Uwaga, od wczoraj są nowe zasady ortografii!
Wrzucam pigułkę którą zrobił chatgpt bo jestem leniwy i muszę w końcu zająć się pracą za którą mi płacą XD
1. Wielka litera w nazwach mieszkańców
Pisownia wielką literą mieszkańców miast, wsi, dzielnic i osiedli, np.:
* Warszawiak, Krakowianka, Poznaniak, Gdańszczanin itd.
(Dopuszcza się także alternatywy małe/wielkie litery dla nieoficjalnych nazw etnicznych, np. kitajec/Kitajec).
2. Wielka litera także przy produktach i markach
Nazwy firm i marek oraz pojedyncze egzemplarze tych wyrobów piszemy wielką literą, np.:
* samochód marki Ford → zaparkował czerwony Ford.
3. Rozdzielna pisownia cząstek z „by”
Cząstki -bym, -byś, -by, -byśmy, -byście piszemy rozdzielnie ze spójnikami np.:
_Zastanawiam się,_ _czy by_* pojechać w góry.
4. Łączna pisownia „nie-” z imiesłowami
Bez wyjątków łączna pisownia nie- z imiesłowami (przymiotnikowymi i odmiennymi), np.:
* nieadekwatny, nieżyciowy, nienajlepiej.
5. Ujednolicenie pisowni przymiotników od nazwisk
Przymiotniki zakończone na -owski tworzone od nazw osobowych piszemy małą literą, np.:
* szekspirowski, miłoszowski, chopinowski.
Archaiczne formy od imion lub nazwisk zakończone na -owy, -in, -ów/-yn można zapisywać małą lub wielką literą, np.:
* Jackowe dzieci / jackowe dzieci.
6. Nowa pisownia „pół-”
Cząstkę pół- łączymy w jedną całość, np.:
* półzabawa, półnauka, półżartem,
a gdy człon odnosi się do osoby:
* pół-Polka, pół-Francuz.
7. Wieloformowy zapis wyrazów równorzędnych
W parach wyrazów zwykle występujących razem dopuszczone 3 formy:
z łącznikiem:* tuż-tuż,
z przecinkiem:* tuż, tuż,
rozdzielnie:* tuż tuż.
8. Zmiany w użyciu wielkich liter w nazwach własnych
a) Komety – wszystkie człony wielką literą: Kometa Halleya.
b) Nazwy geograficzne – wszystkie człony wielką literą: Morze Marmara, Pustynia Gobi.
c) Obiekty publiczne – pierwszy człon wielką literą, np.: Aleja Róż, Park Kościuszki, Kopiec Wandy (ale ulica – małą literą).
d) Nazwy lokali usługowych – wszystkie człony wielką literą, np.: Kawiarnia Literacka, Hotel pod Różą.
e) Nagrody, odznaczenia, tytuły – każdy człon wielką literą, np.: Nagroda Nobla, Honorowy Obywatel Miasta Krakowa.
9. Zasady pisowni przedrostków
a) Przedrostki łączymy z wyrazami pisanymi małą literą; jeśli wyraz zaczyna się od wielkiej – stawiamy łącznik, np.:
* super-Europejczyk.
b) Dopuszczalna jest rozdzielna pisownia cząstek typu:
* super pomysł, ekstra zarobki, mini wieża.
10. Łączna pisownia „niby-” i „quasi-”
Z wyrazami pisanymi małą literą:
* nibyartysta, quasiopiekun,
z wyrazami wielką literą połączenie przez łącznik, np.:
* niby-Polak, quasi-Anglia.
#ortografia #jezykpolski #polska #wiadomoscipolska