@eloyard ziomeczku, ale ja wcale nie chcę wybielać Osmanów czy czarnych warlordów, którzy tam funkcjonowali. Jakby nie patrzeć, to brytyjczycy sami nie biegali z siatką w dżungli. Ale skala w koloniach była jednak większa (pod kątem liczb, jakie wykręcali, z tego co wiem)
https://en.wikipedia.org/wiki/Triangular_trade#Statistics
https://en.wikipedia.org/wiki/Slavery_in_the_Ottoman_Empire
Anyway, nie chcę też, żeby się bawić w porównywanie, kto był źlejszy, bo to bez sensu. Jeśli w tym wyścigu angole byli jednak drudzy, to wcale ich nie wybiela.
No i na pewno byli bardzo ważnym czynnikiem, który sprawił, że ten biznes się tak rozkręcił w XVII i XVIII w., a dojście do cywilizowanego wniosku w XIX, że to chyba przesada wcale ich historii nie wymazuje. Byłoby jak w tym dowcipie o pomniku Hitlera, który zabił największego nazistowskiego zbrodniarza.
Anyway, sama dyskusja jest czysto akademicka, bo poza gestami UK nigdy nawet nie będzie w stanie się odnieść pozytywnie ani negatywnie do swojej spuśnizny kolonialnej. A różne narracje i tak służą tylko wewnętrznej doraźnej polityce jako temat zastępczy. Mnie czasem striggerują, ale ciężko na dłuższą metę walczyć z czymś, co z dyskusją historyczną ma mało wspólnego XD
@baklazan chciałem, żeby to zabrzmiało, że się odnoszę tylko do współczesności (powiedzmy ostatniej dekady), żeby uniknąć tego porównanie, bo liczbowo pewnie sama Rwanda i np: Darfur biją wyczyny kolonialistów na głowę.
Ale potem zacząłem myśleć, i jakby zacząć liczyć całe 150 lat kolonializmu, dodać Indie, Oceanię, to może by się doliczyć. No ale nie o to mi tak naprawdę chodziło. Po pierwsze nie mówię tylko o samych zabójstwach, ale też eskterminacji kultury, zależności społecznych i niewoleniu całych narodów na skalę, jakiej fizycznie nie są w stanie zrobić dzisiaj te kraje. I to nie w trakcie kilkuletniej wojny domowej, a przez całe pokolenia. Taka przykładowo Rwanda, nawet DRK potrafiło się pozbierać i wracać do odbudowy państwa. Po kolonialiźmie został tylko burdel do sprzątania.
No i nawet ideologicznie: wojny religijne jakichś bojówek w Nigerii to mimo wszystko szczebelek niżej niż eskterminacja takich aborygenów, zastanawianie się w jakiej części są ludźmi, a w jakiej zwierzętami, i czy mają duszę. Takie ISIS wjedzie do wioski w Nigrze, spali kościół z ludźmi w środku, którzy im się nie podobają. A potem wracają do dżungli/pustynie i czekają na przelew z KSA albo, aż się któryś z rządów wkurzy i zrobi im nalot wojskiem. UK potrafiło wymordować całą populację rdzenną na Sentinelu, resztę zamknąć w obozie koncentracyjnym, a na miejsce sprowadzić niewolników z innych rejonów. To jednak inny sposób myślenia - bardziej nie jak o wrogach, a jak o surowcu w fabryce.
No i żeby nie było - jedno i drugie to ludobójstwo, w żaden sposób wygranie w tych zawodach nie jest usprawiedliwiające. Jeśli ktoś uważa, że te same fakty go nie przekonują, to też nie będę się kłócił, bo to subiektywne, nie da się tego przełożyć na w pełni obiektywną cyferkę. Ale na mnie osobiście historia kolonializmu robi dużo większe wrażenie (negatywne), niż współczesne konflikty - przede wszystkim przez rozmach i skalę zmian jakie wprowadzał. Chyba tylko ludobójstwo na Ujgurach ma dzisiaj podobny vibe.
Triangular tradeTriangular trade or triangle trade is trade between three ports or regions. Triangular trade usually evolves when a region has export commodities that are not required in the region from which its major imports come. Such trade has been used to offset trade imbalances between different regions. The most commonly cited example of a triangular trade is the Atlantic slave trade, but other examples existed. These include the seventeenth-century carriage of manufactured goods from England to New England and Newfoundland, then the transport of dried cod from Newfoundland and New England to the Mediterranean and the Iberian peninsula, followed by cargoes of gold, silver, olive oil, tobacco, dried fruit, and "sacks" of wine back to England. Maritime carriers referred to this Atlantic trade as the "sack trade". A 19th-century example involved general cargo shipped from Britain to Australia, Australian coal to China, then tea and silk back to Britain. The Atlantic slave...Wikipedia