@DexterFromLab Akurat w tym tygodniu oglądałem S14E11 (Śmierć w Arktyce). Cała katastrofa zaczęła się od tego, że podczas skrętu na kurs podejścia kapitan przypadkowo poruszył wolantem, co spowodowało wyłączenie automatycznego naprowadzania na oś pasa. Autopilot przeszedł w tryb utrzymywania kursu, a wiatr spychał maszynę na wschód od prawidłowej ścieżki. Nie było żadnego głośnego komunikatu, piloci nie byli świadomi, że przypadkowo wyłączyli autopilota. Więc przy okazji takiej drzemki, też mogliby ruszyć wolantem (albo i nie, nie wiem na ile bardzo trzeba nim ruszyć i z jaką siłą).
*
Pytałem AI o ten komunikat głosowy i odpowiedział mi to:
W systemach autopilota rozróżnia się dwa typy zdarzeń:
Całkowite odłączenie autopilota (Autopilot Disengage): Wyzwalane przyciskiem na wolancie lub awarią zasilania. Zawsze generuje głośny sygnał ostrzegawczy* (tzw. cavalry charge, głośny brzęczyk lub klakson) oraz migające czerwone lampki Master Warning.
Częściowe rozłączenie / degradacja trybu (Mode Reversion / CWS):* Gdy pilot wywiera nacisk na stery przy włączonym autopilocie, system często nie rozłącza się całkowicie, lecz przechodzi w tryb sterowania ręcznego w danej osi (np. CWS – Control Wheel Steering) lub powraca do podstawowego trybu skrzydła (Heading Hold / Roll Hold).
W takim scenariuszu nie ma sygnału dźwiękowego* ani głośnego alarmu.
Zmiana trybu jest sygnalizowana jedynie cichą zmianą wskazań na tablicy trybów lotu (FMA – Flight Mode Annunciator)*, np. zmiana zielonego napisu LOC (Localizer) na biały/zielony HDG lub zgaśnięcie kontrolki przechwycenia wiązki.
*
Inna kwestia, że niekontrolowana drzemka jest tylko jednym z następstw przemęczenia. Sporo katastrof jako jedną z przyczyn podawała przemęczenie pilotów, bo reagowali nieprawidłowo na komunikaty, albo reagowali z opóźnieniem, albo niepoprawnie przetwarzali informacje, po prostu nie ogarniali co się w około nich dziele. Nawet w podlinkowanym artykule jest fragment "90 procent pilotów uznało, że obciążenie pracą i system zmian prowadzą do niedopuszczalnego poziomu zmęczenia. Taki sam odsetek stwierdził, że mają one negatywny wpływ na bezpieczeństwo lotów."