brainOsobistość

SR-71 Blackbird. Samolot z 1964 roku, którego do dziś właściwie nie zastąpiono

Są takie maszyny, które nawet po kilkudziesięciu latach wyglądają nowocześnie. SR-71 Blackbird jest chyba najlepszym przykładem. Pierwszy lot odbył w 1964 roku, a mimo to nadal wygląda jak coś, co dopiero ma wejść do służby.

To nie był jednak przypadek, że wyglądał tak dziwnie. W SR-71 praktycznie wszystko podporządkowano jednemu celowi: miał latać tak wysoko i tak szybko, żeby przeciwnik miał bardzo mało czasu na reakcję. I przez większą część swojej kariery ta koncepcja naprawdę działała.

Blackbird był samolotem rozpoznawczym. Nie woził bomb, nie miał działka, nie miał też uzbrojenia do samoobrony w klasycznym rozumieniu. Jego główną bronią była prędkość.

Przy normalnym locie operacyjnym SR-71 przekraczał Mach 3. To ponad 3 tysiące kilometrów na godzinę. Oficjalny rekord ustanowiony w 1976 roku wynosił około 3530 km/h. Do tego samolot latał na wysokościach rzędu 24-26 kilometrów, czyli znacznie wyżej niż zwykłe samoloty pasażerskie i większość myśliwców.

To właśnie tutaj zaczynają się najciekawsze rzeczy, bo przy takich parametrach lotu problemy robią się zupełnie inne niż w zwykłym samolocie.

Przy Mach 3 kadłub nagrzewał się do temperatur liczonych w setkach stopni Celsjusza. Aluminium, które było wtedy podstawowym materiałem lotniczym, nie nadawało się do tego zadania, dlatego duża część konstrukcji SR-71 była wykonana z tytanu.

Sama budowa samolotu była przez to ogromnym problemem technologicznym. Tytan jest lekki, odporny na temperaturę i bardzo wytrzymały, ale trudniej się go obrabia. W latach 60. jego użycie na taką skalę było czymś wyjątkowym.

Do tego dochodzi jedna z najlepszych historii związanych z Blackbirdem. Stany Zjednoczone nie miały wtedy wystarczającego dostępu do odpowiedniej ilości tytanu, więc część materiału kupowano przez pośredników między innymi ze Związku Radzieckiego.

Czyli w pewnym uproszczeniu ZSRR sprzedawał Amerykanom materiał do budowy samolotu szpiegowskiego, który później miał obserwować ZSRR.

Zimna wojna w pigułce.

Temperatura podczas lotu była tak wysoka, że konstrukcja samolotu fizycznie się rozszerzała. Poszczególne elementy musiały mieć odpowiednie luzy, bo dopiero po nagrzaniu wszystko osiągało właściwe wymiary.

Przez to SR-71 na ziemi nie był idealnie szczelny i zdarzały się wycieki paliwa. Nie był to efekt fuszerki ani źle zaprojektowanych zbiorników. Samolot był po prostu zaprojektowany przede wszystkim do lotu z prędkością około Mach 3, a nie do stania na płycie lotniska.

Samo paliwo też było nietypowe. Stosowano JP-7, które miało bardzo wysoką temperaturę zapłonu. Było to konieczne ze względu na temperatury panujące w samolocie. Paliwo pełniło przy okazji rolę elementu systemu chłodzenia i odbierało ciepło z różnych podzespołów.

Silniki Pratt & Whitney J58 były osobną historią. Przy bardzo dużych prędkościach ogromną część pracy wykonywał cały układ dolotowy, a nie tylko sam silnik w klasycznym sensie. Powietrze wpadające do maszyny trzeba było odpowiednio spowolnić i skompresować, zanim trafiło dalej. Charakterystyczne stożki wlotowe przesuwały się w zależności od prędkości, żeby utrzymać odpowiednie warunki pracy.

Najbardziej znany aspekt jego służby dotyczy jednak reakcji na pociski przeciwlotnicze.

W dużym uproszczeniu wyglądało to tak: radar wykrywał samolot, przeciwnik odpalał pocisk, załoga dostawała ostrzeżenie, a jednym ze sposobów ucieczki było zwiększenie prędkości.

Brzmi jak żart, ale dokładnie na tym polegała przewaga Blackbirda. Leciał tak wysoko i tak szybko, że okno czasowe na skuteczne przechwycenie było bardzo małe. Pocisk musiał znaleźć się w odpowiednim miejscu, w odpowiednim czasie i jeszcze mieć wystarczająco dużo energii, żeby dogonić cel.

Przeciwko SR-71 odpalano bardzo dużo pocisków przeciwlotniczych. Żaden Blackbird nie został zestrzelony w walce.

Samoloty były tracone w wypadkach, bo przy tak ekstremalnych parametrach lotu margines błędu był mały, ale przeciwnikowi nigdy nie udało się strącić SR-71 podczas misji bojowej.

Warunki pracy załogi też bardziej przypominały lot kosmiczny niż zwykłe lotnictwo. Na wysokości ponad 20 kilometrów samo podawanie tlenu przez maskę nie wystarcza. Piloci i operatorzy systemów używali pełnych kombinezonów ciśnieniowych podobnych do tych stosowanych przez astronautów.

W przypadku dekompresji kabiny na takiej wysokości człowiek bardzo szybko traci możliwość normalnego funkcjonowania. Dlatego wyposażenie załogi SR-71 było tak rozbudowane.

Blackbird ustanowił również rekordy, które do dziś robią wrażenie. W 1976 roku osiągnął oficjalnie ponad 2193 mile na godzinę, czyli około 3530 km/h. Jeden z lotów z Los Angeles do Waszyngtonu trwał nieco ponad godzinę.

I teraz chyba najciekawsza rzecz.

Od pierwszego lotu SR-71 minęło ponad 60 lat. W tym czasie powstały nowoczesne samoloty stealth, drony, satelity rozpoznawcze, zaawansowane systemy radarowe, GPS, internet i cała masa technologii, które w latach 60. wyglądałyby jak science fiction.

A mimo to nie pojawił się normalny, operacyjny następca SR-71, który robiłby dokładnie to samo, tylko szybciej i wyżej.

Nie dlatego, że obecnie nikt nie potrafiłby zbudować takiej maszyny. Zmienił się przede wszystkim sposób prowadzenia rozpoznania. Dużą część zadań przejęły satelity, drony i systemy elektroniczne. Utrzymywanie bardzo drogiej floty samolotów latających Mach 3 przestało mieć taki sens jak w czasach zimnej wojny.

Dlatego SR-71 nie tyle został zastąpiony lepszym samolotem, co cały jego sposób wykonywania misji przestał być potrzebny.

I właśnie dlatego Blackbird nadal robi takie wrażenie.

Nie był projektem typu "zróbmy samolot o 20 procent szybszy od poprzedniego". To była maszyna zbudowana praktycznie od podstaw wokół bardzo konkretnego wymagania: ma latać ekstremalnie wysoko, ekstremalnie szybko i przeżyć tam, gdzie przeciwnik będzie próbował ją zestrzelić.

W wielu miejscach konstruktorzy musieli wymyślać rozwiązania, których wcześniej po prostu nie było.

Czy SR-71 jest najlepszym samolotem w historii? Pewnie zależy, kogo zapytać. Wright Flyer był ważniejszy historycznie, Boeing 747 miał większy wpływ na transport lotniczy, Concorde był bardziej niezwykły z punktu widzenia pasażerów, a wiele myśliwców miało większe znaczenie militarne.

Ale jeśli pytanie brzmi, jaki samolot najlepiej pokazuje, co się dzieje, kiedy inżynierowie dostają ogromny budżet, ekstremalnie trudne wymagania i możliwość przesunięcia granic technologii, SR-71 jest bardzo mocnym kandydatem.

Najlepsze jest chyba to, że powstał w latach 60., wygląda jak samolot z przyszłości i nadal trzyma rekordy.

No i miał jedną z najlepszych koncepcji obrony w historii lotnictwa:

Wystrzelili do ciebie rakietę? Leć szybciej.

#lotnictwo #technologia #historia #ciekawostki #militaria

#bekazpisu #polityka #heheszki #heheszkipolityczne

Koniec z pobieraniem prowizji jednocześnie od kupującego i sprzedającego - zakłada projekt Ministerstwa Rozwoju i Technologii. Nowe przepisy mają zwiększyć przejrzystość usług pośredników nieruchomości i wzmocnić ochronę klientów. Zakaz pobierania opłat jednocześnie od kupującego

#ankieta

Odezwą się może poniżej uczestnicy poprzednich Nato Days w Ostrawie? Chciałbym spytać o kilka rzeczy.

#wojsko #czechy #nato

Bombowiec strategiczny Tu-95MS oberwał dziś dronem na lotnisku Engels w obwodzie saratowskim🎉

#ukraina #wojna #rosja #obwodsaratowski #samoloty #lotnictwo

#heheszki #memy #czarnyhumor

Tylko szczerze 😀

#kaucja #systemkaucyjny #ekologia #polska #recykling

7 Sierpnia:

* Międzynarodowy Dzień Piwa i Piwowara

* Dzień Pracownika Opieki nad Osobami Starszymi

#nietypoweswieta #kalendarz #ciekawostki #piwo #piwowarstwo

27 671,24 + 10,01 = 27 681,25

Pierwszy bieg w nowych butach. Ja pierdziu, nie spodziewałam się, że one tak będą nieść. xD

Petarda. Jak po kilku biegach wrażenia dalej będą takie same to chyba na zaś zamówię drugą parę na przyszłość, póki są jeszcze na promkach.

BS w pełnym słońcu w tempie <5:00, tego jeszcze nie grali. 😃

#sztafeta #bieganie

---

Wpis dodany za pomocą hejtostats.pl. @Marvin certified! #statsbymarvin

Wafel kiboli zdejmuje nawet zakazy stadionowe XDDD

#polityka

Szósty
#kebab #jedzzhejto #berlin

Po tygodniu gry, już wiem czemu przestałem grać w tą pierdoloną, zjebaną, skurwiałą grę kilka lat temu #dota #dota2 #gry

Porzucony około 2-3 lat Pumbo 2

Nietykalny, teren spółdzielni.

Bez zdjeć środka bo szyby tak uwalone że hej.

#wrosty

Swoją drogą, znów generał mówi ze zawiodły procedury, nie wszystko zadziałało. Brakło komunikacji w pewnych miejscach. Wojsko Polskie działa dokładnie tak jak sektor budżetowy w tym kraju. Minęło ponad 4 lata i dalej niczego się nie nauczyli, nie wypracowali procedur itd. Miliardy palone na sprzęt/narzędzia a podstawy kuleją.

Jest to smutne a zarazem pokazuje mniej więcej to jak działa taka struktura. Pocieszające, że na Ukrainie przed wojna było dokładnie to samo, dopiero wojna wyciągnęła na wierzch ludzi kompetentnych. Jedyny minus jest taki, że gdyby Ci kompetentni ludzie byli od początku na miejscu to pewnie Ukraina by miała dalej na południu placówki po drugiej stronie rzeki.

#polityka #wojna

Po raz kolejny udało mi się przejść Factorio. Za każdym razem idzie mi coraz lepiej :grinning: przejście mapy zajęło mi chyba ze 30 godzin ale było warto. Wróciłem do gry po 7 latach i muszę ją odłożyć na półkę na kolejne lata. A najgorsze jest to że jest dodatek do gry, z nowymi mechanikami i planetami. To straszne :grinning: poniżej macie blueprinta do covarexa, sam zrobiłem ale najlepszy jaki tylko można zrobić bo nie marnuje zasobów :smiley:

https://factorioprints.com/view/-OyJvAAHoC46Cn_IVnYe

#factorio #chwalesie

Nudzi mi sie. Mam w pracy telefon służbowy, jakis gość co to pracował przedemną podawał go wszedzie przy różnych okazjach jako swój. Dziś dostałem sms z przychodni, gdzie sie leczy; odwołać mu tą wizytę, czy nie? Sam pracuje do 17, to mam.czas do 16:30 A żeby było bardziej profesjonalnie, to poniżej ankieta:

#czlowiekskurwiel

#ksiazki #czytajzhejto

Co najdłuższego przeczytaliście w życiu?

W sensie całej "serii". Chyba, że ktoś czyta tylko pojedyncze tytuły?

Taka myśl mnie dzisiaj naszła ponieważ już oporowo długo nic nie czytałem XD

U mnie to chyba będzie LN "The legendary moonlight sculptor".

Objętość 58 vol po około 300 stron na każdy.

Jakoś 17400 stron.

W całości czytane po angielsku.

Jednak przyznaje, że pozycji z gatunku LN było sporo i zwyczajnie mogło być coś dłuższego, a zapomniałem XD

Jak myślicie jaki koszt naprawy?

Już mówię, otóż to wielkie rozwalenie samochodu wycenili naprawę na 83 850zl w związku z czym szkoda całkowita.

A ile zaplaci mi ubezpieczyciel? 32000zl.

To chyba jakiś żart :smiley:

#motoryzacja #wchujaciecietezzajecie

Znalazłem na reddit. Policjant zablokował pas, aby inny kierowca nie potrącił pieszego na pasach i jeszcze zdążył włączyć światła na dachu. Robi wrażenie.

#ciekawostki #wypadek chyba #usa Edit: raczej #rosja