#grzyby

Tl;dr. Gaska mozna nie tylko sie zatruc mylac ja z Muchomorem Zielonawym. Mozna tez przedawkowac. Co jest kolejnym dowodem na to, ze to dawka czyni trucizne

#grzyby #fungi

Prof. Muszynska

Gąska zielonka (Tricholoma equestre) uchodzi za smaczny i ceniony grzyb jadalny, a była przyczyną wielu zatruć, także śmiertelnych. Jesienią w lasach sosnowych bywa miejscami bardzo pospolita.

Dostałam pytanie, jak to jest z gąską zielonką. Zatrucia zgłaszano w Polsce i we Francji, najczęściej po wielokrotnym jedzeniu dużych porcji tego grzyba. W opisanych przypadkach dochodziło do rabdomiolizy, czyli rozpadu włókien mięśniowych.

Zatrucia pojawiały się po kilku kolejnych posiłkach

We Francji w latach 1992–2000 do szpitala trafiło dwanaście osób, siedem kobiet i pięciu mężczyzn. Każda z nich zjadła gąskę zielonkę w co najmniej trzech kolejnych posiłkach. Ciężka faza rabdomiolizy przyszła mniej więcej tydzień później. U wszystkich stwierdzono wysoką aktywność kinazy kreatynowej (CK), enzymu, który z uszkodzonych mięśni przechodzi do krwi. U większości wyniki wróciły do normy w ciągu 15 dni. Trzy osoby zmarły, wszystkie z powodu niewydolności mięśnia sercowego.

To samo zaobserwowano u trzech pacjentów w Polsce. W innym opisie matka i syn zjedli 100–300 g gąski zielonki w dziewięciu kolejnych posiłkach. Około 48 godzin po ostatnim pojawiły się zmęczenie, osłabienie i bóle mięśni, utrata apetytu, lekkie nudności i obfite pocenie się. Innej przyczyny rabdomiolizy, takiej jak zakażenie, choroba immunologiczna, uraz czy leki, nie stwierdzono.

W opisie czterech ostrych zatruć chorzy zjedli 100–400 g grzyba w kilku kolejnych posiłkach. Dwie osoby wymagały oddychania wspomaganego respiratorem, a 72-letni pacjent zmarł w drugiej dobie pobytu w szpitalu. U pozostałych objawy ustąpiły w ciągu 2–3 tygodni.

Rabdomiolizę może wywoływać nadmiar cynku

Nie wiadomo do końca, która substancja z gąski zielonki uszkadza mięśnie. Z badań naszego zespołu wynika, że rabdomiolizę może wywoływać wysoka zawartość cynku w owocnikach tego gatunku, która przekracza dzienne zapotrzebowanie organizmu człowieka na ten pierwiastek. Żeby do tego doszło, grzyb trzeba jeść przez kilka dni z rzędu w znacznej ilości.

Podobną reakcję wywołano u myszy, którym przez 3–5 dni podawano sproszkowaną gąskę. Na tej podstawie zasugerowano, że gąskę zielonkę należy uważać za gatunek trujący. Z doświadczeń na myszach wnioskowano też, że jedzenia gąski nie powinno się zalecać, ale szkodliwe skutki wymagały znacznych ilości. Sporadyczne jedzenie prawdopodobnie więc nie szkodzi.

U osób leczonych statynami lub fibratami gąska podnosiła aktywność enzymów

W badaniu obejmującym 56 osób w wieku 18–76 lat gąskę zielonkę jedzono raz, po 70–150 g, albo dwa do czterech razy w ciągu czterech kolejnych dni, łącznie 300–1200 g. Sama gąska nie podniosła istotnie aktywności CK ani enzymów wątrobowych AspAT i AlAT.

Inaczej było u chorych leczonych statynami lub fibratami, czyli lekami stosowanymi w hiperlipidemii, podwyższonym stężeniu lipidów we krwi. U nich podobne potrawy z gąską znacząco zwiększały aktywność wszystkich trzech enzymów. Autorzy uznali mimo to, że osoby leczone statynami lub fibratami mogą jeść gąskę zielonkę tylko sporadycznie.

Gąska zielonka gromadzi rtęć z gleby

Rtęć jest silnie toksyczna: uszkadza błony komórkowe, łączy się z białkami organizmu i zakłóca wiele procesów biochemicznych. Gąska zielonka może skutecznie gromadzić rtęć, w kapeluszach i w trzonach. Ile jej zgromadzi, zależy od miejsca zbioru. Możliwe, że rtęć miała udział także w opisanych zatruciach, ale to przypuszczenie.

Tam, gdzie gąska rośnie licznie, jada się ją zwykle po 300–400 g dziennie przez 3–4 dni w tygodniu, gotowaną, kiszoną albo soloną. Dla osoby ważącej 60 kg obliczono, że jeden taki posiłek z kapeluszy zebranych w miejscach o wyższej zawartości rtęci daje dawkę wyższą od dawki referencyjnej. To ilość rtęci uznawana za bezpieczną przy codziennym spożyciu. Duże porcje jedzone kilka razy w tygodniu mogą więc przekroczyć bezpieczną dawkę. Nie ma przy tym danych, jaka część tej rtęci występuje w gąsce jako metylortęć.

Związek przeciwnowotworowy z gąski badano na komórkach w laboratorium

Z gąski zielonki otrzymuje się flavomannin-6,6'-dimetylowy, związek z rodziny polifenoli. W hodowli komórek nowotworowych okrężnicy (linia Caco-2) hamował ich namnażanie, bo zatrzymywał cykl komórkowy. W badanych komórkach nie wywoływał przy tym uszkodzeń DNA, dlatego może być obiecujący w dalszych badaniach dotyczących hamowania wzrostu komórek nowotworowych.

To wynik z hodowli komórek, nie z badań z udziałem ludzi. Otrzymanie tego związku wymaga dużych ilości gąski, więc nie jest to powód, żeby ją jeść.

ZASTRZEŻENIA

* Zmęczenie, osłabienie albo bóle mięśni w ciągu kilku dni po posiłkach z gąską zielonką wymagają pilnej konsultacji z lekarzem. Lekarzowi mówi się wtedy o zjedzonych grzybach.

* W chorobach przewlekłych, w trakcie przyjmowania leków, zwłaszcza statyn i fibratów, w ciąży i w okresie karmienia o jedzeniu gąski zielonki decyduje się z lekarzem.

* Gąska zielonka i inne grzyby leśne kumulują kadm, ołów, rtęć i nikiel. Zbiera się je wyłącznie na terenach czystych, z dala od dróg i zakładów przemysłowych.

* Działanie przeciwnowotworowe opisano w hodowli komórek, a rabdomiolizę odtwarzano także u myszy. Wyników badań przedklinicznych nie przenosi się wprost na warunki panujące w organizmie człowieka.


Zjadana sporadycznie i w niewielkiej ilości gąska zielonka prawdopodobnie nie szkodzi. Opisane zatrucia następowały najczęściej po dużych porcjach jedzonych kilka dni z rzędu.

Jakbyscie się kiedyś zastanawiali skąd nazwa Opieńka Cebulowotrzonowa :)

#grzyby #niemojezdjecie

Przez @g0r0madska drugi raz biały barszcz zrobiłem.

Ale dodanie kilku maślaków obsmażonych na masełku z cebulką poprawia smak, polecam gorąco.

Taka trochę żurko-grzybowa wychodzi.

Maślaki można obsmażyć i zamrozić w małych porcjach, żeby mieć na cały rok.

#zurek #jedzenie #barszcz #zupa #opornikgotuje #grzyby #maslaki

W końcu trochę podgrzybków, poszedłem do lasku w którym od dawna nic nie było więc nie chodziłem - a tam pyk, podgrzybki podstępnie ukryte.

Patrzcie jaką rosówkę spotkałem. :smiley:

#spacer #grzyby #padalec #jaszczurki #oporniksamnawsi

Poszły tylko na spacer z psem...

#grzyby #jesien

Na początku września byłem 2 razy na grzybach ale nie było czym się chwalić za bardzo, za to dziś w końcu można w pełni powiedzieć DZIEŃ DOBRY ( ͡ʘ ͜ʖ ͡ʘ) #grzyby #grzybobranie #chwalesie

Nie wrzucam nic na Instagrama bo nie mam Instagrama. Ergo na szczescie zaden ze mnie influencer xD

https://zwierciadlo.pl/psychologia/564274,1,grzybfluencerzy-podbijaja-internet-a-zbieranie-grzybow-staje-sie-modne-dziala-tez-zbawiennie-na-psychike--sa-na-to-badania.read

#grzyby #influenserzy

Trzeba jeszcze muchomorow dozbierac przed zima.

Poszedlem odwiedzic lesne gniazdo pszczol, ostatnim razem bylem zajety uciekaniem i nie zrobilem zadnego zdjecia.

Niesamowite jak te robale obzarly tak pniaka, cos pieknego.

Sorki za kiepskie kadry, nie smialem podejsc tak blisko jak ostatnio 😅

#grzyby
#grzybyboners
#wedrujzhejto
#pszczoly

Dzisiejsze wyjście do ogródka :)
#grzyby #jedzenie #chwalesie

#grzyby #chwalesie #gotujzhejto tylko z dzisiaj z kawałka trawnika. już poszedł cały materiał, bo w końcu muszę wykosić te chabudzie.

Słoma z grzybnią

Słoma pszenna połączona grzybnią boczniaka może stać się surowcem do produkcji ekologicznych materiałów termoizolacyjnych. Badacze z Politechniki Wrocławskiej sprawdzili, jak taki kompozyt radzi sobie w różnych temperaturach. Wyniki wskazują na jego potencjał, ale ujawniają też istotną przeszkodę w zastosowaniu na większą skalę.

https://polskiprzemysl.com.pl/sloma-i-grzybnia-zamiast-styropianu-pwr/

#grzyby #ciekawostki

Ludzie od walenia konia do Amanita Muscata to ci sami debile co kupuja wode lewoskretna

Nie zapraszam do dyskusji, jak czujesz sie oburzony zapraszam na czarna.

#grzyby #gownowpis

Ha haha, Ho ho ho.... no co tam u was słychać, przyjaciele #konsole -arze?

Jak tam idzie przepłacanie za rzeczy których i tak nie będziecie posiadać na własność, na maszynach o niebo gorszych od prawdziwych komputerów do gier?

Przepraszam, nie słyszę co tam sapiecie, zapach suszonych grzybków podczas gdy nakurwiam w gry komputerowe których jestem właścicielem trochę mi zagłusza waszą zawiść, ho ho ho, hi hi hi...

Mmmm.... ten zapach wyższości.....

#gry #pcmasterrace #grykomputerowe #opornikcontent #grzyby #heheszki

* Chcę suszarka do grzybów!

* Mamy suszarkę do grzybów w domu.

#grzyby #oporniksamnawsi #pcmasterrace

Mój wierny kot odwraca wzrok!

Nie może patrzeć jak cierpię, niczem chłop pańszczyzniany, obierając po raz kolejny maślaki.

The horror! The horror!

#oporniksamnawsi #opornekoty #maslaki #grzyby

Spacerek 5km przez okoliczny lasek.

Not bad not terrible, biorąc pod uwagę tabuny ludzi przewalających się przez las.

Piękne koźlarki dropnęły.

Oczywiście standardowo - najwięcej grzybów na skraju lasu, na skraju drogi, albo czasami wręcz na środku drogi, bo weekendowi grzybiarze myślą wszyscy że "e tam to na pewno już wyzbierane".

#spacer #grzyby #grzybobranie #oporniksamnawsi

Spacer po #las Może się coś znajdzie #grzyby ale lubię sobie tak pochodzić po lesie.

zapraszam na rzut okiem do mojego grzybowego albumu.

Dla mnie najpiękniejsza jest ta różnorodność kolorów i kształtów a jak sie zagłębić to różne mechanizmy i sposoby tych małych stworzeń na przetrwanie. Grzyby to jest kosmos i cos jakby z innego świata :grinning:

#grzyby #ciekawostki #fotografia

https://www.hejto.pl/wpis/niesamowite-krolestwo-grzybow

Jako, że sezon grzybowy w pełni zapraszam Was do zerknięcia na krótki rzut oka do mojego albumu grzybowego który tworzę już od ponad 10 lat. Rzućcie okiem na te kilkanaście zdjęć, a następnym razem jak będziecie na spacerze rozglądajcie się dobrze i zachęcam Was byście i Wy zajrzeli

A takie Prawdziwki rosły kiedyś w okolicach wysiedlonej wsi Teremci w Czarnobylskiej Strefie Wykluczenia. Zebrany przez Wasyla, jednego z samosiołów, który pędził najlepszy bimber z jabłek jaki kiedykolwiek piłem i robił za⁎⁎⁎⁎ste kiszone pomidory.

#ciekawostki #grzyby #czarnobyl