mateusz-sobieraj-1Mocarz
0piorunówStopień zagrożenia
silnie zagrożona
Cornelis Hausapfel
Odmiana regionalna
tak
Synonimy
Jabłko domowe w paski Cornely’ego, jabłko domowe Corneli’ego, jabłko domowe, Huusäppelke, jabłuszka domowe z Akwizgranu
Okres dojrzałości
Jabłka są gotowe do zbioru mniej więcej od początku do połowy października. W dobrych warunkach przechowywania owoce zachowują świeżość do wiosny. Ze względu na niewielką wrażliwość na uciski nawet owoce strząśnięte z drzewa nadają się do przechowywania.
Pochodzenie
„Jabłko domowe” lub „małe jabłko domowe” – nazwy, pod którymi odmiana ta jest dziś sporadycznie znana w okolicach Akwizgranu – to bardzo stara odmiana, która musiała powstać już około 1800 roku. Po raz pierwszy odmianę tę opisał pomolog Diel (1816) pod nazwą „Cornely’s Gestreifter Hausapfel”, którą można uznać za oryginalną nazwę tej odmiany. Owoce otrzymał Diel od pana Carla Cornely’ego z Maire, burmistrza Rimburga koło Akwizgranu, który prawdopodobnie wyhodował tę odmianę z nasion. Sam Cornely opisał tę odmianę w swojej pracy „Der niederrheinische Obstgarten” (1844). Około 30 lat później pomolog Oberdieck opisał tę odmianę w „Illustrirten Handbuch der Obstkunde” (1875), tym razem jako „Corneli’s Hausapfel”. Owoce te Oberdieck otrzymał wcześniej od nauczyciela Breuera z Dhorn nad Renem, który przywiózł mu je na zgromadzenie pomologów w 1863 roku w Görlitz. Również pomolog Engelbrecht (1889) opisał tę odmianę w swojej pracy „Deutschlands Apfelsorten” („Odmiany jabłek Niemiec”) – na podstawie owoców, które otrzymał ze szkółki drzew owocowych Hoesch (Düren).
odniesieniu do tej odmiany – stosuje się przede wszystkim nazwę „Aachener Hausapfel”.
Owoc
Owoc mały, okrągławy, również w przekroju poprzecznym dość okrągły. Podstawowy kolor w momencie osiągnięcia dojrzałości spożywczej jest żółty. Kolor wierzchniej powłoki waha się od pomarańczowo-czerwonego do brązowo-czerwonego, a także krwistoczerwonego, purpurowoczerwonego, z rozmytych pasków (przy intensywnym zabarwieniu również na całej powierzchni), często pokrywających cały owoc. Po stronie ogonka widoczna jest silna, drobna, jasnobrązowa rdzawina, która może przebiegać w postaci siateczkowych pasków aż do środka owocu i nakładać się na kolor wierzchniej powłoki.
Drzewo
Drzewo odmiany Cornely’s Hausapfel charakteryzuje się średnio silnym wzrostem; tworzy średniej wielkości do dużych, kulistych, stosunkowo gęsto rozgałęzionych koron, nieco zwisających na zewnątrz. Odmiana ta jest uważana za szeroko uprawialną i stosunkowo odporną na choroby grzybowe, takie jak parch, rak i mączniak. Zaobserwowano jedynie niewielką podatność na raka na glebach ciężkich lub podmokłych. Jako młode drzewo odmiana ta, pomimo swojego bujnego wzrostu, tworzy dużo krótkiego drewna owocowego i stosunkowo szybko zaczyna owocować. Plon jest obfity i stosunkowo nieregularny, obfite zbiory przeplatają się z mniejszymi plonami. Przy braku odpowiedniej pielęgnacji poprzez przycinanie odmiana ta ma skłonność do wytwarzania małych owoców. Kwitnienie wiosną następuje raczej późno. Młode pędy są jasno brązowo-czerwone, delikatnie nakrapiane i owłosione, raczej smukłe. Liście są średniej wielkości, owalne do lekko lancetowatych, o barwie od średniozielonej do szaro-zielonej, często z lekko zawiniętymi krawędziami.
Odmiany, z którymi można ją pomylić
Doppelter Hausapfel, Oberlausitzer Muskatrenette, Muskatrenette
Przydatność do uprawy
Podsumowując, „jabłoń domowa” jest odporną, obficie owocującą i atrakcyjną wizualnie odmianą lokalną. Nadaje się zarówno do uprawy na wysokim pniu, jak i w postaci niewielkich drzewek, choć obecnie w ogrodach przydomowych i działkowych poszukuje się głównie odmian o bardziej aromatycznym smaku. Aby uniknąć – zwłaszcza w przypadku starszych drzew – małych owoców, konieczna jest dość regularna pielęgnacja poprzez przycinanie. Małe jabłka są obecnie wykorzystywane przede wszystkim jako jabłka użytkowe w kuchni. Tradycyjnie przygotowuje się je metodą „gestooft”, tzn. po usunięciu kielicha gotuje się je w całości z dodatkiem wody, a następnie podaje z karmelizowanym cukrem. Dzięki małym, czerwonym i bardzo smacznym owocom odmiana ta byłaby jednak również dobrym jabłkiem dla dzieci i na Boże Narodzenie
.https://obstsortenerhalt.de/node/286
#ogrodnictwo #stareodmiany #ogrodnictwo #niemcy #botanika























