#nauka

Hakujemy kod genetyczny bakterii - ADHD i Asperger: przediagnozowane? - Okrzemek na lodzie | **CN 266**

W 266. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* szczepie Escherichia coli (nazwanym Syn57), który wykorzystuje tylko 57 z dostępnych 64 kodonów;

* badaniu szwedzkiej młodzieży pod kątem objawów Aspergera i ADHD - w skali 10 lat objawów jest tyle samo, rośnie tylko liczba diagnoz;

* okrzemku, który posiadł zdolność zręcznego pełzania po lodzie w temperaturach dochodzących do -15 stopni Celsjusza.

#ciekawostki #nauka #czytamynature #copernicus #lukaszlamza

Mechanizm z Antykithiyry - część realizująca fazy Księżyca.

Kolejna odsłona, w której autor odtwarza ten mechanizm przy użyciu technik z epoki.
https://www.youtube.com/watch?v=0WNUwtD3zmY

#technologia #ciekawostki #nauka #archeologia

Hej,

w ramach jesiennych wyzwań dostałem zestaw:

* Namaluj dowolną techniką jesienny obraz

* Wybierz się dowolnym środkiem transportu do pobliskiego miasta, w którym dawno nie byłeś i pokaż go z najciekawszej strony

* Napisz list do samego siebie, który otworzysz za rok o tej porze

U mnie wybór padł na pierwszy punkt z małym twistem. Jako, że do duszy artystycznej mi daleko i byłoby to widać, to stwierdziłem, że podzielę się chociaż czymś ciekawym 😁

Na załączonych obrazkach widać obraz "namalowany" techniką kompresji a następnie dekompresji zdjęcia metodą SVD.

Górne zdjęcie jest oryginałem, dolne po cyklu kompresja -> dekompresja. Oryginalny rozmiar zdjęcia (gdyby zapisać je wprost, piksel po pikselu, z trzema wartościami R, G i B) to 12712.50 KiB, a rozmiar po kompresji to 4372.81 KiB, co stanowi 34.40% rozmiaru oryginalnego. Na następnych zdjęciach widać poszczególne kanały R, G i B oraz to w jaki sposób zostały skompresowane przez algorytm.

Metoda kompresji SVD jest de facto metodą kompresji macierzy a nie obrazu, z tego względu plik wejściowy należy wstępnie przetworzyć rozbijając go na 3 kolory składowe. Tak uzyskane trzy macierze możemy skompresować każdą z osobna, przeprowadzając jej rozkład zgodnie ze wzorem z ostatniego zdjęcia. Sam rozkład SVD jednak nie pomaga nam przy kompresji, ponieważ jest to matematycznie równość, a zamiast przechować NxM danych, mamy teraz MxM (macierz U) + MxN (macierz Σ) + NxN (macierz Vᵀ). Na szczęście jednak wartości na przekątnej macierzy Σ spadają na tyle szybko, że możemy obciąć wszystkie trzy macierze zachowując tylko r najważniejszych wierszy i/lub kolumn. Właśnie w tym momencie następuje stratna kompresja obrazu (nie jesteśmy potem w stanie idealnie odtworzyć tego co było na wejściu).

Algorytm, który wygenerował poniższe zdjęcia dodatkowo najpierw oblicza rozkład przy użyciu SVD, a następnie decyduje czy nie byłoby korzystne rozbicie macierzy rekurencyjnie na cztery mniejsze, co podnosi skuteczność kompresji w momencie gdy dana macierz jest jednolita w lokalnym obszarze (wtedy brak jest rozbicia na fragmenty i mamy mniej wartości do przechowania) lub zróżnicowana pod względem wartości (wtedy następuje rozbicie aby możliwe było dokładniejsze zachowanie cech obrazu). Sposób tego podziału jest widoczny na czarnobiałych diagramach. Pokazuje to rozkład i udział każdego z kolorów w końcowym obrazie.

W efekcie przechowujemy trzy drzewa dla każdego koloru, gdzie w liściach (pojedyncza komórka na czarnobiałym podziale) znajdziemy informację o tym który konkretnie fragment obrazu jest przechowywany w danym liściu oraz macierze U, Σ i Vᵀ służące do odtworzenia tego właśnie fragmentu. W celu dekompresji tak zachowanego obrazu wystarczy odpowiednio przemnożyć wartości U, Σ i Vᵀ aby dzięki temu otrzymać rekonstrukcję wartości wejściowych i zapisać je w odpowiednim fragmencie buforu.

Więcej o tym można poczytać tutaj. Z tej strony pochodzi też obrazek objaśniający kroki kompresji obrazu.

P.S.

Rykoszetem "wykonałem" również zadanie drugie, bo zdjęcie (choć nie moje, dlatego odznaczam tylko punkt pierwszy :P), przedstawia jesienny park zdrojowy w Busku-Zdroju, moją rodzinną okolicę :smiley:

#jesiennewyzwania #nauka #matematyka

Messier 96 (M96, NGC 3368, PGC 32192) to spiralna galaktyka z poprzeczką znajdująca się w gwiazdozbiorze Lwa. Należy do grupy galaktyk Lew I i jest jej najjaśniejszym członkiem. Odległość M96 od Ziemi szacuje się na około 34,3 miliona lat świetlnych. W centrum galaktyki dominują stare, żółte gwiazdy, natomiast w spiralnych ramionach widoczne są gromady młodych, błękitnych gwiazd, świadczące o aktywnych procesach formowania nowych układów. Jasność obserwowana galaktyki wynosi 9,2 magnitudo.

Źródło obrazu i prawa autorskie: Mark Hanson oraz Mike Selby

#astronomia #kosmos #ciekawostki #nauka

**Jak zrobić idealne cacio e pepe bez grudek?** IgNobel z fizyki 2025 | Czytamy naturę

Tegoroczną Nagrodę IgNobla, przyznawaną corocznie za badania, które "najpierw śmieszą, a potem zastanawiają", otrzymali w dziedzinie fizyki G. Bartolucci, D.M. Busiello, M. Ciarchi, A. Corticelli, I. Di Terlizzi, F. Olmeda, D. Revignas i V. M. Schimmenti za badania nad tym, jak skład i temperatura wody po gotowaniu makaronu wpływa na formowanie się grudek w sosie cacio e pepe.

#ciekawostki #nauka #copernicus #czytamynature #lukaszlamza #ignobel

Pluton nocą
W lipcu 2015 roku sonda New Horizons uchwyciła niezwykły widok – nocną stronę Plutona. Z odległości nieco ponad 21000 km zarejestrowano delikatnie podświetloną atmosferę tej odległej planety karłowatej.
Światło Słońca, mimo ogromnego dystansu, tworzy wokół Plutona cienką, błękitną poświatę – efekt rozpraszania światła w jego lodowatej atmosferze.

#kosmos #astronomia #nauka #ciekawostki

Kwiatek na Marsie? :cherry_blossom:

W lutym 2022 roku łazik Curiosity sfotografował coś naprawdę intrygującego na powierzchni Czerwonej Planety. Obiekt wygląda jak mały kwiatek albo jakaś organiczna forma życia, ale naukowcy potwierdzili, że to mineralna formacja.

Ta delikatna struktura powstała, gdy minerały wytrącały się z wody, tworząc kształt przypominający kwiat i to o średnicy zaledwie 1 centymetra.

#ciekawostki #nauka #kosmos #astronomia

Piękny obraz NGC 2841 wykonany z wykorzystaniem zdjęć zarejestrowanych w ciągu 32 pogodnych nocy w listopadzie i grudniu 2021 roku oraz styczniu 2022 roku

Jest to galaktyka spiralna, znajdująca się w gwiazdozbiorze Wielkiej Niedźwiedzicy w odległości około 46 milionów lat świetlnych od Ziemi. Została odkryta 9 marca 1788 roku przez Williama Herschela. Galaktyka ta ma ponad 150 000 lat świetlnych średnicy.

Źródło i prawa autorskie: Vitali Pelenjow

#astronomia #ciekawostki #kosmos #nauka

Każdy atom, z którego się składasz - żelazo w krwi, wapń w kościach, węgiel w sercu - powstał miliardy lat temu w jądrach umierających gwiazd. \ Nie metaforycznie. Dosłownie. Kiedyś każdy atom w Twoim ciele był częścią supernowej czyli właśnie wybuchającej gwiazdy. Potem

Earthrise (z ang. Wschód Ziemi)– zdjęcie Ziemi wynurzającej się zza horyzontu Księżyca, wykonane na orbicie wokółksiężycowej 24 grudnia 1968 r. przez Williama Andersa podczas trwania misji Apollo 8. Zanim Anders zdążył wykonać to sławne zdjęcie (miał problem z odnalezieniem kolorowego filmu), dowódca misji Frank Borman zdążył zrobić czarno-białą fotografię pokazującą moment zetknięcia się ziemskiego terminatora z horyzontem. I właśnie to zdjecie w wersji zremasterowanej jest poniżej.

#kosmos #ciekawostki #astronomia #nauka

Bezpieczeństwo żywnościowe Polaków

https://www.youtube.com/watch?v=lcLIDiXZiFE

Parlamentarny Zespół ds. Ochrony Życia i Zdrowia Polaków SEJM RP - 29.04.2025 i prezentacja prof. Grażyny Cichosz

#zdrowie #zywnosc #medycyna #nauka #jedzenie #dieta #polska

Ewolucja człowieka jakiś czas temu praktycznie się zatrzymała. Z powodu nowoczesnej medycyny czynniki selekcji naturalnej nie działają tak jak kiedyś – powiedziała PAP brytyjska biolożka ewolucyjna Ella Al-Shamahi. Karol Darwin w opublikowanym w 1859 r. rewolucyjnym dziele „O

Działo mionowe - Roje pomocnych dronów - Neolityczna guma do żucia | **Czytamy naturę 265**

W 265. odcinku "Czytamy naturę" usłyszymy o:

* względnie małym (ale wciąż wielkim) urządzeniu generującym strumień mionów;

* dronach przekazujących sobie narzędzia z rączki do rączki;

* gumie do żucia i/lub kleju wykonanym 6 tys. lat temu z brzozowego dziegciu.

#ciekawostki #nauka #copernicus #czytamynature #lukaszlamza

Czy fantastyczna podróż do wspomnień rodem z Assasin Creed jest możliwa ? Pewnie nie, a jednak, traumy matek można wyssać z mlekiem i wpływają na charakter dzieci !

#siecbadawczalukasiewicz #nauka #ciekawostki #assassinscreed #dzieci

Naukowcy z wrocławskiego instytutu badawczego Łukasiewicz – PORT odkryli biologiczne powiązania między negatywnymi doświadczeniami z dzieciństwa kobiet a molekularnym składem ich mleka po porodzie.


https://dzienniknaukowy.pl/trauma-z-dziecinstwa-przekazywana-w-mleku-matki

Prowadzący noga, ale socjolog prof. Tomasz Szlendak wydaje się być naprawdę bystrzakiem.

Facet wydaje się znać dzisiejsze realia rynku matrymonialnego, nie tylko wiedza akademicka z czasów przed obecnym pierdolnikiem.

Jedyny wywiad o relacjach, którego musisz wysłuchać | socjolog prof. Tomasz Szlendak

Podcast Charyzmatyczny

https://www.youtube.com/watch?v=yU73oTTGhkw

#socjologia #zwiazki #psychologia #nauka

Abell 2390 to gromada galaktyk położona 2,7 miliarda lat świetlnych od nas w gwiazdozbiorze Pegaza. Poniższe zdjęcie wykonane przez teleskop Euclid i pokazuje ponad 50 tysięcy galaktyk.

#nauka #ciekawostki #kosmos #astronomia

Wiry pyłowe (ang. dust devils) to zjawiska atmosferyczne na powierzchni Marsa. To jeden ze sposobów, w jaki pył jest unoszony do cienkiej atmosfery Czerwonej Planety i transportowany z jednego miejsca do drugiego.

Kamera stereoskopowa o wysokiej rozdzielczości (HRSC) na pokładzie sondy Mars Express należącej do ESA śledziła tego diabła pyłowego po powierzchni Marsa 20 listopada 2018 roku. Naukowcy wykorzystali 20 lat zdjęć z europejskich orbiterów Marsa, aby za pomocą diabłów pyłowych śledzić silne wiatry powierzchniowe na Czerwonej Planecie.

https://www.esa.int/var/esa/storage/images/esa_multimedia/images/2025/10/mars_express_sees_a_dust_devil_dancing_across_mars/26900419-1-eng-GB/Mars_Express_sees_a_dust_devil_dancing_across_Mars_pillars.gif

#ciekawostki #kosmos #astronomia #nauka

Czy wszystko, co dzieje się we Wszechświecie, było z góry zaplanowane od Wielkiego Wybuchu - czy może rzeczywistość naprawdę rzuca kostką przy każdym kwantowym zdarzeniu?\ Fizyka klasyczna mówi: „nic nie dzieje się przypadkiem”. Mechanika kwantowa odpowiada: „wszystko może się

Fajny CPU co?

To IBM Telum z 2021 roku.

To nie x86/64,

nie ARM,

nie RISC-V.

To Telum (z/Architecture).

Autorska architektura od IBM.

Komputery oparte na tej architekturze nazywany "Mainframe".

Mogę tam windowsa? Nie.

Mogę tam linuxa? Owszem są dedykowane linuxy skompilowane pod Telum. Ale nie tędy droga.

IBM ma własny OS "z/OS".

Okej! Pewnie siedzą tam bazy danych MSSQL? Nope.

Mamy IBM DB2, lub IBM IMS wypuszczony w 1966 (59 lat temu).

IMS pod z/OS wciąż działa, firma nie ogłosiła dla niego daty EoL (End of Life).

Mam bazę danych pod IMS z 75 roku! Muszę sprawdzić czy wujek nie robił fraudów na kartach!

Tak, wgraj tę bazę do najnowszej wersji softu z 2025 roku, plug and play.

Niesamowita kompatybilność.

Na tych cackach wciąż pracują aplikacje napisane w COBOL.

COBOL powstał w latach 50., kiedy programy były wprowadzane głównie na taśmach perforowanych. Składnia COBOL-a — bardzo uporządkowana kolumnowo — wynika z ograniczeń kart: np. konkretne kolumny przeznaczone na numery sekwencyjne, kod instrukcji, komentarze. Dziś nikt już kart nie używa, ale COBOL zachował swój „kolumnowy” styl.

IBM się chwali że przy typowych zastosowaniach bankowych, zużycie energii jest o 75% mniejsze niż w przypadku x86.

Koszt energii elektrycznej to jedno, ale uproszczenie budowy serwerowni z uwagi na znacznie mniejszą ilość ciepła do odprowadzenia czy mniejsze moce wliczając zasilanie awaryjne (UPS) czy rezerwowe (agregaty prądotwórcze) biorąc pod uwagę czas podtrzymania to już zupełnie inna kwestia.

Ciekawy fragment z wątku na reddit (link do wątku w komentarzu).

Głównym problemem migracji z mainframe'ów jest konieczność przepisania WIELU kodów. Kodów napisanych przez osoby, które mogą już nie żyć. W większości przypadków, gdy rozmawiam z osobami utrzymującymi mainframe'y, nie mają one żadnej dokumentacji dla krytycznych procedur. Jak to chcesz przepisać?

Mój znajomy, który przeprowadził się do Wielkiej Brytanii, pracował nad projektem przepisania kodu mainframe HSBC na Javę. Pracowali nad tym 7 lat i udało im się zmigrować tylko 20% kodu. Niektóre procedury nawet wróciły.

Dzisiaj wszystkie duże banki i linie lotnicze polegają na z/OS, aby działać, a wszystkim brakuje ludzi do utrzymania tych systemów. Nie wspominając już o rządzie.

#ciekawostki #technologia #informatyka #komputery #nauka

NGC 1841 to gromada kulista w gwiazdozbiorze Góry Stołowej, odkryta przez Johna Herschela w 1836 roku. Choć na niebie leży z dala od Wielkiego Obłoku Magellana, znajduje się w podobnej odległości od Ziemi – około 160 tysięcy lat świetlnych. Prawdopodobnie jest z nim fizycznie powiązana i położona znacznie bliżej niego niż Drogi Mlecznej.

#kosmos #astronomia #ciekawostki #nauka