#polskaakademianauk

Mistrzowie PAN. Ludwik Fleck między medycyną a filozofią Czy nauka to tylko obiektywne fakty? Ludwik Fleck udowodnił, że to produkt „kolektywów myślowych”. Lekarz ze Lwowa, który w getcie tworzył szczepionki z moczu, a po wojnie budował PAN, to tragiczna i zapomniana

Sztuczna inteligencja skraca drogę do odpowiedzi, porządkuje informacje i podsuwa gotowe decyzje. Nowy model ekonomiczny pokazuje, że im lepsze są jej podpowiedzi, tym słabiej działa mechanizm, dzięki któremu społeczeństwo w ogóle się uczy Nowy model ekonomiczny pokazuje nieoczywisty

Japońscy badacze przez 20 lat klonowali myszy z materiału genetycznego jednej samicy. Przez długi czas zwierzęta wyglądały zdrowo, ale w ich DNA stopniowo narastały mutacje. Ostatecznie 58. pokolenie nie przeżyło nawet doby. Wyniki wskazują, że u ssaków klonowanie nie może zastąpić

Setka komarów, siatkowy kombinezon i system kamer śledzących ruch owadów pozwoliły zobaczyć, jak komary podejmują decyzje w locie i jak łączą sygnały zapachowe oraz wzrokowe „Cztery minuty to za długo” – taką wiadomość wysłał mi student Chris Zuo, dołączając zdjęcia skóry

Erupcja wulkanu Tambora na indonezyjskiej wyspie Sumbawa 10 kwietnia 1815 r, była najpotężniejszym takim wybuchem w historii nowożytnej. Do atmosfery trafiły ogromne ilości popiołu i gazów, które na wiele miesięcy zmieniły klimat całej planety. W Europie pojawił się „rok bez lata”

Nowy nanokompozyt krzemionkowy B-STING opracowany w Instytucie Fizyki Jądrowej PAN może samoczynnie wytwarzać substancje biobójcze w reakcji na obecność drobnoustrojów. Jest skuteczny wobec bakterii, grzybów i wirusów, a jednocześnie bezpieczny dla ludzkich komórek. Jak poinformowali PAP

Polscy naukowcy opracowali i zbadali związek chemiczny, który wykazuje silne działanie wobec komórek nowotworowych raka jelita grubego, jednocześnie oszczędzając zdrowe tkanki. Prace nad związkiem chemicznym, nazwanym przez polskich odkrywców DK-AT390HCl, prowadzone były na Politechnice

Larwy i dorosłe owady mogą odczuwać skutki stresu, którego doznały jako jaja. A kontakt z jednym stresorem może ochronić zwierzę przed skutkami kolejnego stresu - to wyniki badań na ważkach międzynarodowego zespołu naukowców. Wyniki ukazały się w prestiżowym czasopiśmie

Dręcz pszczeli (Varroa destructor) od dziesięcioleci pustoszy pasieki na świecie. Teraz pojawił się jeszcze groźniejszy roztocz, Tropilaelaps mercedesae, zwany tropi Naturalnym żywicielem tropi jest pszczoła olbrzymia (Apis dorsata), występująca powszechnie w Azji Południowej i

Brytyjscy naukowcy z King’s College London opracowali metodę, która może pomóc wskazać kobiety najbardziej narażone na rozwój inwazyjnego raka piersi po wykryciu nieprawidłowych komórek. Analiza tzw. genetycznego wskaźnika ryzyka może w przyszłości pozwolić lekarzom lepiej dopasować

Osoby, które praktykują współczucie dla samych siebie i uważność, są mniej podatne na objawy depresji i lęku – dowodzą badania naukowców z Uniwersytetu SWPS, Uniwersytetu Warszawskiego i Instytutu Psychologii PAN. Ich wyniki ukazały się w „Archives of Psychiatry and

Polski instrument GLOWS do obserwacji wiatru słonecznego przeszedł pomyślnie wszystkie testy i jest już zamontowany na satelicie NASA. Ostatnie kontrole „funkcji życiowych” aparatu odbędą się na kilka dni przed wrześniowym startem. Polski instrument GLOWS (GLObal solar Wind Structure, z

Obturacyjny bezdech senny to zaburzenie o istotnym podłożu neurobiologicznym i genetycznym – dowodzą naukowcy z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu i Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej im. Ludwika Hirszfelda PAN. Do tej pory traktowano go przede wszystkim jako problem wynikający

Mechanizm oddziaływania wodoru w cząsteczkach zbadał międzynarodowy zespół z polskiej i czeskiej akademii nauk. Wyniki badań są ważne m.in. dla ochrony środowiska i projektowania leków. Praca zespołu kierowanego przez dr. Dariusza Piekarskiego z Instytutu Chemii Fizycznej Polskiej

Zmiany w ortografii, choć wydają się czymś odległym i akademickim, dotyczą w praktyce milionów uczniów, nauczycieli i rodziców. Rada Języka Polskiego przy Prezydium PAN.  "To najpoważniejsza korekta reguł pisowni od kilkudziesięciu lat" - czytamy na rp.pl. Wszystkie zmiany

Dwie konkretne cząsteczki mikroRNA mogłyby w przyszłości być wykorzystywane jako biomarker wspierający diagnozę schizofrenii. Wskazuje na to analiza kilkudziesięciu badań naukowych, opublikowana przez wrocławskich naukowców. Zespół naukowców Instytutu Immunologii i Terapii

Poznanie historii przodków, od dokumentów po archeogenomikę, pozwala odkrywać nasze korzenie. Nowoczesne badania genetyczne w kopalnych szczątkach ludzkich weryfikują dawne hipotezy i poglądy. Znajomość dziejów przodków – ich historii mówiącej, skąd przybyli, w jaki sposób żyli

Nowy gatunek pradawnego morskiego gada zidentyfikowano na słynnym stanowisku paleontologicznym w niemieckim Holzmaden. Okaz należy do plezjozaurów - długoszyich, morskich gadów. Znalezisko poszerza wiedzę na temat prehistorycznych ekosystemów oceanicznych sprzed prawie 183 milionów lat. Nowo

Żyjemy w epoce lęku. Współczesny człowiek mierzy się z wieloma zagrożeniami egzystencjalnymi: od kryzysu klimatycznego po konflikty zbrojne, które mogą eskalować do poziomu wojny nuklearnej. Jak ludzie radzą sobie z takimi konkurującymi ze sobą zagrożeniami? I co dzieje się z lękiem

Nowy gatunek węża sprzed 50 mln lat, którego szczątki znaleziono niedaleko Paryża opisali paleontolodzy z Polski i Szwajcarii. Jak wskazali, dotąd był on znany tylko z Ameryki Północnej, a więc jest to też dowód na migracje tych gadów do Europy. Chodzi o gatunek wymarłego francuskiego