszukiwania zaczęły zmieniać nasz stan wiedzy o kosmosie?

- dlaczego nawet takie poszukiwania mogą okazać się nieskuteczne?

- jakie są nowe próby poszerzania naszej wiedzy o możliwości życia pozaziemskiego?

Generalnie książka bardzo ciekawa, nawet przy moim umiarkowanie niskim poziomie wiedzy o astronomii dużo rzeczy było zrozumiałych, włącznie z aspektami technicznymi narzędzi, które wykorzystujemy do badania kosmosu. Zdecydowana polecajka

#bookmeter #astronomia #ksiazki #nauka

#owcacontent

Czy można cofnąć chorobę Alzheimera? Do tej pory żadne próby nie zakończyły się sukcesem, ale sposób mógł gdzieś istnieć, a jedynie wymagał odkrycia. Najwyraźniej właśnie się to udało. Naukowcy byli w stanie z powrotem wyregulować mózg u myszy dotkniętych chorobą. Udało się

Nowa mapka : )

źródło, twixer:
Szymon Pifczyk

@ sheemawn

#demografia #psychologia #nauka #socjologia #spoleczenstwo #dzietnosc

Kolejna aktualizacja (październik 2025) dobrze znanego wykresu ( ͡° ͜ʖ ͡°)

źródło:
RafalMundry na twiXer.

W bonusie mapa (° ͜ʖ °)

#demografia #psychologia #nauka #socjologia #spoleczenstwo #dzietnosc

Czy często zdarza ci się, że pilnujesz podgrzewania zawartości garnka na kuchence, która wykipi zawsze w momencie, w którym na ułamek sekundy przestaniesz na nią patrzeć?

Za to zjawisko odpowiada Kwantowy Efekt Zenona (QZE) - jest to zjawisko mechaniki kwantowej, w którym ciągłe pomiary systemu kwantowego mogą zamrozić jego ewolucję, uniemożliwiając mu zmianę lub rozpad.

#heheszki #nauka

https://pl.wikipedia.org/wiki/Kwantowy_efekt_Zenona