#losowemiasto <-- Tag do obserwowania
#ciekawostki #historia #ciekawostkihistoryczne #suseuspamuje
Miasto: [Żnin](https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBnin) – miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba powiatu żnińskiego oraz gminy miejsko-wiejskiej Żnin. Jest położone na [Pałukach](https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%82uki), regionie kulturowym [Wielkopolski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Wielkopolska), między [Jeziorem Żnińskim Dużym](https://pl.wikipedia.org/wiki/Jezioro_%C5%BBni%C5%84skie_Du%C5%BCe) i [Jeziorem Żnińskim Małym](https://pl.wikipedia.org/wiki/Jezioro_%C5%BBni%C5%84skie_Ma%C5%82e). Według danych GUS z 31 grudnia 2025 roku miasto miało 12 656 mieszkańców. Do rozwoju osadnictwa w Żninie przyczyniło się doskonałe położenie geograficzne i warunki topograficzne o cechach obronnych. Obejmował trzy elementy: na półwyspie gród i podgrodzie z ludnością rzemieślniczo-wojskową oraz na Ostrowie targ z gospodą i miejscem kultu. Usytuowanie świątyni chrześcijańskiej w tym miejscu wiąże się z darowiznami na rzecz Kościoła obejmującymi plac i urządzenia targowe. W państwie Piastów wzrosło znaczenie Żnina jako węzła komunikacyjnego. Żnin pełnił w tym czasie przede wszystkim funkcję militarną. Sprawował on kontrolę nad przeprawą przez Gąsawkę, jednocześnie blokował najeźdźcom drogę w głąb państwa. W pierwszej połowie XII w. Żnin był już własnością [Kościoła](https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_katolicki). Zostało to potwierdzone w [Bulli gnieźnieńskiej](https://pl.wikipedia.org/wiki/Bulla_gnie%C5%BAnie%C5%84ska) wystawionej przez papieża [Innocentego II](https://pl.wikipedia.org/wiki/Innocenty_II) w dniu 7 lipca 1136 r. dla metropolity Jakuba ze Żnina. Jest to najstarszy dokument zawierający wzmiankę o Żninie. Najstarsza wzmianka o Żninie jako mieście pochodzi z 1284. [Jan Długosz](https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_D%C5%82ugosz) przypisał jednak lokację miasta już arcybiskupowi [Januszowi](https://pl.wikipedia.org/wiki/Janusz_(arcybiskup_gnie%C5%BAnie%C5%84ski)) (1259–1271). Podobieństwo sformułowanego według prawa średzkiego ustroju Żnina do uregulowań sformułowanych w akcie lokacyjnym [Zdun](https://pl.wikipedia.org/wiki/Zduny) z 1267 sugeruje jednak okres 1267–1271 jako najbardziej prawdopodobny moment otrzymania praw miejskich. W 1284 r. książę wielkopolski [Przemysł II](https://pl.wikipedia.org/wiki/Przemys%C5%82_II) zatwierdził wszystkie dotychczasowe przywileje nadane przez jego poprzedników oraz nadał arcybiskupowi [Jakubowi Śwince](https://pl.wikipedia.org/wiki/Jakub_%C5%9Awinka) prawo posługiwania się w mieście Żninie własną monetą, która posiadała prawo monety obiegowej w całym państwie. Przywilej mennicy był bardzo dochodowy. W lipcu 1331 r. do miasta wtargnął oddział [zakonu krzyżackiego](https://pl.wikipedia.org/wiki/Zakon_krzy%C5%BCacki) pod dowództwem marszałka [Dietricha von Altenburga](https://pl.wikipedia.org/wiki/Dietrich_von_Altenburg). Żnin wraz z dworem arcybiskupim został doszczętnie spalony i złupiony. W 1350 r. dokonano relokacji miasta na [prawie średzkim](https://pl.wikipedia.org/wiki/Prawo_%C5%9Bredzkie). Od XV w. w Żninie warzono wyśmienite piwo. Wypiekano tu także najsmaczniejszy chleb pszenny w Wielkopolsce (zgodnie ze świadectwem [prymasa](https://pl.wikipedia.org/wiki/Prymas) [Jana Łaskiego](https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_%C5%81aski_(prymas)), pochodzącym sprzed ponad czterystu lat). W 1424 r. założono jedno z najstarszych w Wielkopolsce Bractwo Strzeleckie zrzeszające zamożniejszych rzemieślników. Po części wynikało to z obowiązku mieszczan obrony fortyfikacji miejskich. W XV w. wybudowano na rynku gotycką wieżę ratuszową, tzw. [basztę](https://pl.wikipedia.org/wiki/Baszta). Od początku XVII w. datuje się upadek miasta. Przed wielką zarazą w 1628 r., kiedy mieszkańcy na jakiś czas opuścili Żnin, w mieście było 201 domów mieszkalnych. W czasie potopu szwedzkiego zniszczeniu uległy mury obronne (częściowo), fosy, brama, wiatrak, cegielnia, łaźnia miejska. Po potopie odnotowano 96 domów. Kolejne spustoszenia spowodowały pożary w 1678, 1692 i 1700 r. Latem 1772 r. wskutek [I rozbioru Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/I_rozbi%C3%B3r_Polski) Żnin znalazł się pod [zaborem pruskim](https://pl.wikipedia.org/wiki/Zab%C3%B3r_pruski). W pierwszej połowie XIX w. Żnin ponownie wszedł na ścieżkę dynamicznego rozwoju. Brukowano drogi, stawiano budynki, rozwijał się handel i rzemiosło. W czasie [Wiosny Ludów](https://pl.wikipedia.org/wiki/Wiosna_Lud%C3%B3w) 9 kwietnia 1848 r. w Żninie wybuchło powstanie. Do 17 maja 1848 r. władzę przejęli Polacy. W 1867 r. powstała pierwsza Polska Spółka Pożyczkowa w Żninie przekształcona później w Bank Ludowy. Miasto mogło w ten sposób uniezależnić się od władz pruskich w sprawach gospodarczych. W 1887 r. Żnin został stolicą powiatu, dwa lata później wybudowano [Powiatową Kolej Wąskotorową](https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBni%C5%84ska_Kolej_Powiatowa). W latach 1893–1894 uruchomiono [cukrownię](https://pl.wikipedia.org/wiki/Cukrownia_%C5%BBnin), która wspólnie z [dworcem kolejowym](https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%BBnin_(stacja_kolejowa)) stała się przyczyną rozwoju przestrzennego miasta na wschód. Powstało Polskie Towarzystwo Śpiewacze, wybudowano bibliotekę, mleczarnię, pocztę, szpital, sąd i więzienie, założono kanalizację, gazociąg, wodociągi miejskie, latarnie. W dwudziestoleciu międzywojennym miasto wzbogaciło się o nowe zakłady i przedsiębiorstwa. Do największych inwestycji należała budowa elektrowni. Miasto uzyskało spory rozgłos dzięki koncernowi wydawniczemu Anny i [Alfreda Krzyckich](https://pl.wikipedia.org/wiki/Alfred_Krzycki) zatrudniającemu ponad trzystu pracowników. W Żninie wydawano takie czasopisma i gazety, jak: „[Ilustrowany Kurier Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Ilustrowany_Kurier_Polski)”, „Orędownik Urzędowy Powiatu Żnińskiego”, „Pałuczanin” oraz „[Moja Przyjaciółka](https://pl.wikipedia.org/wiki/Moja_Przyjaci%C3%B3%C5%82ka)”, która prenumerowana była w całej Polsce i osiągała milionowy nakład. W roku 1923 utworzono Miejskie Gimnazjum, które odegrało bardzo ważną rolę w życiu intelektualnym Żnina. 9 września 1939 r. Żnin został zajęty przez niemieckiego okupanta. Sam Żnin nie uległ większemu zniszczeniu. Niemcy w grudniu 1939 roku spalili synagogę przy ulicy Pocztowej (obecnie znajduje się w tym miejscu blok mieszkalny). Ponadto zniszczyli bibliotekę gimnazjum. Pozostawili po sobie jednak 16 ha plant wokół Starego Miasta i nad Jeziorem Małym. 21 stycznia 1945 r. [Armia Czerwona](https://pl.wikipedia.org/wiki/Armia_Czerwona) wyparła Niemców ze Żnina. Rozpoczęło się wprowadzanie i utrwalanie władzy komunistycznej. Po wojnie nastąpił znaczny rozwój Żnina. Miasto się powiększyło, wybudowano fabrykę maszyn „Spomasz”, na bazie fabryki Malaków powstał „Żefam”. Zlokalizowano nowe osiedla mieszkaniowe na północny zachód od miasta. Zabytki: gotycko-barokowy [kościół pw. św. Floriana](https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_%C5%9Bw._Floriana_w_%C5%BBninie) z pocz. XV w., zniszczony w czasie wojen szwedzkich w XVII w., odbudowany po pożarze w 1758 r., ze sklepieniami z lat 1792–1795, w latach 1910–1924 dobudowana wieża. gotycka [wieża ratuszowa](https://pl.wikipedia.org/wiki/Wie%C5%BCa_ratuszowa_w_%C5%BBninie) z XV w., neogotycki [kościół poewangelicki pw. NMP Królowej Polski](https://pl.wikipedia.org/wiki/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_Naj%C5%9Bwi%C4%99tszej_Maryi_Panny_Kr%C3%B3lowej_Polski_w_%C5%BBninie) z 1909 r.,* dawny magistrat z początku XX wieku. kościół wczesnogotycki pw. św. Marcina na przedmieściu Góra.
Wieś:* --
Data wykonania zdjęcia:* Lata 1974-1976
Opis zdjęcia:* Żnin. "Gotycka wieża ratusza." Pocztówka KAW. Źródło
Zwycięzca losowania:* @heniu991
Jak chcesz wziąć udział w losowaniu kolejnego miasta kliknij w ten link