Hejto.pl
Dodaj post

Wpisz coś do wyszukania (minimum 2 znaki)

#szczecin

GURU

w Wiadomości Polska

10piorunów

Nie ma chętnych na zakup szczecińskiej Starki. W majątku 3,5 tysiąca beczek

Jak informuje „Gazeta Wyborcza”, nie wpłynęła żadna oferta kupna Szczecińskiej Fabryki Wódek Starka. W związku z tym syndyk masy upadłości zdecydował o obniżeniu ceny. Pierwotnie cena za przedsiębiorstwo miała wynieść nie mniej niż 106,3 mln zł. W związku z brakiem

GURU

w Wiadomości Polska

24piorunów

Byli szefowie Polskiej Żeglugi Bałtyckiej z zarzutami. Chodzi o niedoszły prom

Prokuratura oskarżyła dwóch byłych członków zarządu Polskiej Żeglugi Bałtyckiej, w tym prezesa spółki. Śledczy twierdzą, że decyzje przy budowie promu naraziły PŻB na ponad 8,1 mln zł strat. O skierowaniu do sądu aktu oskarżenia przeciwko dwóm członkom zarządu Polskiej Żeglugi

GURU

w Podatki

26piorunów

Mandat za butelkę wody w pierogarni. Jest odpowiedź Szefa KAS po fali krytyki

Szef Krajowej Administracji Krajowej Marcin Łoboda zareagował na krytyczne komentarze pod adresem pracowników szczecińskiej KAS, które pojawiły się w po kontroli w szczecińskiej pierogarni. Sytuację dotyczącą okoliczności kontroli i mandatu opisała 1 lipca szczecińska pierogarnia na

Lider

w Hydepark

19piorunów

Kuuuurwa pojebaly mi sie strefy i zamiast czerwonej oplacilem zolta. Efekt? 200zl mandatu.

J⁎⁎ac cie szczecin, ha tfu
I chatgpt co mi strefe podpowiedzial, ha tfu

GURU39piorunów

@bartek555 Przepraszam! Wprowadziłem cię w błąd. Oczywiście masz rację, to była strefa czerwona a nie strefa żółta. Czy chcesz żebym wyszukał ci numer rachunku bankowego, na który możesz opłacić mandat?

Autorytet1piorunów

Płacisz jakąś apką?

Autorytet0piorunów

@bartek555 Mobilet i mobiparking nigdy nie zawodzi, nawet te lidlowe parkingi rozpoznaje i podpowiada gdzie darmowy bilet odebrać. Spróbuj którejś jak nie zapomnisz

Lider0piorunów

Komentarz usunięty

Pokaż więcej komentarzy (7)

GURU

w Wiadomości Polska

81piorunów

Ruszył proces ws. Funduszu Sprawiedliwości, jednym z oskarżonych jest poseł Matecki

W Sądzie Okręgowym w Szczecinie rozpoczął się w poniedziałek proces posła PiS Dariusza Mateckiego i siedmiu innych oskarżonych ws. związanej z Funduszem Sprawiedliwości. Sprawa dotyczy m.in. wyłudzania środków z Funduszu Sprawiedliwości oraz tzw. prania brudnych pieniędzy. Sprawa

GURU

w Wiadomości Polska

6piorunów

Rejsy Odrą ze Szczecina do niemieckiego Gartz nową atrakcją wakacji [FOTOGALERIA]

Pilotażowy rejs spod Wałów Chrobrego do Mescherin i Gartz, nadodrzańskich miejscowości w Brandenburgii, zorganizowany w piątek przez Żeglugę Szczecińską, zapowiada nową wakacyjną atrakcję. Tramwaj wodny ma kursować w każdy weekend, od 4 lipca do 5 września. [...] - Chcemy pokazać

Kompan

w Archeologia

3piorunów

Miasto, które było potęgą, zanim Szczecin stał się ważny. Odkrywamy nieoczywiste Dąbie!

Większość z Was mija je bez zatrzymania, jadąc w stronę Wybrzeża lub wyjeżdżając ze Szczecina. Tymczasem Dąbie to fascynująca kapsuła czasu. Czy wiedzieliście, że to tutaj cumowały statki z głębi Pomorza i to tutaj cystersi zbudowali port, gdy Szczecin był jeszcze w cieniu?

Nowy odcinek zagląda w miejsca, o których milczą tablice informacyjne:

:point_right: Legenda bitwy z 1121 roku – dlaczego prawdopodobnie nigdy się nie odbyła?

:point_right: Podziemne kanały – ukryte przed światem od stuleci.

:point_right: Kapsuła czasu z 1865 roku – co znaleźliśmy w środku po otwarciu w 2024?

:point_right: Mury i kościół – niemi świadkowie pożarów, najazdów Szwedów i sowieckich czołgów.

Dąbie należało do Hanzy i miało prawo represji wobec Szczecina! To była walka o realną władzę nad handlem bałtyckim. Choć w 1945 roku miasto legło w gruzach w 80%, jego duch wciąż jest wyczuwalny w cegłach i nieoczywistych zaułkach.

Spacer po historii, której nie znajdziecie w podręcznikach!

https://youtu.be/KCXBvEYoHiA

GURU

w Wiadomości Polska

7piorunów

Tu powstanie największe centrum zabiegowe dla dzieci w Polsce

W Szczecinie rozpoczęła się budowa Uniwersyteckiego Centrum Zabiegowego dla Dzieci – największego tego typu obiektu w kraju. Inwestycja, realizowana przy ul. Unii Lubelskiej, pochłonie niemal 300 mln zł, które pochodzą z rządowego Funduszu Medycznego. Nowoczesny, pięciokondygnacyjny

GURU

w Wiadomości Polska

14piorunów

Powstanie najdłuższy tunel drogowy w Polsce

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad podpisała umowę na realizację odcinka drogi ekspresowej S6 Police - Goleniów o długości 23,4 km. Inwestycja jest częścią Zachodniej Obwodnicy Szczecina (ZOS) i obejmuje m.in. budowę tunelu pod Odrą o długości 5 km. Będzie to najdłuższy

Fanatyk

w Wiadomości Polska

44piorunów

Błędy odcinkowego pomiaru prędkości w Szczecinie. Pomiary były zawyżone

Dziesiątki kierowców otrzymały wezwania za przekroczenie prędkości na fragmencie autostrady A6 w Szczecinie. Okazało się, że system nie poradził sobie ze wzorem z fizyki… źle obliczał prędkość średnią i ją zawyżał. Został wyłączony. #wiadomoscipolska #szczecin #kierowcy

Osobistość

w Hydepark

86piorunów

Na łamach pierwszych dwóch wpisów serii o ekstremalnych warunkach panujących za oknem samolotu omówiliśmy tematy ciśnienia oraz temperatury. Tym razem rzecz będzie o szeroko rozumianym promieniowaniu i jego potencjalnych skutkach dla zdrowia podróżnych. I nie są to zagadnienia pomijalne, czego wyrazem jest to, że podejmuje się w tym obszarze aktywne działania monitorujące oraz zaradcze. Temat jest ciekawy, ponieważ stewardesy przyjmują średnio więcej promieniowania niż piloci, ale w trakcie pandemii COVID-19 było wprost odwrotnie. Na niektórych trasach narażenie potrafi być kilkukrotnie większe, niż na innych. Istnieje też nieoczywisty skutek promieniowania, którego szkodliwe efekty… wdychamy w samolocie. Wspomnę też o pokładowych dozymetrach.

Na opowiadam o swojej (nadal trwającej) historii zostawania pilotem samolotu pasażerskiego. Znajdziecie tutaj mieszankę typowego bloga, ciekawostek o i oraz praktycznych informacji dla osób, które również chciałyby podjąć takie wyzwanie, np. ile to wszystko mnie kosztuje, a także ile trwa.

Tu się nie da żyć

Część 3. Promieniowanie jonizujące i niejonizujące - czas potrzebny na przeczytanie: ~7 minut

Stratosferyczny jam session

W zależności od tego ile masz lat, możesz pamiętać kiedy trzy ważne dla dzisiejszego tematu utwory, były u szczytu popularności. W 1982 roku Kora śpiewała o tym jak słońce świeci pilotom w oczy, w roku 1995 Michael Jackson pochylał się nad problemem ochrony środowiska w ramach Earth song, z kolei rok 2003 zdominowała grupa… kilku facetów stojących na skrzydłach lecącego samolotu śpiewała „numa numa ej”. Na tym portalu podobno nie ma nikogo, kto może nie pamiętać kiedy najbardziej znany utwór grupy O-Zone leciał non stop w radio. To specyficzne jam session ma wspólny mianownik – ozon właśnie.

Ozon jest to gaz zbudowany z trzech atomów tlenu (O3) i występuje w śladowych ilościach – zasadniczo – w górnych warstwach atmosfery – przede wszystkim w stratosferze, tj. mniej więcej (wartości te są umowne) od wysokości 10 do 50 kilometrów. Przypominam za innymi moimi wpisami, że dolne warstwy stratosfery to miejsce bytowania samolotów pasażerskich. Całkowita jego masa wokół Ziemi jest zbliżona do wartości 3 miliardów ton, ale przekłada się to na jedynie 0,00006% całej atmosfery, z najwyższym stężeniem o wartości mniej więcej 0,0015% na wysokości od 30 do 35 kilometrów.

Gaz ten powstaje w kilkunastu rodzajach reakcji chemicznych, przy czym ozon zawarty w stratosferze jest przede wszystkim wynikiem działania promieniowania słonecznego. Kiedy promienie przedzierają się przez cząsteczki tlenu (O2), może dochodzić do ich rozpadu na pojedyncze atomy tlenu, które wtórnie wiążą się z O2, tworząc tlen trzyatomowy – ozon.

Pełni on bardzo istotną rolę w termoregulacji atmosfery, a także zatrzymuje w całości szkodliwe promieniowanie UV-C. Podobnie dzieje się z UV-B, którego jedynie niewielka część jest w stanie spenetrować warstwę ozonową. UV-A dociera do powierzchni Ziemi mniej więcej w połowie. Rola ozonu dla życia ziemskiego jest tak ważna, że kiedy w latach 80. dostrzegliśmy gwałtowny spadek ilości tego gazu w górnych warstwach atmosfery – prawie cała ludzkość skrzyknęła się w celu redukcji emisji przede wszystkim chlorofluorowęglowodorów (CFC). Pochodzące z nich związki chloru i bromu, w określonych warunkach meteorologicznych, szczególnie podczas obecności polarnych chmur stratosferycznych, intensywnie niszczą warstwę ozonową – przede wszystkim nad Antarktydą. M.in. NASA monitoruje stan warstwy ozonowej za pomocą obserwacji satelitarnych i czyni to od lat 70, kiedy posługiwała się satelitami Nimbus, a obecnie czyni to satelitą pogodowym Suomi NPP. Zjawisko było (i jest) oczywiście dużo bardziej złożone, natomiast przekracza ono tak ramy tego wpisu, jak i zasięg moich kompetencji.

Paradoksalnie, warstwa ozonowa nie służy osobom znajdującym się na pokładach dużych statków powietrznych wykonujących loty przede wszystkim w dolnych warstwach stratosfery. Ozon jest bowiem zasadniczo szkodliwy dla organizmów żywych w bezpośrednim kontakcie. Skutki ekspozycji u ludzi obejmują podrażnienie górnych oraz dolnych dróg oddechowych, uszkodzenia płuc, bóle głowy, zmęczenie i nasilenie chorób takich jak astma czy rozedma płuc. Ozon jest też po prostu toksyczny. No właśnie, a jak pisałem w jednej z ciekawostek o lotnictwie pod tym linkiem:

https://www.hejto.pl/wpis/hej-tomki-i-kasie-oto-10-ciekawostki-o-lotnictwie-cz-1-na-drogadokokpitu-opowiad

powietrze, którym oddychamy na pokładzie jest pobierane z zewnątrz, a następnie poddawane licznym automatycznym zabiegom w celu jego „uzdatniania”. Jednym z nich jest przepuszczenie przez swoisty katalizator redukujący ozon do tlenu O2 i jest to już w zasadzie standard w nowoczesnym lotnictwie, wywołany potrzebą związaną z trwającym dekady przekraczaniem kolejnych granic wysokości lotów samolotów komunikacyjnych.

Wobec tego wszystkiego, promieniowanie słoneczne ma dość nieoczywisty wpływ na warunki panujące za oknem dużego statku pasażerskiego, choć w świetle chociażby omówionych w innych wpisach parametrów tamtejszego ciśnienia i temperatury, skutki działania ozonu nie wydają się aż tak alarmujące. Pamiętajmy jednak, że ten sam przemysł, który wytwarzał związki szkodzące warstwie ozonowej na dużych wysokościach, generuje inne gazy i aerozole, które w kontakcie z powietrzem… tworzą ozon znacznie bliżej powierzchni. Zjawisko to jest szkodliwe dla zdrowia, a podczas spaceru na świeżym powietrzu nie mamy możliwości redukcji ozonu przed jego aspiracją do płuc.

Promieniowanie kosmiczne

Drugą część artkułu – nietypowo – nazwałem wprost, uznając że surowa nazwa niżej omówionego tematu brzmi nawet lepiej niż Kora i Michael Jackson razem wzięci. Nawet historię odkrycia tego zjawiska należy wzmiankować, albowiem zaskoczył się nim austriacki fizyk Victor Hess – pilot balonu i późniejszy noblista, który zabrał na pokład w 1912 roku licznik Geigera, mając w planach zmierzenie z jaką intensywnością będzie spadać naturalne promieniowanie Ziemi wraz ze wzrostem wysokości. Odkrycie, że odczyt wzrasta zamiast maleć na szczęście nie doprowadziło go do wniosku, że dozymetr jest uszkodzony. Być może w pierwszym odruchu powiedział do siebie pod nosem – „Nicht gut, nicht schlecht.”

Promieniowanie to przemieszczające się cząstki o dużej prędkości lub fale elektromagnetyczne i dzieli się na dwa rodzaje – jonizujące oraz niejonizujące. Pierwsze to takie, które ma tak dużą energię, że jest w stanie „wybijać” elektrony z atomów, co skutkuje powstawaniem naładowanych cząstek. Promieniowanie niejonizujące nie prowadzi do takiego efektu, choć oddziałuje z materią na inne sposoby. Przykładami promieniowania jonizującego są promieniowanie neutronowe, rentgenowskie, czy promieniowanie alfa, beta oraz gamma. Ten drugi - niejonizujący rodzaj reprezentowany jest zaś np. przez światło widzialne, laser (w tym ten gnojek – zielony), czy mikrofale.

Ziemia nieustannie jest bombardowana promieniowaniem pochodzenia zewnętrznego, czyli promieniowaniem kosmicznym, tak jonizującym, jak i niejonizującym. Pochodzenie zjawiska może być różne, od Słońca, przez galaktyczne promieniowanie kosmiczne generowane przez supernowe, po promieniowanie uwięzione tworzące pasy Van Allena.

Przed znaczną częścią promieniowania kosmicznego chroni nas pole magnetyczne Ziemi, które odchyla jego trajektorię w ten sposób, że część ta nie dociera do powierzchni. Sama atmosfera także pochłania znaczną część promieniowania. Mechanizmy te nie są jednak liniowe, a ich skuteczność jest zmienna. Pole magnetyczne podlega stałym fluktuacjom, a grubość – najistotniejszych z perspektywy pochłanialności – warstw atmosfery waha się w zależności od szerokości geograficznej, czy pory roku. Nawet samo promieniowanie jest zmienne, tj. Słońce cechuje zmienna aktywność, występują na nim burze słoneczne, a pas Van Allena dotknięty jest anomalią południowoatlantycką, gdzie warstwa promieniowania uwięzionego schodzi wyraźnie niżej zwiększając ekspozycję na promieniowanie. To jednak na szczęście ma związek przede wszystkim z pracą satelitów, a mniej personelu pokładowego, albowiem mowa tu raczej o setkach, a nie dziesiątkach kilometrów wysokości.

Z uwagi na różnice w natężeniu pola magnetycznego Ziemi oraz grubość niższych warstw atmosfery, na standardowych wysokościach przelotowych samolotów pasażerskich różnica w dawce promieniowania kosmicznego między równikiem a wysokimi szerokościami geograficznymi wynosi około 2–3 razy. Waha się ona w zależności od cyklu słonecznego. Stąd, załoga pracująca na trasach orientujących się wokół równika będzie bezpieczniejsza od takiej, której loty odbywają się w bliższych okolicach biegunów. Naocznym dowodem tych zjawisk oraz ich zmiennego rozmieszczenia w zależności od szerokości geograficznej są oczywiście zorze polarne.

I tak – średnio promieniowanie na wysokości przelotowej jest około 100 razy wyższe niż na samej powierzchni Ziemi. Nie oznacza to oczywiście samo przez się, że jest to niebezpieczne, więc trzeba odwołać się do wartości bezwzględnych. Zatem – promieniowanie kosmiczne u @bartek555 w okolicach to około 0.33 mSv rocznie. Na górskich halach, gdzie wypasa się @bojowonastawionaowca mowa o około 0.51-0.83 mSv rocznie. Typowe dawki promieniowania przyjętego przez członka załogi samolotu pasażerskiego mieszczą się zaś w skali roku w zakresie 1-3 mSv, choć zdarza się, że wartości mogą sięgnąć od 4 do 6 mSv. Na wartości te wpływ mają nie tylko szerokości geograficzne, ale także rodzaj lotu. Okazuje się, że parametrem jest tu także czas trwania operacji, tj. osoby biorące udział w długich lotach przyjmują większe dawki, niż takie, które nawet podróżują przez tyle samo godzin, ale w ramach kilku lotów. Zmienną jest także charakter, w którym przebywamy na pokładzie, tj. z przyczyn, których nie udało mi się ustalić, piloci przyjmują średnio około 0.35 mSv rocznie mniej promieniowania od personelu pokładowego.

Co do pasażerów – trudno o dokładne wartości, gdyż jedynie szacuje się, że dla krótkich lotów krajowych dawki wynoszą około 2 µSv, natomiast dla połączeń międzykontynentalnych mogą nawet przekraczać 50 µSv. Na przykład średnia dawka radiacji w locie Concorde pomiędzy Nowym Jorkiem i Londynem dostarczała jednorazowo 74 µSv.

Co ciekawe – w czasie pandemii COVID-19 sytuacja się odwróciła i to piloci zaczęli otrzymywać statystycznie większe dawki od stewardes, gdyż ci pierwsi utrzymywali wynik pomiędzy 1-3 mSv, a wobec personelu pokładowego nastąpił spadek do około 0.5 mSv rocznie. Wytłumaczeniem jest to, że w owym czasie dominowało lotnictwo cargo, stąd „przeciętny pilot” który w ogóle pracował – latał mniej więcej tyle samo co wcześniej, a „przeciętna stewardesa” która odbywała loty czyniła to znacznie rzadziej niż przed pandemią.

Czy te liczyby są znaczne lub groźne? Nie, ale zaleca się ostrożność i monitoring, szczególnie że przed promieniowaniem – w odróżnieniu od ozonu – znacznie trudniej się schować. Co do zasady – próg 1 mSv rocznie przyjmuje się za wartość, przy której należy już prowadzić pilnowanie otrzymanych dawek i w istocie linie lotnicze szacują szacunkowe dawki dla członków swoich załóg. Trzeba mieć pewność pozostawania po „bezpiecznej stronie”, albowiem rzeczą wiadomą jest to, że promieniowanie jonizujące może być szkodliwe. Chociażby badania wskazują, że ekspozycja na poziomie 0.36 mSv promieniowania kosmicznego u stewardes w pierwszym trymestrze ciąży może stwarzać zagrożenie poronienia, stąd kobiety pracujące na pokładzie powinny informować operatora o fakcie zajścia w ciążę. Europejski przewoźnik obowiązany jest do podjęcia działań zmierzających do minimalizacji narażenia płodu na promieniowanie kosmiczne w ten sposób, żeby do końca ciąży nie przekroczyło ono 1 mSv. Nie ma dowodów na wpływ tego rodzaju radiacji w dawkach typowych dla lotnictwa komunikacyjnego na płodność pilotów, natomiast krąży w środowisku pewna anegdota – zapewne będąca wynikiem takich zjawisk jak cherry picking, czy błąd potwierdzenia – że piloci znacznie częściej mają córki niż synów, co ma wynikać właśnie z promieniowania kosmicznego.

Gdyby któremuś przewoźnikowi kiedyś przyszło do głowy operować na wysokości co najmniej 15 kilometrów – musi on umieścić na pokładzie odpowiedni dozymetr, a także dokumentować jego wskazania oraz przewidzieć próg radiacji, który spowoduje natychmiastowe zmniejszenie wysokości lotu. Wiadomo mi o tym, że tak zabezpieczony był wspomniany już Concorde, który rzeczywiście operował na wysokościach powyżej 15 kilometrów. Żaden ze znanych mi samolotów, w tym tzw. prywatnych odrzutowców, nie lata tak wysoko, choć oczywiście nie jest wykluczone, że stan ten się nie zmieni.

Nicht gut, nicht schlecht.

Z jednej strony, opisane wyżej zjawiska z pewnością stanowią najmniej drastyczne spośród tych, o których mówiłem we wcześniejszych wpisach, niemniej nie da się ukryć, że z niskim ciśnieniem oraz ekstremalną temperaturą dużo prościej walczyć niż z przeciwnikami „niewidzialnymi”. O ile można wyeliminować znaczną większość ozonu z powietrza pochodzącego z zewnątrz zanim podamy je do środka, o tyle niektóre rodzaje promieniowania nie poddają się żadnym lub prawie żadnym staraniom zwalczania. Reasumując – tak długo jak w czasie lotu nie dojdzie do wyrwania okna, czy drzwi, tak długo to promieniowanie powinno być pod pierwszoplanową obserwacją.

Cz. 1 o ciśnieniu:

https://www.hejto.pl/wpis/w-trakcie-takich-wydarzen-jak-szczyt-klimatyczny-w-davos-czy-imprez-towarzyskich

Cz. 2 o temperaturze:

https://www.hejto.pl/wpis/w-pierwszym-wpisie-serii-o-ekstremalnych-warunkach-panujacych-za-oknem-samolotu-

Zdjęcia:

1. NASA ER-2 - samolot badawczy NASA;

2. Zawartość ozonu w atmosferze na różnych wysokościach (źródło NASA);

3. Dozymetr na pokładzie Concorde;

4. Zdjęcie zorzy polarnej;

5. To też podobno zorza, a przynajmniej ta pani wyskakuje jak się wpisze w google "Aurora".

Źródła:

1. Rozporządzenie Komisji (WE) nr 859/2008 z dnia 20 sierpnia 2008 r. zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3922/91 w odniesieniu do wspólnych wymagań technicznych i procedur administracyjnych mających zastosowanie do komercyjnego transportu lotniczego;

2. National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH). Aviation Safety and Health, Aircrew and Cosmic Ionizing Radiation. 11 września 2024, dostęp 08 maja 2026;

3. National Aeronautics and Space Administration (NASA), Goddard Space Flight Center. What is Ozone? NASA Ozone Watch. Curator: Leslie R. Lait (NASA), 23 września 2024, dostęp 09 maja 2026;

4. National Aeronautics and Space Administration (NASA), Goddard Space Flight Center. History of the Ozone Hole, NASA Ozone Watch. Curator: Leslie R. Lait (NASA), 23 września 2024, dostęp 09 maja 2026;

5. Yasuda, H., Yajima, K. Changes in cosmic radiation doses of aircraft crew over the COVID-19 pandemic (2019–2022). Frontiers in Public Health, 31 października 2025;

6. Bilski, Paweł. Latać, czy nie latać? Promieniowanie kosmiczne w samolotach. Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk, 2002;

7. Radiation Protection Dosimetry, Volume 91, Issue 4, 1 października 2000, s. 365–376;

8. National Aeronautics and Space Administration. What is Space Radiation? Goddard Space Flight Center. Curator: Daniel J. Gasperini, RNO: Carlos De Los Santos. Page Last Updated: 24 września 2024, dostęp 09 maja 2026;

9. Bartlett, D. T., Hager, L., Irvine, D., Bagshaw, M. Measurements on Concorde of the Cosmic Radiation Field at Aviation Altitudes. 2000;

GURU26piorunów

@PositiveRate Czyli spacerowanie jest szkodliwe - tak coś czułem :D
Żarty na bok - bardzo dobry artykuł.

Promieniowanie kosmiczne ma jeden dodatkowy skutek.
Może, w rzadkich przypadkach, powodować błędy w przetwarzaniu danych przez układy pokładowe samolotów. Jeszcze nie doprowadziło to do katastrofy, ale do poważnych incydentów już tak. W 2008 był taki przypadek, ze przestawienie bitu w oprogramowaniu przez impuls elektromagnetyczny wywołany najprawdopodobniej promieniowaniem kosmicznym spowodowało nagłe nurkowanie samolotu i skończyło się obrażeniami u wielu pasażerów. Tutaj artykuł: https://admiralcloudberg.medium.com/ghosts-in-the-code-the-near-crash-of-qantas-flight-72-b4faebc90e27
A takich incydentów było więcej, stąd radiation hardening w układach stosowanych w samolotach.
Wiemy, że cząstki pomieniowania kosmicznego mogą osiągać kosmiczne energie (pun intended). Najbardziej energetyczna cząstka dotąd zmierzona to Oh-My-God particle. Miała energię 1/10 tej, którą ma przeciętna kula 9mm Parabellum - 51J. Na pierwszy rzut oka niewiele, ale to był pojedyńczy proton. I uderzenie czegoś takiego w samolot dziury nie wyrwie, ale zrobi sporo zamieszania poprzez deszcz cząstek pochodnych, które mogą poprzestawiać wiele bitów.

Just a moment...Medium
Osobistość9piorunów

@ataxbras mega ciekawy wątek. Dzięki za podzielenie się tą ciekawostką!

Gruba ryba10piorunów

@ataxbras w niektórych samolotach wojskowych (i statkach kosmicznych) stosuje się kworum - 3 niezależnie pracujące układy i decydowanie na podstawie większości. Jeśli w jednym układzie pojawi się znacząco inny odczyt, to pozostałe go ignorują. Problem pojawiłby się dopiero gdy równocześnie dwa układy podałby błędne odczyty, co jest turbo rzadkie

GURU9piorunów

@serel W samolotach pasażerskich jest dokładnie tak samo - stosuje się kworum krytycznej awionice. Ale projektowanie tych układów, by logicznie poprawnie interpretowały błędne wskazania to inna bajka. Przypomina mi się sytuacja, gdy z trzech urządzeń jedno było wyłączone z powodu częstych błędów i pozostałe dwa deterministycznie zdecydowały, że ten wskazujący źle ma rację. No i było bum. Nie pamiętam dokładnie, która to katastrofa, ale w wolnej chwili poszukam.

GURU4piorunów

@serel Ah, no tak, to były 737 MAX - Lion Air 610 i Ethiopian Air flight 302.

Lider3piorunów

@PositiveRate tldr. Slyszalem kiedys, ze piloci maja ograniczony czas latania ze wzgledu na skalkulowana dawke przyjetego promieniowania, prawda to?

Czy to tez prawda, ze z tego powodu zalogi powietrzne statystycznie czesciej maja nowotwory roznej masci?

Lider1piorunów

@bartek555 ciekawe czy piloci mają dozymetry nasobne jak pracownicy produkcji u mnie.

Bo że u was procurement będzie to 12 lat procedował to oczywista sprawa

Lider1piorunów

@Felonious_Gru mordeczko, my juz dawno dozymetry mamy, ktore byly potrzebne tylko na czas rozladunku i przygotowania do niego

Lider0piorunów

@bartek555 to ciekawe, czy zliczają jak nie są włączone (° ͜ʖ °)

Osobistość2piorunów

@bartek555 @Felonious_Gru

Nie kojarzę żeby jakaś linia lotnicza dawała załogom dozymetry, natomiast niektóre loty polarne nie odbywają się jeśli pogoda słoneczna jest niekorzystna i spodziewamy się zwiększonych dawek promieniowania. Tak jest np. z lotem z Warszawy do Tokio trasą polarną, którą czasem się wybiera, a jak Słońce jest wysoce aktywne, to leci się przez Azję. Dawki promieniowania są obliczane zasadniczo statystycznie, nie empirycznie.

Pokaż więcej komentarzy (28)

GURU

w Wiadomości Polska

19piorunów

Samica bielika wróciła na wolność. "Zrobiła kilka rundek na pożegnanie"

Dobra wiadomość dla miłośników przyrody. Samica bielika, która przez ostatnie dwa tygodnie dochodziła do siebie w ośrodku rehabilitacji dzikich zwierząt w Wielgowie pod Szczecinem, odzyskała wolność. W poniedziałek ptak samodzielnie wzbił się w powietrze i odleciał w kierunku swojego

GURU

w Wiadomości Polska

3piorunów

Czarownice opanują zamek w Szczecinie. Dwa dni pełne magii

Magia, historia i dawne wierzenia ożyją w sercu Szczecina. Już w czwartek wieczorem dziedzińce Zamku Książąt Pomorskich zamienią się w przestrzeń pełną wiedźm, legend i tajemnic. W czwartek i piątek czarownice i wiedźmy opanują dziedzińce Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie.